การพัฒนารูปแบบการบริการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ตำบลเมืองไผ่ อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์
คำสำคัญ:
การดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุข, ผู้สูงอายุ, ภาวะพึ่งพิงบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการบริการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ตำบลเมืองไผ่ อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1) ภาคีเครือข่าย 32 คน คัดเลือกแบบเจาะจง 2) ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง 36 คน คัดเลือกแบบเจาะจง และ 3) อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 128 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบประเมินคุณภาพชีวิต แบบสอบถาม และแนวทางการสนทนากลุ่ม ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2568 ถึงเดือนมีนาคม 2569 ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์เปรียบเทียบผลการพัฒนารูปแบบด้วยสถิติ paired t-test กำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการบริการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง มี 6 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ 1) ระบบฐานข้อมูลกลางผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง 2) การจัดการรายกรณี 3) ระบบบริการต่อเนื่องแบบบูรณาการ 4) ระบบสื่อสารและแลกเปลี่ยนข้อมูล 5) การพัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่าย และ 6) ระบบติดตาม ประเมินผล และความครอบคลุม การประเมินผลรูปแบบ พบว่า ผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงมีคุณภาพชีวิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน มีความรู้และการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<.001)
เอกสารอ้างอิง
กองส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ.(2564). รายงานสังคมผู้สูงอายุในปัจจุบันและเศรษฐกิจในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ.(2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี พ.ศ. 2561 - 2580. กรุงเทพ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.(2559). คู่มือสนับสนุนการบริหารจัดการระบบบริการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุข สำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. กรุงเทพ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.).
กริช เกียรติญาณ และธนัสถา โรจนตระกูล.(2564). การเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ กรณีศึกษาตําบลวัดไทรย์อําเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์. Journal of Modern Learning Development;6(2):59-74.
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอหนองกี่.(2567). ข้อมูลประชากร. บุรีรัมย์: สำนักงานสาธารณสุขอำเภอหนองกี่; 2567. (เอกสารอัดสำเนา).
กระทรวงสาธารณสุข.(2567). การคัดกรองผู้สูงอายุ 9 ด้าน[อินเทอร์เน็ต]. 2567. เข้าถึงได้จาก https:// brm.hdc.moph.go.th/hdc/reports/report.php?&cat_id=6966b0664b89805a484d7ac96c6edc48&id=aa86b13e 8cb60cae6c3216b7e3e5f151. 2567.
ศูนย์อนามัยที่ 1-12 กรมอนามัย. ระบบโปรแกรม Long Term Care [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2567. เข้าถึงได้จาก: https://ltc.anamai.moph.go.th/
Kemmis S, McTaggart R.(1988). The action research planner. 3rd ed. Geelong (Victoria): Deakin University Press; 1988.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข.(2564). คู่มือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ. นนทบุรี: สถาบันเวชศาสตร์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ กรมการแพทย์; 2564.
Daniel WW.(2010). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences. 9th ed. Hoboken (NJ): Wiley; 2010.
สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, วิระวรรณ ตันติพิวัฒนสกุล, วนิดา พุ่มไพศาลชัย, กรองจิตต์ วงศ์สุวรรณ, วราณี พรมานะรังกุล.(2545). เครื่องมือวัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลก ชุดย่อฉบับภาษาไทย. เชียงใหม่: โรงพยาบาลสวนปรุง; 2545.
Bloom BS.(1971). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. New York: David McKay.
Best JW.(1977). Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall.
องอาจ นัยพัฒน์.(2554). วิธีวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพทางพฤติกรรมศาสตร์และสังคมศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: สามลดา.
เด่นนภา ทองอินทร์, วรพจน์ พรหมสัตยพรต, เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์.(2564). การพัฒนาศักยภาพการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของคณะกรรมการกองทุนดูแลผู้สูงอายุระยะยาวขององค์การบริหารส่วนตำบลหันนางาม อำเภอศรีบุญเรือง จังหวัดหนองบัวลำภู. วารสารสาธารณสุขชุมชน. 2564;7(2):30-41.
ภรภัทร ดอกไม้, ธีรยา วรปาณิ.(2566). การพัฒนาระบบการส่งเสริมสุขภาพและการดูแลผู้สูงอายุและผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงในจังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสู่ชุมชน. 2566;1(6):62-77.
ไกรศร สุขุนา.(2567). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงแบบมีส่วนร่วมในชุมชนเขตตำบลบรบือ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2567;4(1):54-65.
ทิพยรัตน์ กันทะ.(2564). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง กรณีศึกษาโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสวด อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2564;30(3):451-459.
