ผลของโปรแกรมบำบัด Start over and survive (SOS) ต่อการลดการเสพซ้ำในผู้ป่วยโรคจิตที่มีปัญหาการใช้สารเสพติดเมทแอมเฟตามีน
คำสำคัญ:
โปรแกรมบำบัด Start over and survive (SOS), เมทแอมเฟตามีน, การเสพซ้ำบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi experimental research) ชนิด 1 กลุ่ม วัดผลก่อนและหลังการทดลอง (One Group Pretest And Posttest Design) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรม บำบัด Start over and survive (SOS) ต่อการลดการเสพซ้ำ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ป่วยโรคจิตที่มีปัญหาการเสพติดเมทแอมเฟตามีนที่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยใน ระหว่าง เดือนมิถุนายน 2568 ถึงเดือน ธันวาคม 2568 จำนวน 14 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลคุณลักษณะทางประชากรและทางคลินิกของกลุ่มทดลอง แบบประเมินความพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการใช้สารเสพติด (Socrates) แบบประเมินความตั้งใจในการป้องกันการติดซ้ำ,พฤติกรรมป้องกันยาเสพติด, แบบประเมินความรุนแรงของการพึ่งพาสารเสพติด (SDS) พฤติกรรมการกลับไปเสพซ้ำ และแบบบันทึกผลการตรวจ Urine Amphetamines วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและอนุมาน
ผลการศึกษา : พบค่าเฉลี่ยคะแนนหลังการทดลอง (Mean = 38.21, S.D. = 6.27) สูงกว่าก่อนการทดลอง (Mean = 36.64, S.D. = 5.16) อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 (t = -1.112, P = 0.286) ด้านผลการตรวจปัสสาวะส่วนใหญ่เป็นลบทั้งในสัปดาห์ที่ 1 และสัปดาห์ที่ 8 โดยพบผลบวกเพียงบางราย และมีบางรายไม่สามารถติดตามได้เนื่องจากการย้ายสถานที่รักษา หรือข้อจำกัดด้านบริบทของผู้ป่วย
เอกสารอ้างอิง
เทิดศักดิ์ เนียมเปีย, วุฒิชัย จรรยา. ผลของโปรแกรมเสริมสร้างพลังต้านการเสพยาบ้าต่อความตั้งใจเลิกเสพยาบ้าของผู้ต้องขัง เรือนจำจังหวัดพิษณุโลก [Internet]. 2563 [cited 2026 Jul 12]. Available from: https://he02.tcithaijo.org/index.php/RDHSJ/article/view/260111/177446 (he02.tcithaijo.org in Bing)
United Nations Office on Drugs and Crime. World Drug Report 2021: Highlights – Trends on cannabis post-legalization, environmental impacts of illicit drugs, and drug use among women and youth [Internet]. 2021.
กระทรวงสาธารณสุข. รายงานผลการบำบัดประจำปี 2563 [Internet]. 2564 [cited 2026 Jul 12]. Available from: https://antidrugnew.moph.go.th (antidrugnew.moph.go.th in Bing)
สถาบันบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดแห่งชาติบรมราชชนนี กรมการแพทย์. ข้อมูลสถิติ จำนวนและร้อยละของผู้ป่วยยาเสพติดทั้งหมด ปีงบประมาณ 2560–2563 [Internet]. 2564 [cited 2026 Jul 12]. Available from: http://www.thanyarak.go.th
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสว่างแดนดิน. สรุปผลการปฏิบัติงาน ประจำปีงบประมาณ 2567. สกลนคร: โรงพยาบาล; 2566.
Lenz AS, Rosenbaum L, Sheperis D. Meta-analysis of randomized controlled trials of motivational enhancement therapy for reducing substance use. J Addict Offender Couns. 2016;37:66–86.
กิตต์กวี โพธิ์โน, วรท ลำไย, ปราณี ฉันทพจน์, สุพัตรา สุขาวห. ประสิทธิผลของโปรแกรม Co-occurring disorder (COD) Intervention ในการหยุดเสพเมทแอมเฟตามีน. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2561;63(2).
Marlatt GA, Donovan DM; Barrowclough C, Haddock G, Tarrier N, Lewis S, et al.
Miller WR, Rollnick S. Motivational interviewing: What do people change addictive behavior [Internet]. 1996 [cited 2023 Jul 12]. Available from: http://www.motivational/interview.org2clinical/whatismi.peoplechange.addict.html (www.motivational in Bing)
โกศล วราอัศวปติ, กิตต์กวี โพธิ์โน, ปราณี จันทะโม. ผลของการบำบัด Start Over and Survive (SOS) ต่อการลดการเสพซ้ำในผู้ป่วยโรคจิตที่มีปัญหาการใช้เมทแอมเฟตามีน. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2565;30(2):87–99.
Ventura M, Salanova M, Llorens S. Professional self-efficacy as a predictor of burnout and engagement: the role of challenge and hindrance demands. J Psychol. 2015;149(3–4):277–302.
Leucht S, Leucht C, Huhn M, Chaimani A, Mavridis D, Helfer B, et al. Sixty years of placebo-controlled antipsychotic drug trials in acute schizophrenia: systematic review, Bayesian meta-analysis, and metaregression of efficacy predictors. Am J Psychiatry. 2017;174(10):927–42.
Singleton N, Marsden J, Farrell M. The Severity of Dependence Scale (SDS): Psychometric properties of the SDS in English and Australian samples of heroin, cocaine and amphetamine users. Addiction. 1994;89(5):607–14. https://doi.org/10.1111/j.1360-0443.1994.tb03311.x
เกศรินทร์ สุขสม, สมชาย สุขสันต์, และคณะ. ความเที่ยงและความตรงของแบบประเมินความรุนแรงของการพึ่งพาสารเสพติด (Severity of Dependence Scale) ในกลุ่มวัยรุ่นที่ใช้เมทแอมเฟตามีน. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2555;20(3):185–95.
ปัทมา พรหมมา, และคณะ. ความเที่ยงและความตรงของแบบประเมินความรุนแรงของการพึ่งพาสารเสพติด. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2557;20(3):185–95.
ชลธิชา เที่ยงตรง, สุภาวดี แสงทอง, และคณะ. ความเที่ยงของแบบประเมินความรุนแรงของการพึ่งพาสารเสพติดในผู้ใช้สารเสพติดไทย. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2560;11(4):612–23.
ศิริกานต์ อนันต์วัฒน์, นฤมล พรหมศรี, และคณะ. การประเมินคุณภาพเครื่องมือวัดความรุนแรงของการพึ่งพาสารเสพติดในผู้ป่วยจิตเวชที่มีปัญหาการใช้สารเสพติดร่วม. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2561;26(1):47–58.
พันธุ์นภา กิตติรัตนไพบูลย์. คู่มือสำหรับผู้ปฏิบัติ รูปแบบการดูแลผู้มีปัญหาการดื่มสุราในระบบสุขภาพ ฉบับปรับปรุง. เชียงใหม่: วนิดาการพิมพ์; 2560.
พิชัย แสงชาญชัย, ดรุณี ภู่ขาว, สังวร สมบัติใหม่, ณัฐนาถ สระอุบล, สายรัตน์ นกน้อย, เพ็ญพักตร์ อุทิศ. คู่มือสำหรับผู้อบรมการให้คำปรึกษาและบำบัดเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจในผู้ป่วยที่มีปัญหาการดื่มสุรา. เชียงใหม่: โรงพยาบาลสวนปรุง, วนิดาการพิมพ์; 2553.
Prochaska JO, DiClemente CC. Stages and processes of self-change of smoking: Toward an integrative model of change. J Consult Clin Psychol. 1983;51(3):390–5. https://doi.org/10.1037/0022-006X.51.3.390
