ผลของโปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้ต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันการติดเชื้อของผู้ป่วยแผลกระจกตา หอผู้ป่วยตา หู คอ จมูก โรงพยาบาลอุดรธานี
คำสำคัญ:
แผลกระจกตา, โปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้, ความรู้, พฤติกรรมการดูแลตนเอง, การป้องกันการติดเชื้อบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้ต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันการติดเชื้อของผู้ป่วยแผลกระจกตา หอผู้ป่วยตา หู คอ จมูก โรงพยาบาลอุดรธานี การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลอง (one-group pretest–posttest design) กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยแผลกระจกตาอายุ 20–65 ปี ที่เข้ารับการรักษาในหอผู้ป่วยตา หู คอ จมูก โรงพยาบาลอุดรธานี จำนวน 43 ราย คัดเลือกแบบเจาะจง ดำเนินการระหว่างวันที่ 17 กรกฎาคม ถึง 30 กันยายน พ.ศ. 2569 ดำเนินกิจกรรมตามโปรแกรมทั้งหมด 4 ครั้ง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยโปรแกรมสนับสนุนและให้ความรู้ แผ่นพับ แผนการสอน สื่อนำเสนอภาพนิ่ง แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลและสุขภาพ แบบประเมินความรู้ พฤติกรรมการดูแลตนเอง ความพึงพอใจ และการติดเชื้อ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Wilcoxon Signed-Rank Test และ Dependent paired t-test
ผลการวิจัย: หลังได้รับโปรแกรม ผู้ป่วยมีคะแนนความรู้เฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 9.65 (S.D. = 1.51) เป็น 13.58 (S.D. = 1.10) คะแนน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (Z = -5.64, p < 0.001) และมีคะแนนพฤติกรรมการดูแลตนเองเฉลี่ยเพิ่มขึ้นจาก 46.23 (S.D. = 5.45) เป็น 65.14 (S.D. = 7.06) คะแนน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -22.82, p < 0.001) ความพึงพอใจต่อโปรแกรมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 3.65, S.D. = 0.35) และไม่พบการติดเชื้อของกระจกตาตามเกณฑ์การประเมินที่กำหนด
เอกสารอ้างอิง
จันทร์จิรา สีสว่าง, ปุลวิชช์ ทองแตง, พัชรรินทร์ เนียมเกิดและจงจิตร ตัณฑโพธิ์ประสิทธิ์.(2565). การมีส่วนร่วมของครอบครัว: กลยุทธ์สนับสนุนการให้ความร่วมมือในการรักษาในผู้สูงอายุที่มีภาวะความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้.รามาธิบดีพยาบาลสาร, 28(2), 159-169.
วิศรุตา วุฑฒยากร. (2562). แผลติดเชื้อที่กระจกตาที่จำเป็นต้องนอนรักษาแบบผู้ป่วยใน ณ โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร, 16(3), 76-86 https://thaidj.org/index.php/smj/article/view/8294/7604
หอผู้ป่วยตา หู คอ จมูก โรงพยาบาลอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี. (2569). ข้อมูลเวชสถิติหอผู้ป่วยตา หู คอ จมูก โรงพยาบาลอุดรธานี ปีงบประมาณ 2566-2569. อุดรธานี: โรงพยาบาลอุดรธานี.
พรรณนิภา วิรัตนจันทร์. (2566). ผลของรูปแบบการดูแลตนเองและการมีส่วนร่วมของผู้ดูแลในการดูแลของผู้ป่วยติดเชื้อที่แผลกระจกตา. วารสารโรงพยาบาลนครพนม, 10(3), 1-19.
https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nkpjournal_9/article/view/267486/179893
Orem., E.D. (2001). Nursing concepts of practice. (6th ed). St. Louis: Mosby.
นิคม ถนอมเสียง. (2561). การคำนวณขนาดตัวอย่าง Sample Size Determination. [อินเทอร์เน็ต] 2561. เข้าถึงได้จาก :https://home.kku.ac.th/nikom/516201_sample_size_nk2561.pdf[เข้าถึงเมื่อ 8 มีนาคม 2569]
ลุนนี จิ่มอาษา และวัลลภา ช่างเจรจา.(2563). ผลของโปรแกรมการเตรียมผ่าตัดต่อความวิตกกังวลและภาวะแทรกซ้อนในการผ่าตัดต้อกระจก แผนกจักษุ โรงพยาบาลบึงกาฬ. วารสารวิชาการสำานักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม. 2563;4(7):75-87.
อรุณ จิรวัฒน์กลุ. (2558). ชีวสถิติสำหรับงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ. (พิม์ครั้งที่ 3). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
Bloom, B. S. et al. (1986). Handbook on Formative and Summative Evaluation of Student Learning. New York: McGraw-Hill.
Best, J. W. (1977). Research in Education. (3 rd ed). New Jersey: Prentice hall Inc.
Orem, D. E., Taylor, S. G., & Renpenning, K. M. (2001). Nursing: Concepts of practice (6th ed.). Mosby.
ปรัศนีย์ พันธุ์กสิกร และศิริลักษณ์ กิจศรีไพศาล. (2563). ผลของการใช้โปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเองต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจก. วารสารสภาการพยาบาล, 35(4), 84-98. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/TJONC/article/view/236274/167555
เพียงใจ บุญมาดี. (2566). ผลของการให้ความรู้ผู้ป่วยและผู้ดูแลผู้ป่วยผ่าตัดโรคต้อกระจก. วารสารโรงพยาบาลกลาง, 38(1), 27-35.
สุมาลินี ชุ่มชื่น. (2566). ผลของการใช้แนวปฏิบัติของพยาบาลต่อความรู้ในการปฏิบัติตนในผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจกโรงพยาบาลพระอาจารย์ฝั้นอาจาโร. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 8(1), 343-355. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/262536
กนกพร อริยภูวงศ์, ศุภพร ไพรอุดม, และ ทานตะวัน สลีวงศ์ (2562). ผลของการพยาบาลระบบสนับสนุนและให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยผ่าตัดต้อกระจกโรงพยาบาลสุโขทัย. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี, 2(3), 17-30.https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pck/article/view/216033/158011
เตือนใจ ทวีระวงษ์, ณัฎฐ์ศิกา ใคร่ครวญ, และ ผจงวรรณ อดุลยศักดิ์. (2567). ประสิทธิผลของการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยแผลที่กระจกตาเพื่อลดภาวะแทรกซ้อนโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา.วารสารโรงพยาบาลพหลพลพยุหเสนา, 12(1), 5-17. https://he04.tci-thaijo.org/index.php/PPHJ/article/view/1005/532
