ผลการใช้สำลีรองเฝือกต่อการเกิดจุดเลือดออกใต้ผิวหนังจากการวัดความดันโลหิต ในมารดาผ่าตัดคลอดที่ได้รับยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง โรงพยาบาลกุมภวาปี
คำสำคัญ:
สำลีรองเฝือก, จุดเลือดออกใต้ผิวหนัง, การวัดความดันโลหิต, การผ่าตัดคลอด, การระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลังบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Research) แบบหลายกลุ่มวัดเฉพาะหลังการทดลอง เพื่อศึกษาผลการใช้สำลีรองเฝือกต่อการเกิดจุดเลือดออกใต้ผิวหนังจากการวัดความดันโลหิตในมารดาผ่าตัดคลอดที่ได้รับยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง โดยกลุ่มตัวอย่าง คือ มารดาตั้งครรภ์อายุ 18-40 ปี อายุครรภ์มากกว่า 37 สัปดาห์ ที่มารับบริการผ่าตัดคลอดในโรงพยาบาลกุมภวาปี ระหว่างเดือนเมษายนถึงตุลาคม 2568 จำนวน 108 ราย แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มเท่าๆ กัน กลุ่มละ 36 ราย ประกอบด้วยกลุ่มที่ 1 ใช้สำลีรองเฝือกรองแขน กลุ่มที่ 2 ใช้ฟิล์มถนอมอาหารรองแขน และกลุ่มที่ 3 เป็นกลุ่มควบคุมที่ไม่ใช้วัสดุรองแขน เครื่องมือประกอบด้วยแบบบันทึกข้อมูลทั่วไป แบบบันทึกอาการจุดเลือดออกใต้ผิวหนัง แบบบันทึกอาการแทรกซ้อน และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างกลุ่มด้วยสถิติ Chi-square ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05
ผลการศึกษา พบว่า ที่เวลา 30 นาทีหลังการผ่าตัด กลุ่มที่ใช้สำลีรองเฝือกมีสัดส่วนผู้ป่วยที่ไม่เกิดจุดเลือดออกใต้ผิวหนังสูงที่สุดร้อยละ 83.3 รองลงมาคือกลุ่มฟิล์มถนอมอาหารร้อยละ 66.7 และกลุ่มควบคุมร้อยละ 36.1 ทั้ง 3 กลุ่มมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (χ² = 17.535, p < .001) เมื่อเปรียบเทียบกลุ่มที่ใช้สำลีรองเฝือกกับกลุ่มควบคุมพบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติสูงมาก (χ² = 14.781, p < .001) โดยกลุ่มที่ใช้สำลีรองเฝือกมีสัดส่วนผู้ป่วยที่ไม่เกิดจุดเลือดออกใต้ผิวหนังสูงกว่ากลุ่มควบคุมถึง 2.3 เท่า อย่างไรก็ตาม ที่เวลา 45 นาที และ 60 นาทีหลังการผ่าตัด ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างกลุ่มที่ใช้สำลีรองเฝือกกับกลุ่มควบคุม (p = 1.000 ทั้งสองช่วงเวลา) โดยที่เวลา 45 นาทีทั้งสองกลุ่มมีสัดส่วนผู้ป่วยที่ไม่เกิดจุดเลือดออกใต้ผิวหนังเท่ากันที่ร้อยละ 13.9 และที่เวลา 60 นาทีกลุ่มควบคุมมีสัดส่วนสูงกว่ากลุ่มสำลีรองเฝือกเล็กน้อย (ร้อยละ 63.9 เทียบกับ ร้อยละ 61.1) แสดงให้เห็นว่าประสิทธิภาพของสำลีรองเฝือกมีความโดดเด่นในช่วง 30 นาทีแรกหลังการผ่าตัดซึ่งเป็นช่วงเวลาวิกฤตที่มีการวัดความดันโลหิตอย่างต่อเนื่อง ด้านอาการแทรกซ้อน พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 88.8 ไม่มีอาการแทรกซ้อน ด้านความพึงพอใจของผู้รับบริการ พบว่า กลุ่มที่ใช้สำลีรองเฝือกมีความพึงพอใจระดับดีมากสูงที่สุดร้อยละ 50.0 รองลงมาคือกลุ่มที่ใช้ฟิล์มถนอมอาหารร้อยละ 41.7 และกลุ่มควบคุมร้อยละ 30.6 และผู้ให้บริการมีความพึงพอใจต่อการใช้วัสดุรองแขนทั้ง 3 กลุ่มไม่แตกต่างกัน
เอกสารอ้างอิง
Charuluxananan S, Thienthong S, Rungreungvanich M, Chanchayanon T, Chinachoti T, Suwannakorn K, et al.(2005) A survey of the Thai Anesthesia Incidents Study (THAI Study) of anesthetic outcomes in 163,403 cases. J Med Assoc Thai 2005;88(Suppl 7):S1-9.
ทะเบียนคลอด โรงพยาบาลกุมภวาปี.(2567). สถิติผู้ป่วยผ่าตัดคลอดทางหน้าท้อง ปีงบประมาณ 2565-2567. อุดรธานี: โรงพยาบาลกุมภวาปี.
ราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทย.(2550). แนวทางการให้บริการทางวิสัญญีวิทยา [อินเทอร์เน็ต]. 2550 [สืบค้นเมื่อ 24 กรกฎาคม 2554]. จาก: http://www.md.chula.ac.th/rcat/guide/guide.pdf
Jeon YS, Kim HK, Kwak HJ, Lee JY, Cho SP, Lim T, et al.(2010). The incidence of petechiae around the blood pressure cuff during spinal anesthesia. Korean J Anesthesiol 2010;59(2):99-103.
Archer C, Smith R.(2001). Skin injuries caused by non-invasive blood pressure monitoring in the perioperative period. Anaesthesia 2001;56(3):272-3.
เบญจพร ปานมงคล.(2559). ผลการใช้นวัตกรรมทางการพยาบาลเพื่อลดจุดเลือดออกใต้ผิวหนังในผู้ป่วยผ่าตัดคลอดทางหน้าท้องจากการได้ยาระงับความรู้สึกเฉพาะส่วนในโรงพยาบาลลำปาง. ลำปาง: กลุ่มงานวิสัญญีวิทยา โรงพยาบาลลำปาง.
มณีรัตน์ ธนานันต์, ดวงธิดา นนท์เหล่าพล, พุ่มพวง กิ่งสังวาล, ชัยชนะ สินเกื้อกูล, วินิตา จีราระรื่นศักดิ์.(2546). การป้องกันอันตรายต่อผิวหนังจากการวัดความดันโลหิตโดยการใช้แผ่นฟิล์มถนอมอาหารพันแขนก่อนพันถุงลมวัดความดันโลหิต. วิสัญญีสาร 2546;29(2):99-105.
พุ่มพวง กิ่งสังวาล, ดารณี ปราการกมานันท์, มณีรัตน์ ธนานันต์, ชัยชนะ สินเกื้อกูล, วิมลรัตน์ กฤษณะประกรกิจ, ไกรวาส แจ้งเสม, และคณะ.(2547). โลหิตและผลต่อผิวหนัง: เปรียบเทียบระหว่างการใช้กับไม่ใช้แผ่นฟิล์มถนอมอาหารพันแขนก่อนพันถุงลมวัดความดันโลหิต. วิสัญญีสาร 2547;30(4):176-81.
Jodaki K, Masoumeh H, Asgari MR.(2024). Complications of automatic noninvasive blood pressure monitoring in ICU: a narrative review. Iran J Nurs 2024;37(1):1-12.
