ผลของโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม) ในมิติของการดูแลสุขภาพทางไกลต่อสมรรถนะในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองในชุมชน อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี
คำสำคัญ:
โปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะ, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน, การดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง, การดูแลสุขภาพทางไกล, การวิจัยกึ่งทดลองบทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research Design) ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในมิติของการดูแลสุขภาพทางไกลต่อสมรรถนะในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองในชุมชน อำเภอเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ใช้แบบแผนการวิจัยสองกลุ่ม ได้แก่ กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม โดยเก็บข้อมูลก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) จำนวน 70 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 35 คน ได้จากการคำนวณขนาดตัวอย่างและสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย (1) โปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะอสม. ด้านการดูแลสุขภาพทางไกล (2) แบบสอบถาม 4 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคล ความรู้ ทักษะ และทัศนคติในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง ใช้ระยะเวลาดำเนินโปรแกรม 6 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมานโดยใช้ Independent t-test
ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้ ทักษะ และทัศนคติในการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองสูงกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) และเมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่ม พบว่ากลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยในทั้งสามด้านสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Palliative care. Geneva: WHO; 2002.
World Health Organization. Strengthening of palliative care as a component of integrated treatment throughout the life course. Geneva: WHO; 2016.
Smith TJ, Temin S, Alesi ER, Abernethy AP, Balboni TA, Basch EM, et al. American Society of Clinical Oncology provisional clinical opinion: the integration of palliative care into standard oncology care. J Clin Oncol. 2020;38(1):21–36.
World Health Organization. Palliative care: Key facts. Geneva: WHO; 2023.
World-wide Palliative Care Alliance. Global atlas of palliative care. London: WPCA; 2023.
World Health Organization. Palliative care: Key facts. Geneva: WHO; 2023.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. รายงานสังคมผู้สูงอายุในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2566.
งานพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลเคียนซา. รายงานประจำปีการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคอง. สุราษฎร์ธานี: โรงพยาบาลเคียนซา; 2566.
Phraew P, Smith TJ, Chanthong K, et al. Challenges in palliative care integration in Thailand. J Palliat Med. 2018;21(10):1453–1461.
Kittisakmontri K, Limwattananon S, Tangcharoensathien V. Barriers to palliative care in Thai healthcare system. BMC Health Serv Res. 2021; 21:1123.
Bandura A. Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman; 1997.
Smith TJ, Temin S, Alesi ER, Abernethy AP, Balboni TA, Basch EM, et al. American Society of Clinical Oncology provisional clinical opinion: the integration of palliative care into standard oncology care. J Clin Oncol. 2020;38(1):21–36.
Kruk ME, Gage AD, Arsenault C, Jordan K, Leslie HH, Roder-DeWan S, et al. High-quality health systems in the Sustainable Development Goals era: time for a revolution. Lancet Glob Health. 2018;6(11): e1196–e1252.
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอเคียนซา. รายงานข้อมูลอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ปี 2567. สุราษฎร์ธานี: โรงพยาบาลเคียนซา; 2567.
Bandura A. Self-efficacy: The exercise of control. New York: Freeman; 1986.
กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองในชุมชน. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
อรุโณทัย ปาทาน. ประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมความรอบรู้ด้านการดูแลสุขภาพจิตผู้สูงอายุของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2562.
ผกากาญจน์ ศุภรจิตต์โศภิน. ผลของการฝึกอบรมแบบมีส่วนร่วมและการใช้สื่อออนไลน์ต่อความเข้าใจด้านการดูแลผู้ป่วยในชุมชน. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2568;22(2):45–56.
กรรณิกา เพ็ชรักษ์, สมชาย ทองคำ, วิไลพร จันทร์สว่าง. ผลของโปรแกรมการพัฒนาสมรรถนะด้านการดูแลสุขภาพชุมชนแบบออนไลน์ ต่อความรู้ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในช่วงสถานการณ์ระบาดโควิด-19. วารสารพยาบาลและการพยาบาล. 2566;25(3):112–121.
ทัศนีย์ บุญอริยเทพ, ธภัคนันท์ อินทราวุธ. ผลของโปรแกรมการดูแลแบบประคับประคองที่บ้านต่ออาการรบกวน ผลลัพธ์การดูแลของผู้ป่วย และภาวะเครียดของผู้ดูแล. วารสารพยาบาลศาสตร์. 2566;34(2): 78–87.
