การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณศีรษะที่มารับบริการ แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
การพัฒนาแนวทาง, ผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณศีรษะ, อุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวชบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณศีรษะ ประเมินความถูกต้องเหมาะสมในการปฏิบัติตามแนวทาง และประเมินความพึงพอใจของบุคลากรต่อแนวทางที่พัฒนาขึ้น ดำเนินการระหว่างเดือนกันยายน ถึงพฤศจิกายน พ.ศ. 2567 ณ แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลบรบือ จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างคือบุคลากรที่ปฏิบัติงานในแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉิน จำนวน 26 คน ประกอบด้วยพยาบาลวิชาชีพ 22 คน นักปฏิบัติการการแพทย์ฉุกเฉิน 2 คน และเวชกิจฉุกเฉิน 2 คน คัดเลือกโดยวิธีเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แนวทางปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะที่พัฒนาขึ้นตามหลักฐานเชิงประจักษ์ แบบตรวจสอบการปฏิบัติ และแบบประเมินความพึงพอใจ ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Wilcoxon Test
ผลการศึกษาพบว่า แนวทางที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก คือ การประเมินอาการ การให้การพยาบาล และการให้คำแนะนำหลังจำหน่าย ด้านการปฏิบัติของบุคลากร พบว่าก่อนพัฒนาแนวทาง บุคลากรส่วนใหญ่มีระดับการปฏิบัติอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 88.5 และระดับไม่ดี ร้อยละ 11.5 (ค่าเฉลี่ย 19.92, S.D.=1.72) หลังพัฒนาแนวทาง บุคลากรทุกคนมีระดับการปฏิบัติอยู่ในระดับดี ร้อยละ 100 (ค่าเฉลี่ย 29.15, S.D.=1.05) และคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (Z= -4.48, p=.000) ด้านความพึงพอใจของบุคลากรต่อแนวทางที่พัฒนาขึ้นในภาพรวมอยู่ในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 2.95, S.D.=0.05)
เอกสารอ้างอิง
GBD 2021 Traumatic Brain Injury Collaborators. Global burden of traumatic brain injury in 204 countries and territories from 1990 to 2021. Am J Prev Med. 2024;68(1):1-10.
Dewan MC, Rattani A, Gupta S, Baticulon RE, Hung YC, Punchak M, et al. Estimating the global incidence of traumatic brain injury. J Neurosurg. 2018;130(4):1080-97.
ราชวิทยาลัยประสาทศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางเวชปฏิบัติกรณีสมองบาดเจ็บ. กรุงเทพฯ: ราชวิทยาลัยประสาทศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย; 2562.
ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุ Thai RSC. รายงานสถิติอุบัติเหตุทางถนนประจำปี 2566. กรุงเทพฯ: ศูนย์ข้อมูลอุบัติเหตุเพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยทางถนน; 2566.
แจ่มจันทร์ เทศสิงห์. การพัฒนาระบบเฝ้าระวังและป้องกันอุบัติเหตุทางถนนจังหวัดมหาสารคาม. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2565;4(2):240-55.
กองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายงานประจำปี 2567 กองป้องกันการบาดเจ็บ. กรุงเทพฯ: อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2567.
นครชัย เผื่อนปฐม, ธีระเดช ศรีกิจวิไลกุล. แนวทางเวชปฏิบัติกรณีสมองบาดเจ็บ. กรุงเทพฯ: ราชวิทยาลัยประสาทศัลยแพทย์แห่งประเทศไทย กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข; 2562.
ฟองคำ ติลกสกุลชัย. การพยาบาลตามหลักฐานเชิงประจักษ์: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. กรุงเทพฯ: สุขุมวิทการพิมพ์; 2549.
อัญชลี โสภณ, ผดุงศิษฏ์ ชำนาญบริรักษ์, ไพรวัลย์ พรมที, สุรกรานต์ ยุทธเกษมสันต์, อรไท โพธิ์ไชยแสน. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บสมองระดับรุนแรงโดยใช้การจัดการรายกรณี. วารสารพยาบาลศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2561;29(3):126-38.
วัลลภา สุวรรณพิทักษ์, สุชาตา วิภวกานต์, บุญญารัศม์ ประคีตวาทิน. การพัฒนาแนวทางปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยสมองบาดเจ็บไม่รุนแรง โรงพยาบาลกระบี่. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2560;4(2):140-56.
ไคลศรี บาดาล. การพัฒนาแนวปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บศีรษะระดับเล็กน้อยที่เข้ารับการรักษาในห้องอุบัติเหตุ-ฉุกเฉิน โรงพยาบาลหนองคาย [วิทยานิพนธ์]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2555.
วีณา วีสเพ็ญ, สุพรรณี ทองรอด, ปริศนา สมนา. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยบาดเจ็บที่ศีรษะ กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลสมุทรปราการ. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ. 2566;10(2):45-61.
จุฑามาศ สมร่าง, สืบตระกูล ตันตลานุกุล. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยบาดเจ็บที่ศีรษะ กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลสมุทรปราการ. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ. 2567;11(2):236-52.
สิรินลักษณ์ พาบุ. การพัฒนาระบบการประเมินสภาพผู้ป่วยบาดเจ็บที่ศีรษะแรกรับเข้ารักษาและการพยาบาลในแผนกผู้ป่วยอุบัติเหตุ โรงพยาบาลเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2567;5(1):185-96.
Garbayo-Fernández P, Lestrade-Pena M, García-Fernández R, Calvo-Ayuso N, González-García N, Martínez-Isasi S. Nursing interventions to prevent secondary injury in critically ill patients with traumatic brain injury: A scoping review. J Clin Med. 2024;13(8):2396.
Hassan W, Naveed A, Khan Z. Project to improve the management of the head injury patients presenting to the emergency department. BMJ Open Qual. 2024;13(2):e002603.
Réa-Neto Á, da Silva Júnior ED, Hassler G, Dos Santos VB, Bernardelli RS, Kozesinski-Nakatani AC, et al. Epidemiological and clinical characteristics predictive of ICU mortality of patients with traumatic brain injury treated at a trauma referral hospital: A cohort study. BMC Neurol. 2023;23(1):101.
Zhou Y. The role of integrated nursing interventions in traumatic brain injury management in the emergency department: A retrospective study. Ther Clin Risk Manag. 2025;21:769-80.
พรพิไล นิยมถิ่น. การพัฒนาระบบบริการพยาบาลผู้ป่วยบาดเจ็บที่ศีรษะจากอุบัติเหตุทางถนน ห้องฉุกเฉิน โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชด่านซ้าย จังหวัดเลย. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา. 2566;6(2):27-37.

