ประสิทธิผลของรูปแบบการพยาบาลทางไกล (Tele-Nursing) ในการควบคุมระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c) ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ เขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนาจาน อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก

อธิพงษ์  สุขเพ็ญ; อมรศักดิ์  โพธิ์อ่ำ

ผู้แต่ง

อธิพงษ์ สุขเพ็ญ
อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ

คำสำคัญ:

ประสิทธิผล, การพยาบาลทางไกล, ระดับน้ำตาลสะสมในเลือด, โรคเบาหวานชนิด

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองเป็นการศึกษาแบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการพยาบาลทางไกล (Tele-Nursing) ในการควบคุมระดับน้ำตาลสะสม ในเลือด (HbA1c) ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 30 คน รูปแบบการพยาบาลทางไกล (Tele-Nursing) ในการควบคุมระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1c) ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ 1) การติดตามตนเอง (Self-Monitoring) 2) การประเมินตนเอง (Self-Evaluation) และ 3) การเสริมแรงตนเอง (Self-Reinforcement) จำนวน 5 กิจกรรม ระยะเวลาทดลองใช้ 4 เดือน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลคือ แบบสอบถามและสมุดบันทึกข้อมูลสุขภาพ การวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อทดสอบสมมุติฐานการวิจัยเปรียบเทียบก่อนและหลังทดลองใช้สถิติ Paired t-test ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลองผู้ป่วยโรคเบาหวานมีค่าคะแนนเฉลี่ยด้านพฤติกรรมสุขภาพ สูงกว่าก่อนทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=6.393, P-value<0.001) ระดับของน้ำตาลในเลือดได้ของผู้ป่วยโรคเบาหวาน หลังทดลองมีคะแนนเฉลี่ย ( =7.67, S.D.= 1.05) ลดลง เมื่อเทียบก่อนทดลอง ( =8.38, S.D.=1.07) ผลการวิจัยสรุปว่า ผู้ป่วยโรคเบาหวานสามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดก่อนและหลังทดลอง แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=2.567, P-value=0.016)

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการควบคุมโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2566). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. กรมควบคุมโรค.

ธิดา แสงมณี. (2567). การพัฒนารูปแบบการพยาบาลทางไกลสำหรับผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลเคียนซา จังหวัดสุราษฎร์ธานีต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพและระดับน้ำตาลสะสมใน เลือด (HbA1c). วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน.

เนตรนภา บุญธนาพิศาน. (2564). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ต่อพฤติกรรมสุขภาพ และระดับน้ำตาลสะสมในเลือด ของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

ปัญจนีย์ ทองโปร่ง, ประพัสสร แย้มโกสุม, ศรีสุพรรณ นันทไพบูลย์, ธวัลรัตน์ จรสรพน้อย. (2568). ผลของ โปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยใช้แอปพลิเคชันไลน์ต่อ ความรู้ พฤติกรรมการจัดการตนเอง และผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 รายใหม่ โรงพยาบาลบัวใหญ่ จังหวัดนครราชสีมา. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ; 43(1): 1-16.

ปรีชญา ตักโพธิ์. (2567). ผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพผ่าน Line Application ต่อ พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ; 17: 45-56.

มัลลิกา วงศ์สุทิน, วรางคณา ศรีจำนงค์, และคณะ. (2566). พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ ในเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ, 4(1).

สิทธิพร เพชรทองขาว, อัญชิสา สุขบาล, ธีราพร สังข์รอด, ฐิตินันท์ ชูเมฆ. (2566). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการดูแลตนเองต่อความรู้ การรับรู้ และพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารสาธารณสุขล้านนา; 19(2): 87-101.

สภาการพยาบาล. (2563, 27 พฤศจิกายน). ประกาศสภาการพยาบาล เรื่อง แนวทางการพยาบาลทางไกล (Tele-Nursing) พ.ศ. 2563. สภาการพยาบาล.

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2565). แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566 – 2570. กระทรวงสาธารณสุข.

อธิพงษ์ สุขเพ็ญ, อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ. (2567). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนา จาน อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 5(2).

อรนุช ประดับทอง, กรวรรณ ผมทอง, ชานนท์ ชุ่มนาเสียว. (2568). ผลของการส่งเสริมความรู้ในการควบคุมป้องกันโรคเบาหวานด้วยแอปพลิเคชั่นไลน์ ต้านหวานร่วมกับปิงปองจราจรชีวิต 7 สี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสุพรรณบุรี; 8(3):

Health Data Center (HDC). (2566). กลุ่มรายงานมาตรฐาน( ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขา โรคไม่ติดต่อ (NCD DM,HT,CVD). สืบค้น 1 ตุลาคม2568.จาก https://plk.hdc.moph.go.th/hdc/reports/ page.php?cat_id=b2b59e64c4e6c92d4b1ec 16a599d882b.

Bandura, A. (1997). Self-efficacy The exercise of control. W. H. Freeman.

International Diabetes Federation. (2025). IDF Diabetes Atlas (11th ed.). International Diabetes Federation.

Miller, W. R., & Rollnick, S. (2012). Motivational interviewing Helping people change (3rd ed.). Guilford Press.

Orem, D. E. (2001). Nursing: Concepts of practice (4th ed.). St. Louis: Mosby Year Book.

World Health Organization (WHO). (2009). Diabetes : Cost. Retrieved November 12, 2016,http://WWW.who.int/dietphysicalactivity/publications/facts/ diabetes/en/