การพัฒนารูปแบบการส่งตรวจและรายงานผลทางห้องปฏิบัติการเพื่อประเมินความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์เป็นโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรง โดยใช้แนวคิด LEAN

บทคัดย่อ

      การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งตรวจและรายงานผลทางห้องปฏิบัติการ ลดขั้นตอนและระยะเวลารอคอย และสนับสนุนการประเมินความเสี่ยงต่อทารกในครรภ์อย่างรวดเร็วและเหมาะสม การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) โดยประยุกต์ใช้วงจร PAOR ได้แก่ Plan, Action, Observation และ Reflection ร่วมกับแนวคิด LEAN ดำเนินการในปีงบประมาณ 2567 โดยใช้ข้อมูลปีงบประมาณ 2566 เป็นข้อมูลพื้นฐานก่อนการพัฒนา กระบวนการพัฒนาครอบคลุมระยะ Pre-Analytical และ Post-Analytical โดยระยะ Pre-Analytical ปรับให้ห้องปฏิบัติการสามารถพิจารณาส่งตรวจ Hb Typing ตามเกณฑ์ที่กำหนดจากผล MCV, MCH และ DCIP โดยพิจารณาร่วมกับผลของคู่สามี–ภรรยา เพื่อลดขั้นตอนการรอการพิจารณาก่อนส่งตรวจ ส่วนระยะ Post-Analytical ปรับรูปแบบการรายงานผลจากการดาวน์โหลดและแนบไฟล์ผลตรวจจากห้องปฏิบัติการภายนอกเข้าสู่ระบบ HosXP เป็นการเชื่อมโยงผลตรวจผ่าน Online Link เพื่อเพิ่มความสะดวกในการเข้าถึงผลตรวจของแพทย์

      ผลการศึกษาพบว่า ระยะเวลาจากการคัดกรองจนถึงการส่งตรวจ Hb Typing ลดลงจากประมาณ 13 วันในปีงบประมาณ 2566 เหลือ 5 วันในปีงบประมาณ 2567 และระยะเวลาจากการคัดกรองจนถึงได้รับผล Hb Typing ลดลงจากประมาณ 14–15 วัน เหลือ 6–7 วัน ปีงบประมาณ 2566 มีหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการคัดกรอง 309 ราย เข้าเกณฑ์ส่งตรวจ Hb Typing 39 ราย และส่งตรวจ PCR 8 ราย ขณะที่ปีงบประมาณ 2567 มีหญิงตั้งครรภ์ที่ได้รับการคัดกรอง 276 ราย เข้าเกณฑ์ส่งตรวจ Hb Typing 50 ราย และส่งตรวจ PCR 10 ราย พบคู่เสี่ยงต่อทารก 1 รายในปี 2566 และไม่พบในปี 2567 มีการส่งตรวจ Amniocentesis 1 รายในปี 2566 และไม่พบในปี 2567 และไม่พบรายที่มีความเสี่ยงต่อทารกเป็นโรคธาลัสซีเมียชนิดรุนแรงทั้งสองปี ด้านความพึงพอใจของบุคลากรผู้ใช้งานระบบ ได้แก่ พยาบาล 5 คน และสูตินรีแพทย์ 2 คน เพิ่มจากร้อยละ 82 เป็นร้อยละ 96 ส่วนความพึงพอใจของหญิงตั้งครรภ์กลุ่มเสี่ยง ซึ่งประเมินทุกรายที่เข้าเกณฑ์ส่งตรวจ เพิ่มจากร้อยละ 78 ในปี 2566 จำนวน 39 ราย เป็นร้อยละ 88 ในปี 2567 จำนวน 50 ราย โดยผู้รับบริการส่วนใหญ่พึงพอใจเนื่องจากสามารถทราบผลการประเมินความเสี่ยงได้ทันทีในการนัดฟังผลครั้งแรกและลดการเจาะเลือดหลายครั้ง