ผลของการมีส่วนร่วมและแรงสนับสนุนทางสังคมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านตรอย ตำบลหนองฉลอง อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ
คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วม , แรงสนับสนุนทางสังคม , พฤติกรรม, โรคไข้เลือดออกบทคัดย่อ
การวิจัยแบบกึ่งทดลองครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการมีส่วนร่วมและแรงสนับสนุนทางสังคมในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านตรอย ตำบลหนองฉลอง อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ๆ ละ 22 คน รวม 44 คน กลุ่มทดลอง คือ ประชาชนในเขตบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านตรอย ตำบลหนองฉลอง อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ ได้รับโปรแกรมที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นเป็นระยะเวลา 12 สัปดาห์ กลุ่มเปรียบเทียบได้รับโปรแกรมปกติ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม 2 ครั้ง ก่อนและหลังการทดลอง ระหว่างวันที่ 1 พฤศจิกายน 2568 ถึงวันที่ 31 มกราคม 2569 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนานำเสนอด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน มัธยฐาน เปอร์เซนต์ไทล์ที่ 25 และ 75 เปรียบเทียบผลต่างของคะแนนเฉลี่ยของตัวแปรภายในกลุ่มโดยใช้สถิติ paired t-test และระหว่างกลุ่มโดยใช้สถิติ Independent t-test กำหนดนัยสำคัญที่ระดับ 0.05
ผลการศึกษาพบว่า หลังการทดลองผลต่างค่าเฉลี่ยของคะแนนการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก การรับรู้โอกาสเสี่ยงของโรคไข้เลือดออก การรับรู้ความรุนแรงของโรคไข้เลือดออก การรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันโรคไข้เลือดออก การรับรู้อุปสรรคของการป้องกันโรคไข้เลือดออก แรงสนับสนุนทางสังคมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก และพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของกลุ่มทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองและสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. (2021). Dengue and severe dengue: Fact sheet. Geneva: World Health Organization.
กรมควบคุมโรค. (2566). รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออกประเทศไทย ปี 2566. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.
สำนักระบาดวิทยา. (2565). สถานการณ์โรคไข้เลือดออกประเทศไทย ปี 2565. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
กระทรวงสาธารณสุข. (2566). รายงานสถานการณ์โรคติดต่อที่สำคัญของประเทศไทย ปี 2566. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.
ธีระศักดิ์ พลสวัสดิ์, & มณีรัตน์ จิรัปปภา. (2568). การพัฒนารูปแบบการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านท่าเมือง อำเภอดอนมดแดง จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 16(1), 1–15.
สมิง กมลเลิศ. (2568). รูปแบบการพัฒนาศักยภาพแกนนำชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลนาจารย์ อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิจัยสาธารณสุข, 16(2), 73–89.
นิรุจน์ แก้วกรี. (2568). ประสิทธิผลของโปรแกรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังแดง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิจัยสาธารณสุข, 15(1), 21–36.
ชนิศา เสนคราม, & รชานนท์ ง่วนใจรัก. (2562). การพัฒนาการมีส่วนร่วมของชุมชนและตัวแบบบุคคลในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ตำบลทุ่งกระตาดพัฒนา อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 10(1), 27–41.
รักษ์มนัส จันทะเป้, นฤมล สินสุพรรณ, & สุทิน ชนะบุญ. (2563). การพัฒนารูปแบบการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน บ้านสว่าง ตำบลห้วยเตย อำเภอซำสูง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 9(2), 31–47.
หาญณรงค์ แสงแก. (2558). ผลของโปรแกรมสุขศึกษาในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของแกนนำครัวเรือน ตำบลเมืองไผ่ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 6(2), 25–39.
สฤษดิ์เดช เจริญไชย, วิชัย สุขภาคกิจ, & มาสริน ศุกลปักษ์. (2563). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกแบบบูรณาการในพื้นที่เสี่ยงสูง เขตอำเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 9(1), 18–33.
กุสุมา ศรีปลั่ง. (2566). ผลของโปรแกรมพัฒนาศักยภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขในการป้องกันโรคไข้เลือดออกด้วยแอปพลิเคชัน อสส. ออนไลน์ เขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 12(2), 45–59.
นิธนิาถ ทนุนาน. (2567). ผลของโปรแกรมการสร้างความรอบรู้ในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลใจดี อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 13(3), 92–108.
ปรีชา พุกจีน, & อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ. (2567). ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดปัตตานี. วารสารสาธารณสุขชุมชน, 12(1), 55–70.
สังคม สุวรรณกูฏ. (2568). ผลของการสร้างการมีส่วนร่วมและแรงสนับสนุนทางสังคมเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนตำบลโนนสมบูรณ์ อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุข, 16(1), 44–60.
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านตรอย. (2568). รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออกในเขตบริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านตรอย ตำบลหนองฉลอง อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ. ศรีสะเกษ: ผู้จัดทำ.
