การประเมินผลการดำเนินงานโรงพยาบาลอัจฉริยะ จังหวัดตราด

ผู้แต่ง

  • ธงชัย ยี่หวา สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตราด

คำสำคัญ:

การประเมินผล, โรงพยาบาลอัจฉริยะ, CIPP Model, ระบบสุขภาพดิจิทัล

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ประเมินภาพรวมการดำเนินงานโรงพยาบาลอัจฉริยะของจังหวัดตราดตามเกณฑ์การประเมินของกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 2) วิเคราะห์ระดับความก้าวหน้าและความแตกต่างของการดำเนินงานระหว่างหน่วยบริการ 3) สังเคราะห์ปัจจัยเชิงระบบที่ส่งเสริมและเป็นอุปสรรคต่อการดำเนินงาน และ 4) เสนอแนวทางเชิงนโยบายและเชิงบริหารสำหรับยกระดับการดำเนินงานให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ ประชากรที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขในจังหวัดตราด จำนวน 7 แห่ง โดยใช้ประชากรทั้งหมดเป็นหน่วยการวิเคราะห์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบวิเคราะห์ข้อมูลตามเกณฑ์การประเมินโรงพยาบาลอัจฉริยะ และแบบบันทึกและสังเคราะห์ข้อมูลเชิงระบบระดับจังหวัด ทั้งนี้ ผู้วิจัยวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์เปรียบเทียบเชิงระบบ และการจัดลำดับข้อเสนอแนะโดยใช้เมทริกซ์ผลกระทบและความเป็นไปได้ (Impact and Feasibility Matrix)

     ผลการศึกษาพบว่า การดำเนินงานโรงพยาบาลอัจฉริยะของจังหวัดตราดในภาพรวมอยู่ในระดับค่อนข้างสูง โดยมีคะแนนเฉลี่ย 748.70 คะแนน จากคะแนนเต็ม 1,000 คะแนน (ร้อยละ 74.87) ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของเขตสุขภาพที่ 6 และระดับประเทศ เมื่อพิจารณารายองค์ประกอบพบว่า โครงสร้างพื้นฐานและการบริหารจัดการอยู่ในระดับสูง ในขณะที่บุคลากรเป็นข้อจำกัดร่วมของจังหวัด ทั้งนี้ มีโรงพยาบาลที่ผ่านเกณฑ์ระดับเพชรจำนวน 2 แห่ง และระดับเงินจำนวน 5 แห่ง โดยไม่มีโรงพยาบาลใดผ่านเกณฑ์ระดับทอง ข้อค้นพบที่สำคัญ คือ การเกิดช่องว่างของกลุ่มระดับทอง (Gold Zone Gap) ในโรงพยาบาลจำนวน 3 แห่ง ซึ่งมีคะแนนรวมผ่านเกณฑ์เชิงปริมาณของระดับทอง แต่ไม่ผ่านเกณฑ์เชิงคุณภาพเนื่องจากความไม่สมบูรณ์ของระบบคิวอิเล็กทรอนิกส์

เอกสารอ้างอิง

McKinsey & Company.(2021). The future of healthcare: Value creation through next-generation business models. McKinsey Healthcare Systems and Services Practice; 2021.

สำนักสุขภาพดิจิทัล.(2568). คู่มือการประเมินโรงพยาบาลอัจฉริยะ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 (ฉบับปรับปรุงวันที่ 3 มกราคม 2568). กระทรวงสาธารณสุข; 2568.

Stufflebeam DL, Coryn CLS.(2014). Evaluation theory, models, and applications. 2nd ed. San Francisco: Jossey-Bass; 2014.

Bodenheimer T, Sinsky C.(2014). From triple to quadruple aim: Care of the patient requires care of the provider. Ann Fam Med. 2014;12(6):573-6.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตราด.(2567). แผนปฏิบัติราชการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตราด. ตราด: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตราด; 2567.

ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.(2567). แนวทางการประเมินความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ (Cybersecurity Technical Assessment Matrix: CTAM) สำหรับหน่วยงานในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข; 2567.

Talwar S, Kaur P, Kumar S, Talwar M.(2023). Resistance of multiple stakeholders to e-health innovations: Barriers to implementation and adoption. J Bus Res. 2023;166:114135.

Pituksung A, Rerkmongkol W, Louhasuwanpanich S.(2023). Digital literacy among nurses working in a university hospital in Thailand. Thai J Nurs Health Care. 2023;38(2):261436.

Sylla B, Ismaila O, Diallo G.(2025). 25 years of digital health toward universal health coverage in low- and middle-income countries: A rapid systematic review. J Med Internet Res. 2025;27:e59042.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-30

รูปแบบการอ้างอิง

ยี่หวา ธ. . (2026). การประเมินผลการดำเนินงานโรงพยาบาลอัจฉริยะ จังหวัดตราด . วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 11(2), 187–195. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/5565