การพัฒนารูปแบบการป้องกันวัณโรคในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ตำบลหนองกี่ อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการป้องกันวัณโรคในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ตำบลหนองกี่ อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์ โดยประยุกต์ใช้แนวคิดวิจัยเชิงปฏิบัติการ PAOR กลุ่มตัวอย่าง 2 กลุ่ม ได้แก่ 1) ภาคีเครือข่าย 30 คน คัดเลือกแบบเจาะจง และ 2) กลุ่มเสี่ยงวัณโรค 95 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม และแนวทางการสนทนากลุ่ม ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนธันวาคม 2568 ถึงเดือนพฤษภาคม 2569 ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์เปรียบเทียบผลการพัฒนารูปแบบด้วยสถิติ paired t-test กำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

     ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการป้องกันวัณโรคในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย 6 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย 2) การสร้างความตระหนักและปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 3) การคัดกรองและค้นหาผู้ป่วย เชิงรุก 4) การส่งเสริมการกินยาต่อเนื่อง 5) การมีส่วนร่วมของชุมชนเชิงรุก และ 6) ระบบส่งต่อและติดตามต่อเนื่อง หลังการพัฒนารูปแบบกลุ่มตัวอย่างมีระดับความรู้ การรับรู้ และพฤติกรรมการกันวัณโรคเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p-value<0.001)