ผลของการนวดแบบราชสำนักและการประคบสมุนไพรร่วมกับการทำกายภาพบำบัดต่อระดับกำลังกล้ามเนื้อ ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง อำเภอโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย
คำสำคัญ:
การนวดแบบราชสำนัก, การประคบสมุนไพร, การทำกายภาพบำบัด, ระดับกำลังกล้ามเนื้อ, ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองบทคัดย่อ
การศึกษา ผลของการนวดแบบราชสำนักและการประคบสมุนไพรร่วมกับการทำกายภาพบำบัดต่อระดับกำลังกล้ามเนื้อ ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง อำเภอโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับกำลังกล้ามเนื้อ และศึกษาการนวดแบบราชสำนักและการประคบสมุนไพรร่วมกับการทำกายภาพบำบัดต่อระดับกำลังกล้ามเนื้อ ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง อำเภอโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi Experiment) วัดก่อน - หลัง แบบกลุ่มเดียว มีระยะเวลาในการศึกษาระหว่าง ระหว่างเดือน มีนาคม 2569 – พฤษภาคม 2569 รวม 3 เดือน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง อำเภอโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย จำนวน 11 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บข้อมูลจากแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดย การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Willcoxon match paired
ผลการศึกษาพบว่า จากการประเมินกำลังกล้ามเนื้อ (Manual Muscle Testing: MMT) ความตึงตัวของกล้ามเนื้อ (Modified Ashworth Scale: MAS)และความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน (Modified Barthel Index: MBI) ก่อนและหลังการนวดแบบราชสำนักและการประคบสมุนไพรร่วมกับการทำกายภาพบำบัด ภายหลังดีขึ้นจำนวน 6 คน คิดเป็นร้อยละ 54.54 และก่อนและหลังการนวดแบบราชสำนักและการประคบสมุนไพรร่วมกับการทำกายภาพบำบัด มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยที่ หลังการการนวดแบบราชสำนักและการประคบสมุนไพรร่วมกับการทำกายภาพบำบัด ดีขึ้นกว่าก่อนการนวด ทั้งนี้เนื่องจาก การนวดแบบราชสำนักและการประคบสมุนไพรร่วมกับการทำกายภาพบำบัดต่อระดับกำลังกล้ามเนื้อ ของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง อำเภอโพธิ์ตาก จังหวัดหนองคาย
เอกสารอ้างอิง
สถาบันประสาทวิทยาชมรมพยาบาลโรคระบบประสาทแห่งประเทศไทย. (2550). แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองสำหรับพยาบาลทั่วไป ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1. ม.ป.ท.
Stinear, C.M., Lang, C.E., Zeiler, S., & Byblow, W.D. (2020). Advances and challenges in stroke rehabilitation. Lancet Neurology, 19(4), 348-360.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2565). คู่มือมาตรฐานการนวดไทยแบบราชสำนักและการประคบสมุนไพรในการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. กระทรวงสาธารณสุข.
สำนักการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2565). แนวทางการบูรณาการแพทย์แผนไทยในการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. กระทรวงสาธารณสุข.
วุฒิชัย จันทรโกศล. (2564). ศาสตร์การนวดไทยแบบราชสำนักในการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยอัมพฤกษ์อัมพาต. วารสารการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก, 22(1), 33–42.
จินตนา สุขแก้ว. (2563). การใช้ลูกประคบสมุนไพรเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ. วารสารการแพทย์แผนไทย, 18(2), 45–54.
ศูนย์ข้อมูลข่าวสาร. (2568) ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดหนองคาย
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2564). คู่มือแนวทางเวชปฏิบัติ (Clinical Practice Guideline) การดูแลผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate Care) ด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. บริษัท สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพ) จำกัด.
กระทรวงสาธารณสุข. (2565). คู่มือการให้บริการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกในหน่วยบริการสาธารณสุข. นนทบุรี: สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.
จุไรรัตน์ บุญรวบ.(2565). การนวดไทยแบบราชสำนักในเวชปฏิบัติ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
สุทธิกิตติ์ พิพัฒน์ศรีสวัสดิ์.(2567). ประสิทธิผลของการนวดไทย ร่วมกับการฟื้นฟูสมรรถภาพมาตรฐานต่อความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง: การวิจัยนำร่อง. วารสารแพทย์ เขต 4-5 ปีที่ 43 ฉบับ 3 เดือนกรกฏาคม - กันยายน 2567 /
วิศรุต ศรีสว่าง พวงเพชร สีหาบูราณ พิทักษ์พงษ์ พรรณพราว ชุลีภรณ์ ปักกาเวสา.(2567). พัฒนารูปแบบบริการทางการแพทย์แผนไทยในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะฟื้นฟู โดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายชุมชนตำบลหนองคู อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการทางการ
พยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 4(3) 85-96
ประถมพร มาตย์วิเศษ นาตยา วรรณการ.(2568). ผลการดูแลผู้ป่วยระยะกลางโรคหลอดเลือดสมอง (อัมพฤกษ์ อัมพาต) ด้วยศาสตร์การแพทย์แผนไทยร่วมกับทีมสหวิชาชีพต่อการเพิ่มความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวัน และระดับกำลังของกล้ามเนื้อในหอผู้ป่วยเวชกรรมฟื้นฟู โรงพยาบาลมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม, 21(3), 109–123

