การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบซี ที่เข้ารับบริการคลินิกโรคตับอักเสบ โรงพยาบาลสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย

ผู้แต่ง

  • ธนัชชา มีฤทธิ์

คำสำคัญ:

แนวทางการดูแล, โรคไวรัสตับอักเสบซี, การวิจัยเชิงปฏิบัติการ, วงจร PAOR, ประสิทธิผล

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

          การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และปัญหาในกระบวนการดูแลผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบซี พัฒนาแนวทางปฏิบัติทางคลินิกที่เป็นมาตรฐาน และประเมินประสิทธิผลของแนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบซีที่เข้ารับบริการคลินิกโรคตับอักเสบ โรงพยาบาลสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย บุคลากรทางการแพทย์ 10 คน และผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบซี 10 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แนวทางการดูแลตามวงจร PAOR ของ Kemmis & McTaggart ครอบคลุม 5 ขั้นตอน Clinical Pathway เครื่องมือประเมินความรู้ การปฏิบัติ และความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และ Wilcoxon Matched-Pairs Signed-Rank Test

ผลการศึกษาพบว่า หลังการใช้แนวทาง บุคลากรทางการแพทย์มีค่ามัธยฐานคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจาก 8.0 เป็น 14.0 คะแนน (Z=-2.810, p<0.001) และการปฏิบัติเพิ่มขึ้นจาก 45.0 เป็น 71.0 คะแนน (Z=-2.803, p<0.001) โดยมีความพึงพอใจ 46.7±3.2 คะแนน จาก 50 คะแนน (ร้อยละ 93.4) ผู้ป่วยมีค่ามัธยฐานคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นจาก 6.5 เป็น 11.5 คะแนน (Z=-2.807, p<0.001) และการปฏิบัติเพิ่มขึ้นจาก 43.5 เป็น 66.0 คะแนน (Z=-2.803, p<0.001) โดยมีความพึงพอใจ 41.6±3.5 คะแนน จาก 45 คะแนน (ร้อยละ 92.4) สำหรับผลลัพธ์ทางคลินิก ค่ามัธยฐานของเอนไซม์ตับ ALT และ AST ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยมีผลการตรวจ HCV RNA
เป็น Undetectable ร้อยละ 100.0 ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายขององค์การอนามัยโลก ทั้งนี้แนวทางการดูแลที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิผลสูงในการเพิ่มพูนความรู้และการปฏิบัติของทั้งบุคลากรและผู้ป่วย พร้อมทั้งบรรลุเป้าหมายการรักษาตามมาตรฐานสากล ทั้งนี้ ควรขยายผลการศึกษาไปยังโรงพยาบาลอื่นพร้อมเพิ่มขนาดกลุ่มตัวอย่างและติดตามผลระยะยาว

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค. (2563). สถานการณ์โรคไวรัสตับอักเสบซีในประเทศไทย. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.

เกษราภรณ์ มงคลวัจน์. (2565). การพัฒนาระบบการจัดการสุขภาพตนเองของผู้ป่วยที่มีการติดเชื้อ ไวรัสตับอักเสบซีระหว่างรอกระบวนการรักษาในโรงพยาบาลหล่มสัก . บทความวิจัย โรงพยาบาลเพชรบูรณ์, 1, 1-18.

ธีรารัตน์ ทับทิมทอง. (2565). การพัฒนารูปแบบการดูแลตนเองของผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซี โดยการประยุกต์ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ ในคลินิกโรคระบบทางเดินอาหารและตับ งานผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลหนองคาย. วารสารโรงพยาบาลหนองคาย, 142, 1-24.

พนารัตน์ เพียงปราชญ์. (2567). ผลสัมฤทธิ์ในการรักษาไวรัสตับอักเสบซี ด้วยรูปแบบการจัดบริการวินิจฉัย รักษาผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซีด้วยวิธี Test and Treat ในโรงพยาบาลชัยภูมิ. ชัยภูมิเวชสาร, 44(2), 13-26.

เยาวลักษณ์ ศรีวิลัย. (2568). การพัฒนาแนวทางการพยาบาลผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซี คลีนิคโรคตับ โรงพยาบาลกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ . วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 5(2), 19-31.

ราชกิจจานุเบกษา. (2560). ประกาศคณะกรรมการยา เรื่อง บัญชียาหลักแห่งชาติ พ.ศ. 2560. เข้าถึงได้จาก https://ratchakitcha.soc.go.th

โรงพยาบาลสวรรคโลก. (2567). รายงานผลการดำเนินงานคลินิกโรคตับอักเสบ ปีงบประมาณ 2567. สุโขทัย: โรงพยาบาลสวรรคโลก.

โรงพยาบาลสวรรคโลก. (2568). สรุปผลการคัดกรองโรคไวรัสตับอักเสบซี ปี 2568. สุโขทัย: โรงพยาบาลสวรรคโลก.

อุมาภรณ์ บุญเปี่ยม และศันสนีย์ วรศรีหิรัญ. (2567). การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซี ที่รับบริการคลินิกโรคตับห้องตรวจอายุรกรรม โรงพยาบาลพุทธชินราช พิษณุโลก. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และสาธารณสุข, 3(1), 40-55.

Kemmis S., & McTaggart, R. (1998). The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press.

Tanwandee T., Komolmit, P., Chirapongsathorn, S., Chainansamit, S., Piratvisuth, T., & Siramolpiwat, S. (2019). The gap of hepatitis C care cascade in Thailand: An obstacle to elimination. Journal of Gastroenterology and Hepatology, 34(Suppl 1), 77–82.

World Health Organization. (2024). Global hepatitis report 2024. เข้าถึงได้จาก https://www.who.int/publications/i/item/9789240071137

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

27-02-2026

รูปแบบการอ้างอิง

มีฤทธิ์ ธ. . (2026). การพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบซี ที่เข้ารับบริการคลินิกโรคตับอักเสบ โรงพยาบาลสวรรคโลก จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 7(1), 46–68. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/scintc/article/view/5375