การรักษาคลองรากฟันที่มีรอยโรคร่วมระหว่างโรคเนื้อเยื่อในและโรคปริทันต์ : กรณีผู้ป่วยที่มีสาเหตุมาจากรอยโรคเนื้อเยื่อในปฐมภูมิตามด้วยโรคปริทันต์ทุติยภูมิในฟันกรามล่างขวาอันมีสาเหตุจากรอยร้าว
Keywords:
Endodontic-Periodontal lesion, Primary endodontic lesions with secondary periodontal involvement, Root canal treatmentAbstract
ฟันที่มีรอยโรคร่วมกันระหว่างโรคเนื้อเยื่อในและโรคปริทันต์ จำเป็นต้องมีการวินิจฉัยอย่างละเอียดและถูกต้อง เพื่อนำไปสู่การวางแผนให้การรักษาที่เหมาะสม ซึ่งเป็นสิ่งสําคัญที่จะทำให้เกิดผลสําเร็จของการรักษาและการพยากรณ์โรคที่ดีขึ้น รายงานผู้ป่วยฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงถึงความสำเร็จ ขั้นตอนการตรวจวินิจฉัย และการรักษา ในผู้ป่วยที่มีรอยโรคเนื้อเยื่อในปฐมภูมิตามด้วยโรคปริทันต์ทุติยภูมิ (primary endodontic lesions with secondary periodontal involvement) ในผู้ป่วยหญิงไทยอายุ 45 ปี อันมีสาเหตุจากการมีรอยร้าวบนตัวฟันกรามล่างขวาซี่ที่หนึ่ง จากการตรวจทางคลินิกพบรอยร้าวบนสันริมฟันด้านใกล้กลางและไกลกลาง (mesial and distal marginal ridge) และฟันไม่ตอบสนองต่อการทดสอบความมีชีวิตของฟัน วัดร่องลึกปริทันต์ได้ 4-5 มิลลิเมตร มีเหงือกร่น พบ furcation involvement ระดับ 2 จากภาพถ่ายรังสีพบพยาธิสภาพเป็นเงาดำรอบรากฟันลุกลามจนถึงยอดสันกระดูกทั้ง 2 ข้าง จึงวางแผนรักษารากฟัน ร่วมกับการทำครอบฟันเพื่อยึดและผนึกรอยร้าว และประเมินสภาวะปริทันต์ เพื่อทำการรักษาทางปริทันต์ต่อไป จากการติดตามผลการรักษาเป็นระยะเวลา 1 ปี ผู้ป่วยไม่มีการอาการใดๆ ครอบฟันอยู่ในสภาพดี ไม่พบร่องลึกปริทันต์ ฟันไม่โยก ไม่มี furcation involvement และจากภาพถ่ายรังสีติดตามผลการรักษา พบว่ารอยโรครอบปลายรากฟันมีขนาดเล็กลงชัดเจน ซึ่งยังคงต้องติดตามผลการรักษาต่อเนื่อง และส่งผู้ป่วยเข้ารับการรักษาทางปริทันต์ในระยะ maintenance phase ต่อไป
References
Rotstein I, Simon JH. Diagnosis, prognosis and decision‐making in the treatment of combined periodontal‐endodontic lesions. Periodontology 2000. 2004 Feb;34(1):165-203.
Zehnder M, Gold SI, Hasselgren G. Pathologic interactions in pulpal and periodontal tissues. Journal of clinical periodontology. 2002 Aug;29(8):663-71.
Simring M, Goldberg M. The pulpal pocket approach: retrograde periodontitis. The Journal of Periodontology. 1964 Jan;35(1):22-48.
Al‐Shammari KF, Kazor CE, Wang HL. Molar root anatomy and management of furcation defects. Journal of clinical periodontology. 2001 Aug;28(8):730-40.
Hou GL, Tsai CC. Cervical enamel projection and intermediate bifurcational ridge correlated with molar furcation involvements. Journal of periodontology. 1997 Jul;68(7):687-93.
Withers JA, Brunsvold MA, Killoy WJ, Rahe AJ. The relationship of palato‐gingival grooves to localized periodontal disease. Journal of Periodontology. 1981 Jan;52(1):41-4.
Simon JH, Glick DH, Frank AL. The relationship of endodontic‐periodontic lesions. Journal of periodontology. 1972 Apr;43(4):202-8.
Belk CE, Gutmann JL. Perspectives, controversies and directives on pulpal-periodontal relationships. Journal Canadian Dental Association. 1990 Nov 1;56(11):1013-7.
Papapanou PN, Sanz M, Buduneli N, Dietrich T, Feres M, Fine DH, Flemmig TF, Garcia R, Giannobile WV, Graziani F, Greenwell H. Periodontitis: Consensus report of workgroup 2 of the 2017 World Workshop on the Classification of Periodontal and Peri‐Implant Diseases and Conditions. Journal of periodontology. 2018 Jun;89:S173-82.
Nirola A, Grover S, Sharma A, Kaur D. Pulpal perio relations: Interdisciplinary diagnostic approach-I. Journal of Indian Society of Periodontology. 2011 Jan 1;15(1):80-2.
Parolia A, Gait TC, Porto IC, Mala K. Endo-perio lesion: A dilemma from 19: th: until 21: st: century. Journal of Interdisciplinary Dentistry. 2013 Jan 1;3(1):2-11.
Kerns DG, Glickman GN. Endodontic and periodontal interrelationships. InCohen's Pathways of the Pulp 2011 Jan 1 (pp. 655-670). Mosby.
Sartori S, Silvestri M, Cattaneo V. Endoperiodontal lesion: A case report. Journal of clinical periodontology. 2002 Aug;29(8):781-3.
ละอองทอง วัชราภัย. รอยโรคร่วมระหว่างโรคเนื้อเยื่อในและโรคปริทันต์. คลองรากฟัน : วิธีการรักษาและการแก้ปัญหา พิมพ์ครั้งที่ 2 กรุงเทพฯ ห้างหุ้นส่วนจําากัด ซันด้าการพิมพ์. 2547:193-216.
Ricucci D, Siqueira Jr JF, Loghin S, Berman LH. The cracked tooth: histopathologic and histobacteriologic aspects. Journal of endodontics. 2015 Mar 1;41(3):343-52.
Trope M, Bunes A, Debelian G. Root filling materials and techniques: bioceramics a new hope?. Endodontic Topics. 2015 May;32(1):86-96.
Haapasalo M, Endal U, Zandi H, Coil JM. Eradication of endodontic infection by instrumentation and irrigation solutions. Endodontic topics. 2005 Mar;10(1):77-102.
Davis MC, Shariff SS. Success and survival of endodontically treated cracked teeth with radicular extensions: a 2-to 4-year prospective cohort. Journal of endodontics. 2019 Jul 1;45(7):848-55..
Krell KV, Caplan DJ. 12-month success of cracked teeth treated with orthograde root canal treatment. Journal of endodontics. 2018 Apr 1;44(4):543-8.
Hamp SE, Nyman S, Lindhe J. Periodontal treatment of multi rooted teeth. Results after 5 years. Journal of clinical periodontology. 1975 Sep;2(3):126-35.
Sunitha RV, Emmadi P, Namasivayam A, Thyegarajan R, Rajaraman V. The periodontal–endodontic continuum: A review. Journal of Conservative Dentistry. 2008 Apr 1;11(2):54-62.
Rotstein I, Simon JH. The endo‐perio lesion: a critical appraisal of the disease condition. Endodontic Topics. 2006 Mar;13(1):34-56.
Pane ES, Palamara JE, Messer HH. Stainless steel bands in endodontics: effects on cuspal flexure and fracture resistance. International Endodontic Journal. 2002 May;35(5):467-71.
Thai Association of Periodontogy. Prognosis of periodontal disesase. วารสารปริทันตวิทยา. 2008;7.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Thai Endodontic Journal
![Creative Commons License](http://i.creativecommons.org/l/by-nc-nd/4.0/88x31.png)
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Thai Endod Journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) license, unless otherwise stated. Please read our Policies in Copyright for more information.