การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก เขตสุขภาพที่ 8 ปี พ.ศ. 2566  ระหว่างวันที่ 1 มกราคม – 31 ธันวาคม 2566

ฐิตินันท์ กล่ำศิริ; อรนุช ศรีหะดม; ยงเจือ  เหล่าศิริถาวร

ผู้แต่ง

ฐิตินันท์ กล่ำศิริ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี
อรนุช ศรีหะดม กองโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม
ยงเจือ เหล่าศิริถาวร กองโรคติดต่อทั่วไป

คำสำคัญ:

การประเมิน, ระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก, คุณลักษณะเชิงปริมาณ, คุณลักษณะเชิงคุณภาพ

บทคัดย่อ

การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก เขตสุขภาพที่ 8 ปี พ.ศ. 2566 (ระหว่างวันที่ 1 มกราคม – 31 ธันวาคม 2566) เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาขั้นตอนการรายงานโรคไข้เลือดออก ศึกษาคุณลักษณะเชิงปริมาณของระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก ได้แก่ ค่าความไว ค่าพยากรณ์บวกความทันเวลา ความเป็นตัวแทน คุณภาพของข้อมูลในรายงาน ศึกษาคุณลักษณะเชิงคุณภาพของระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก ได้แก่ การยอมรับ ความยากง่าย ความยืดหยุ่น ความมั่นคงของระบบและการใช้ประโยชน์จากระบบเฝ้าระวัง โดยศึกษาในสำนักงานป้องกันควบคุมโรค สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ โรงพยาบาลในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 8 ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน สุ่มเลือก 3 จังหวัด ได้แก่ หนองบัวลำภู เลย สกลนคร จากนั้นสุ่มเลือกอำเภอและสถานพยาบาลในแต่ละจังหวัดที่สุ่มได้ แบ่งระดับสถานพยาบาลเป็นระดับตติยภูมิ และทุติยภูมิ รวม 9 แห่ง ผลการศึกษาเชิงปริมาณตามนิยามกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ปี พ.ศ. 2563 พบว่า ระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก มีค่าความไว ร้อยละ 86.81 ค่าพยากรณ์บวก ร้อยละ 23.25 ความครบถ้วนของการบันทึกข้อมูลอายุ เพศ ที่อยู่ ร้อยละ 100.00 ความถูกต้องของการบันทึกข้อมูลอายุ ร้อยละ 100.00 ด้านความเป็นตัวแทน พบว่า ข้อมูลอายุ เดือนที่เริ่มป่วย มีคุณลักษณะความเป็นตัวแทนด้านความทันเวลาของการรายงานข้อมูล เป็นไปตามแนวทางพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 ผลการศึกษาเชิงคุณภาพ พบว่า บุคลากรและผู้บริหารในระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออก ยอมรับและเห็นความสำคัญในการเฝ้าระวังโรค นำข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังโรคมาใช้ประโยชน์ในการสื่อสารแจ้งเตือนสถานการณ์ของโรคไข้เลือดออก ให้พื้นที่ใช้เฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรค และวางแผนเชิงนโยบาย

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี กรมควบคุมโรค. โปรแกรมเฝ้าระวังโรคติดต่อ ZR506 Dashboard รู้ทัน ป้องกันได้ เขตสุขภาพที่ 8 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 12 กันยายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/odpc8/r8dashboard/zr506.html

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. รายละเอียดโรคไข้เด็งกี่ (Dengue) [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 12 กันยายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=44

กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. Dashboard รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออก พ.ศ. 2566 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 12 กันยายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://lookerstudio.google.com/u/0/reporting/dfa7d4e2-b7f5-48ed-b40a-54f1cd4cbdfb/page/cFWgC?s=uJijraAskGk

วรวัตต์ ชาญวิรัตน์. การประเมินระบบเฝ้าระวังกลุ่มอาการโรคติดเชื้อไวรัสเด็งกี่ พื้นที่เขตสุขภาพที่ 8 ปีงบประมาณ 2563. อุดรธานี; 2564.

รวมพล เหล่าหว้าน, ณัฐพล ยิ่งจำเริญ. การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้เด็งกี่จังหวัดหนองบัวลำภู ปี 2563. หนองบัวลำภู; 2564.

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. Dashboard ข้อมูลพื้นฐานโรงพยาบาลสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ปีงบประมาณ 2565 เขตสุขภาพที่ 8 [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 15 มกราคม 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://r8way.moph.go.th/r8-primary

กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. แนวทางการรายงานโรคติดต่ออันตรายและโรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวังใน ประเทศไทย ปี พ.ศ. 2563. กรุงเทพมหานคร: หจก.แคนนา กราฟฟิค; 2563.

จำรัส ทองคำ. การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้หวัดใหญ่ เขตสุขภาพที่ 8 ปีงบประมาณ 2563. วารสารวิชาการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8 จังหวัดอุดรธานี [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 15 มกราคม 2567];1(3):20-32. เข้าถึงได้จาก: https://he03.tci-thaijo.org/index.php/JODPC8/article/view/497