ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกัน โรคเบาหวานของประชาชนกลุ่มเสี่ยง เขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านบางใหญ่ อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, พฤติกรรมการป้องกันโรค, โรคเบาหวาน, กลุ่มเสี่ยงบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวานของประชาชนกลุ่มเสี่ยงในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านบางใหญ่ อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ประชากรคือกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานอายุ 35 ปีขึ้นไป จำนวน 222 คน โดยใช้สูตรการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างของ Daniel เท่ากับ 148 คน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบมีระบบ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ประกอบด้วยคุณลักษณะส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวาน ผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน และและนำไปทดลองใช้เพื่อวิเคราะห์ค่าความเชื่อมั่นโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์แอลฟ่าครอนบาค เท่ากับ 0.807 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันที่ระดับความเชื่อมั่น ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05
ผลการศึกษาพบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชนกลุ่มเสี่ยงโรคเบาหวานอยู่ในระดับสูง (100%) (x̄ = 3.00, S.D. = 0.20) พฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวานอยู่ในระดับปานกลาง (58.11%)
(x̄ = 2.41, S.D. = 0.495)ตามลำดับ ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ความรู้ความเข้าใจด้านสุขภาพ ทักษะการสื่อสาร ทักษะการจัดการตนเอง ทักษะการตัดสินใจ และการรู้เท่าทันสื่อ มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 (r = 0.204,
p-value= 0.013) ตามลำดับ
สรุปได้ว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพเป็นปัจจัยสำคัญที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวาน ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพ และลดความเสี่ยงการเกิดโรคเบาหวานในประชาชนกลุ่มเสี่ยง
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2566-2568). Health Data Center. [อินเตอร์เน็ต]. สืบค้นเมื่อ 8 ธันวาคม 2568.
เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/pna/public/main
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2550). แนวทางการดูแลรักษาโรคเบาหวาน. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.
กองสุขศึกษา. (2566). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุม
สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
จิรชยา คำจันทร์, และคณะ. (2567).การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคเบาหวานของกลุ่มเสี่ยงในชุมชน.วารสารวิจัยสาธารณสุข, 18(2), 45–58.
พุดพัด เทราวเชียรไชย, และคณะ. (2567).ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมต่อการป้องกันโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในกลุ่มเสี่ยง.วารสารพยาบาลสาธารณสุข, 36(1), 77–91.
วลัยลักษณ์ สิทธิบุณ, และสุทธินี ประทานทรง. (2565).ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคเบาหวานของกลุ่มเสี่ยง.วารสารวิจัยสุขภาพ, 20(1), 33–47.
วิมลรัตน์ จงเจริญ. (2543).การพยาบาลผู้ป่วยโรคเบาหวาน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
ศิริญญา จันทโกต. (2567).ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันโรคเบาหวานในกลุ่มเสี่ยงโดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน.วารสารส่งเสริมสุขภาพ, 19(2), 88–102.
สุรเกียรติ อาชานานุภาพ. (2551).ตำราการตรวจรักษาโรคทั่วไป. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน.
ยุวดี รอดจากภัย, และคณะ. (2564).ผลของโปรแกรมเสริมสร้างพลังอำนาจต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคเบาหวานของกลุ่มเสี่ยง.วารสารการพยาบาลชุมชน, 15(3), 112–126.
American Diabetes Association. (2023). STANDARDS OF MEDICAL CARE IN DIABETES—2023. DIABETES CARE, 46(Suppl. 1), S1–S291.
Chahardah-Cherik, S., Gheibizadeh, M., Jahani, S., &Cheraghian, B. (2018). The relationship between health literacy and health-promoting behaviors in patients with type 2 diabetes. JOURNAL OF EDUCATION AND HEALTH PROMOTION, 7, 98.
Eisenbarth, G. S. (2007). Type 1 diabetes mellitus: A chronic autoimmune disease. NEW ENGLAND JOURNAL OF MEDICINE, 356, 2403–2407.
Hanafusa, T. (2007). Fulminant type 1 diabetes: A novel clinical entity. NATURE REVIEWS ENDOCRINOLOGY, 3, 36–45.
Kim, S. H., & Utz, S. (2019). Effectiveness of social media-based interventions for diabetes: A meta-analysis. JOURNAL OF MEDICAL INTERNET RESEARCH, 21(4), e12009.
Lorig, K. R., & Holman, H. R. (2003). Self-management education: History, definition, outcomes, and mechanisms. ANNALS OF BEHAVIORAL MEDICINE, 26(1), 1–7.
Noo-in, K. (2024). Factors influencing self-care behaviors for diabetes prevention among community populations: A cross-sectional study. BMC PUBLIC HEALTH, 24, 1123.
Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. HEALTH PROMOTION INTERNATIONAL, 15(3), 259–267.
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. SOCIAL SCIENCE & MEDICINE, 67(12), 2072–2078.
Paasche-Orlow, M. K., & Wolf, M. S. (2010). Promoting health literacy research to reduce health disparities. JOURNAL OF HEALTH COMMUNICATION, 15(Suppl. 2), 34–41.
Reinehr, T., Schober, E., Wiegand, S., Thon, A., & Holl, R. (2006). Beta-cell autoantibodies in children with type 2 diabetes mellitus. JOURNAL OF CLINICAL ENDOCRINOLOGY & METABOLISM, 91, 473–477.
Rudd, R. E. (2015). The evolving concept of health literacy. NEW DIRECTIONS FOR ADULT AND CONTINUING EDUCATION, 2015(146), 7–17.
Sobngwi, E., & Gautier, J. F. (2002). Adult-onset idiopathic type I diabetes. DIABETES CARE, 25, 283–285.
Sundar, S. S. (2017). The role of media in health behavior change. JOURNAL OF COMMUNICATION, 67(5), 1–20.
Thomas, N. J., Jones, S. E., & Weedon, M. N. (2018). Frequency and phenotype of type 1 diabetes in the first year after diagnosis. THE LANCET DIABETES & ENDOCRINOLOGY, 6, 122–129.
Toobert, D. J., Hampson, S. E., & Glasgow, R. E. (2000). The summary of diabetes self-care activities measure. DIABETES CARE, 23(7), 943–950.
Wang, Y. (2020). Health literacy and self-management in diabetes: A systematic review. BMC PUBLIC HEALTH, 20, 123.
World Health Organization. (2019). CLASSIFICATION OF DIABETES MELLITUS. Geneva: WHO.
Zimmet, P. Z., McCarty, D. J., Rowley, M. J., & Mackay, I. R. (1994). The role of autoimmunity in diabetes. DIABETES CARE, 17, 299–303.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
