บทบาทพยาบาลห้องผ่าตัดในการพยาบาลผู้ป่วยที่เข้ารับการส่องกล้องตรวจรักษาท่อน้ำดีและตับอ่อน : กรณีศึกษา

ผู้แต่ง

  • นิตดาพร มาตรา พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยผ่าตัด โรงพยาบาลกาฬสินธุ์

คำสำคัญ:

พยาบาลห้องผ่าตัด, การส่องกล้องตรวจรักษาท่อน้ำดีและตับอ่อน, ERCP, การพยาบาลผู้ป่วย, ภาวะแทรกซ้อน, กรณีศึกษา

บทคัดย่อ

      การศึกษานี้เป็นกรณีศึกษา มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของพยาบาลห้องผ่าตัดในการพยาบาลผู้ป่วยที่เข้ารับการส่องกล้องตรวจรักษาท่อน้ำดีและตับอ่อน (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography: ERCP) เปรียบเทียบลักษณะการพยาบาลในผู้ป่วยที่มีความแตกต่างด้านอายุ พยาธิสภาพ และโรคร่วม รวมทั้งวิเคราะห์ปัญหาและแนวทางการพยาบาลที่เหมาะสมรายบุคคล โดยศึกษาผู้ป่วยจำนวน 2 ราย ที่เข้ารับการรักษา ณ โรงพยาบาลกาฬสินธุ์ เก็บรวบรวมข้อมูลจากเวชระเบียน การสังเกตขณะปฏิบัติงาน การสัมภาษณ์ผู้ป่วยและญาติ และผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้กระบวนการพยาบาลร่วมกับแนวคิดการดูแลแบบองค์รวมและทฤษฎีการดูแลตนเองของโอเร็ม

      ผลการศึกษาพบว่า ผู้ป่วยทั้ง 2 รายมีภาวะอุดกั้นของทางเดินน้ำดีจากนิ่วร่วมกับการติดเชื้อในทางเดินน้ำดี แต่มีความแตกต่างด้านอายุ โรคร่วม และความซับซ้อนของปัญหาสุขภาพ กรณีศึกษาที่ 1 เป็นผู้ป่วยชายอายุ 57 ปี มีภาวะ Acute Cholangitis การพยาบาลเน้นการควบคุมการติดเชื้อ การประเมินสัญญาณชีพ การเฝ้าระวังภาวะพร่องออกซิเจน การป้องกันการเลื่อนหลุดของท่อช่วยหายใจ และการติดตามภาวะแทรกซ้อนหลังทำ ERCP เช่น pancreatitis และ bleeding ส่วนกรณีศึกษาที่ 2 เป็นผู้ป่วยหญิงอายุ 75 ปี มีโรคร่วมหลายระบบ ได้แก่ เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคไตเรื้อรัง และภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะร่วมกับการใช้ยา Warfarin ส่งผลให้การพยาบาลมีความซับซ้อนมากขึ้น การพยาบาลต้องเฝ้าระวังภาวะเลือดออกจากการทำ EST ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ภาวะ hemodynamic instability และภาวะไตวายเฉียบพลันอย่างใกล้ชิด รวมถึงติดตามค่า INR, electrolyte, renal function และ urine output อย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

อรอนงค์ ทัพสุวรรณ์. คู่มือการพยาบาลผู้ป่วยโรคนิ่วในท่อน้ำดีที่ได้รับการส่องกล้องตรวจรักษาท่อน้ำดีและตับอ่อน. กรุงเทพฯ: งานการพยาบาลผู้ป่วยพิเศษ ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2559.

วิรุณ บุญนุช. โรคระบบทางเดินน้ำดีและตับอ่อน: การวินิจฉัยและการรักษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล; 2563.

ทัศนีย์ ตั้งตรงจิตต์. การพยาบาลผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดระบบทางเดินอาหาร ทางเดินน้ำดีและตับอ่อน. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก; 2562.

สุภาพ ธีระประทีป, ศิริพร ขัมภลิขิต. คู่มือการวินิจฉัยการพยาบาล. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: บริษัท บุ๊คเน็ท จำกัด; 2562.

กรองแก้ว บุณยเกตุ, สุภาพร ปทุมมาเกษร. ผลของโปรแกรมการเตรียมความพร้อมผู้ป่วยก่อนการส่องกล้องตรวจรักษาท่อน้ำดีและตับอ่อนต่อความวิตกกังวลและความร่วมมือของผู้ป่วย.วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2561;41(2):45-54.

จิราภรณ์ ชื่นวัฒนา, วันเพ็ญ ภิญโญภาสกุล. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลสำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการส่องกล้องตรวจรักษาท่อน้ำดีและตับอ่อนในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ.วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2562;37(3):112-21.

ปิยะนุช ชูโต, อรพรรณ โตสิงห์. ประสบการณ์ของพยาบาลห้องผ่าตัดในการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับการส่องกล้องตรวจรักษาทางเดินน้ำดีและตับอ่อน: การศึกษาเชิงคุณภาพ. วารสารสภาการพยาบาล. 2563;35(1):78-91.

พรทิพย์ มาลาธรรม, นงนุช โอบอ้อม. ภาวะแทรกซ้อนและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ป่วยที่ได้รับการส่องกล้องตรวจรักษาท่อน้ำดีและตับอ่อน: การทบทวนอย่างเป็นระบบ. วารสารโรงพยาบาลศิริราช. 2564;74(2):98-109.

รัตนา ลีลาวัฒนะกุล, สุนีย์ ละกำปั่น. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคนิ่วในท่อน้ำดีโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์ในหน่วยงานห้องผ่าตัด. วารสารพยาบาลทหารบก. 2565;23(1):201-12.

อภัย สุขเจริญ. การพัฒนาแบบแผนการเตรียมความพร้อมผู้ป่วยที่ได้รับการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนต้น. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน. 2561;24(3):55-67.

Smeltzer SC, Bare BG, Hinkle JL, Cheever KH. Brunner & Suddarth's textbook of medical-surgical nursing. 15th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2022.

Williams E, Beckingham I, El Sayed G, Gurusamy K, Sturgess R, Webster G, et al. Updated guideline on the management of common bile duct stones (CBDS). Gut. 2017;66(5):765-82.

Manes G, Paspatis G, Aabakken L, Anderloni A, Arvanitakis M, Ah-Soune P, et al. Endoscopic management of common bile duct stones: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) guideline. Endoscopy. 2019;51(5):472-91.

Dumonceau JM, Kapral C, Aabakken L, Papanikolaou IS, Tringali A, Vanbiervliet G, et al. ERCP-related adverse events: European Society of Gastrointestinal Endoscopy (ESGE) guideline. Endoscopy. 2020;52(2):127-49.

Chandrasekhara V, Khashab MA, Muthusamy VR, Acosta RD, Agrawal D, Bruining DH, et al. Adverse events associated with ERCP. Gastrointest Endosc. 2017;85(1):32-47.

Maple JT, Ikenberry SO, Anderson MA, Appalaneni V, Decker GA, Early D, et al. The role of endoscopy in the management of choledocholithiasis. Gastrointest Endosc. 2020;74(4):731-44.

Iorgulescu A, Sftoiu A, Cazacu SM. Nursing care and patient outcomes in endoscopic retrograde cholangiopancreatography: A prospective observational study. J Clin Nurs. 2021;30(7-8):1023-34.

Acosta RD, Cash BD. Clinical effects of gastrointestinal endoscopy nursing care on patient outcomes: A systematic review. Gastroenterol Nurs. 2019;42(4):312-25.

Zeng D, Xu Y, Liu P, Sun Y, Zhang Z. Nursing intervention strategies to reduce post-ERCP pancreatitis: A meta-analysis of randomized controlled trials. Int J Nurs Stud. 2022;128:104187.

Cotton PB, Lehman G, Vennes J, Geenen JE, Russell RC, Meyers WC, et al. Endoscopic sphincterotomy complications and their management: An attempt at consensus. Gastrointest Endosc. 2021;67(3):245-58.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

มาตรา น. . . . (2026). บทบาทพยาบาลห้องผ่าตัดในการพยาบาลผู้ป่วยที่เข้ารับการส่องกล้องตรวจรักษาท่อน้ำดีและตับอ่อน : กรณีศึกษา. วารสารการศึกษา-สุขภาพและการจัดการสิ่งแวดล้อม, 11(3), 308–318. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/5863