การพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดทางหลอดเลือดดำรูปแบบ ดริป และซิป ณ ห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์: กรณีศึกษา 2 ราย
คำสำคัญ:
โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลัน, ยาละลายลิ่มเลือด (rt-PA), ดริปและชิป, การศึกษากรณีศึกษาเชิงเปรียบเทียบบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือดรูปแบบดริปและชิป ณ ห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์ ระหว่างกรณีศึกษารายที่ 1 (ชาย อายุ 62 ปี) และรายที่ 2 (ชาย อายุ 58 ปี) เนื่องจากทั้งสองรายรักษาผ่านระบบ Stroke Fast Track เดียวกัน แต่มีปัจจัยเสี่ยง ความรุนแรง และผลลัพธ์ต่างกันชัดเจน จึงเหมาะแก่การหาปัจจัยที่มีผลต่อผลลัพธ์การพยาบาล วิธีการศึกษาใช้รูปแบบกรณีศึกษาเชิงเปรียบเทียบ เก็บข้อมูลจากเวชระเบียน การซักประวัติ การประเมินตามกระบวนการพยาบาล ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการและรังสีวิทยา วิเคราะห์เทียบตามเกณฑ์ AHA/ASA และคะแนน NIHSS ผลการศึกษาพบว่า ทั้งสองรายเป็นชายวัยทำงาน ได้รับ Alteplase ภายในเกณฑ์เวลามาตรฐานเช่นกัน แต่มีจุดต่าง 3 ประเด็น คือ (1) ปัจจัยเสี่ยง รายที่ 1 ไม่มีโรคร่วม ส่วนรายที่ 2 มีน้ำหนักเกิน ความดันสูงและเกาต์ที่คุมไม่ได้ สูบบุหรี่ดื่มสุรา (2) ความรุนแรงของโรค รายที่ 1 NIHSS แรกรับ 13 คะแนน ไม่พบรอยโรคใน CT ส่วนรายที่ 2 NIHSS สูงถึง 20 คะแนน พบรอยโรคขนาดใหญ่ที่ Rt. MCA ร่วมกับไตบกพร่อง และ (3) ผลลัพธ์การรักษา รายที่ 1 NIHSS ลดเหลือ 6 คะแนน ฟื้นตัวดี ส่วนรายที่ 2 ยังอัมพาตซีกซ้ายรุนแรงและสูญเสียการสื่อสาร ต้องส่งต่อรักษาขั้นสูง
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. World Stroke Day 2022 [Internet]. 2022 [cited 2023 Sep 1]. Available from: [https://www.who.int/srilanka/news/detail/29-10-2022-world-stroke-day-2022](https://www.who.int/srilanka/news/detail/29-10-2022-world-stroke-day-2022?utm_source=gemini)
World Stroke Organization. Global stroke guidelines and quality of care. Int J Stroke. 2021;16(3):245-258
ห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์. (2569). สถิติการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองปี 2567-2569 โรงพยาบาลสมเด็จ จังหวัดกาฬสินธุ์.
สถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์. แนวทางการรักษาโรคหลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตันสำหรับแพทย์. กรุงเทพฯ: สถาบัน; 2562.
ไพรวัลย์ พรมที, กรัณย์พิชญ์ โคตรประทุม, สุภาพรณ์ ตัณฑ์สุระ. รูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่ได้รับยาละลายลิ่มเลือด (rt-PA) แผนกผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลขอนแก่น. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ 2564;39(1):128-137.
กรรณิการ์ คงบุญเกียรติ, นรงฤทธิ์ เกษมทรัพย์, สมศักดิ์ เทียมเก่า. การรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในเวชปฏิบัติ. ขอนแก่น: คณะแพทยศาสตร์ ภาควิชาอายุรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2561.
