ประสิทธิผลของยา Sofosbuvir/Velpatasvir ร่วมกับและไม่ร่วมกับ Ribavirin ในการรักษา ผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซี ณ โรงพยาบาลอุดรธานี

นิติพล สีมะสิงห์

ผู้แต่ง

นิติพล สีมะสิงห์ โรงพยาบาลอุดรธานี

คำสำคัญ:

ไวรัสตับอักเสบซี, ยารักษาไวรัสตับอักเสบซี, ประสิทธิผล

บทคัดย่อ

ไวรัสตับอักเสบซีเป็นสาเหตุของการเกิดโรคตับแข็ง และมะเร็งตับ การรักษาไวรัสตับอักเสบซี ด้วยยา Sofosbuvir/ Velpatasvir สัมพันธ์กับการลดอัตราการเกิดตับวายและลดอัตราตายที่สัมพันธ์กับภาวะแทรกซ้อนของตับ รวมทั้งมะเร็งตับ วัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของยา Sofosbuvir /Velpatasvir ร่วมกับและไม่ร่วมกับ Ribavirin ในการรักษาผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซี ในกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่มีและมีภาวะตับแข็ง เป็นการศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา เก็บข้อมูลผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซี อายุ 18-70 ปี ที่คลินิกไวรัสตับอักเสบ โรงพยาบาลอุดรธานี ระหว่างวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2567-31 ธันวาคม พ.ศ. 2568 กลุ่มตัวอย่าง 100 ราย แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ได้รับยา Sofosbuvir/Velpatasvir 50 ราย และกลุ่มที่ได้รับยา Sofosbuvir/Velpatasvir + Ribavirin 50 ราย วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน Fisher's exact test และ Mann-Whitney U test ประสิทธิผลของการรักษาดูจากอัตราการหายขาดจากไวรัสตับอักเสบซี (SVR12) ผลการศึกษา กลุ่มตัวอย่าง 100 ราย อายุเฉลี่ย 54.26 ± 12.77 ปี เป็นเพศชาย 55 ราย ร้อยละ 55.00 พบภาวะตับแข็ง 37 ราย ร้อยละ 37.00 ผู้ป่วยติดเชื้อ HIV 22 ราย ร้อยละ 22.00 ผู้ป่วยทั้งหมดได้รับการรักษาครั้งแรก ผลการรักษาพบอัตราการหายขาดจากโรค (SVR12) ร้อยละ 97.00 (97/100 ราย) แบ่งเป็นกลุ่มที่ได้รับ Sofosbuvir/Velpatasvir ร้อยละ 98.00 (49/50 ราย) และกลุ่มที่ได้รับ Sofosbuvir/Velpatasvir + Ribavirin ร้อยละ 96.00 (48/50 ราย) กลุ่มที่มีการติดเชื้อ HIV ร่วมด้วยมีอัตรา SVR12 ร้อยละ 90.90 (20/22 ราย) และกลุ่มที่มีตับแข็งพบอัตรา SVR12 ร้อยละ 94.59 (35/37 ราย) ซึ่งมีความแตกต่างอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มที่ไม่มีภาวะตับแข็ง (p-value = 0.315) นอกจากนี้พบว่าในกลุ่มที่รักษาหายมีดัชนีพังผืดในตับ (FIB-4) ลดลง อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ส่วนอาการไม่พึงประสงค์พบภาวะซีดและอ่อนเพลียเล็กน้อยในกลุ่มที่ได้รับ Ribavirin แต่สามารถรักษาจนครบกำหนดได้ทุกคน ดังนั้นการรักษาด้วยสูตรยา Sofosbuvir/Velpatasvir หรือร่วมกับ Ribavirin ทั้งสองสูตรมีประสิทธิผลสูง ร้อยละ 98.00 และ 96.00 ตามลำดับ และความปลอดภัยในการรักษาผู้ป่วยไวรัสตับอักเสบซีทุกกลุ่ม ในบริบทการใช้งานจริงของโรงพยาบาลอุดรธานี ผลการศึกษานี้ช่วยสนับสนุนนโยบาย มุ่งกำจัดไวรัสตับอักเสบซีภายในปี 2573 ผ่านยุทธศาสตร์ “ตรวจเจอ รักษาเลย”

เอกสารอ้างอิง

Jacinta AH, Raymond TC. Hepatitis C. In: Feldman M, Friedman LS, Brandt LJ, editors. Sleisenger and Fordtran’s Gastrointestinal and Liver Disease. 11th ed. Philadelphia: Saunders-Elsevier; 2020. p.1243-82.

Thomas DL, Astemborski J, Rai RM, Anania FA, Schaeffer M, Galai N, et al. The natural history of Hepatitis C virus infection: Host, viral, and environmental factors. JAMA. 2000;284(4):450-6.

D’souza S, Lau KC, Coffin CS, Patel TR. Molecular mechanisms of viral hepatitis induced hepatocellular carcinoma. World J Gastroenterol. 2020;26(38):5759–83. doi:10.3748/wjg.v26.i38.5759.

World Health Organization. Hepatitis C [fact sheet]. Geneva: World Health Organization; 2026 [cited 2026 Jul 28]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hepatitis-c

World Health Organization. Global progress report on HIV, viral hepatitis and sexually transmitted infections, 2021 [Internet]. 2021 [cited 2026 Jul 28]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240027077

ชีวนันท์ เลิศพิริยสุวัฒน์, สุชาดา เจียมศิริ, บรรณาธิการ. ยุทธศาสตร์กำจัดโรคไวรัสตับอักเสบ พ.ศ. 2565–2573. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2566.

Van Der Meer AJ, Veldt BJ, Feld JJ, Wedemeyer H, Dufour JF, Lammert F, et al. Association between sustained virological response and all-cause mortality among patients with chronic hepatitis C and advanced hepatic fibrosis. JAMA. 2012;308(24):2584-93. doi:10.1001/jama.2012.144878

Soriano V, Berenguer J. Extrahepatic comorbidities associated with hepatitis C virus in HIV-infected patients. Current Opinion in HIV and AIDS.2015; 10(5):309-15. doi:10.1097/COH.0000000000000175

Re Lo V. Extrahepatic complications of hepatitis C virus infection in HIV and the impact of successful antiviral treatment. Clinical Infectious Diseases. 2017;64(4):498-500. doi:10.1093/cid/ciw814

Negro F, Forton D, Craxì A, Sulkowski MS, Feld JJ, Manns MP. Extrahepatic Morbidity and Mortality of Chronic Hepatitis C. Gastroenterology. 2015;149:1345–60. doi:10.1053/j.gastro.2015.08.035

Cheng X, Ghany M G. Key Milestones in HCV Discovery and Therapeutics. Innovation. 2020;1(3): 100067. doi:10.1016/j.xinn.2020.100067

Bhattacharya D, Aronsohn A, Price J, Lo Re V, Heald J, Demisashi G, et al. Hepatitis C Guidance 2023 Update: American Association for the Study of Liver Diseases– Infectious Diseases Society of America Recommendations for Testing, Managing, and Treating Hepatitis C Virus Infection. Clinical Infectious Diseases. 2023;1-18. doi:10.1093/cid/ciad319

Afdhal N, Zeuzem S, Kwo P, Chojkier M, Gitlin N, Puoti M, et al. Ledipasvir and Sofosbuvir for Untreated HCV Genotype 1 Infection. New England Journal of Medicine. 2014;370(20):1889–98. doi:10.1056/nejmoa1402454

Mina MM, Luciani F, Cameron B, Bull RA, Beard MR, Booth D, et al. Resistance to hepatitis C virus: Potential genetic and immunological determinants. The Lancet Infectious. 2015;15(4):451-60. doi:10.1016/S1473-3099(14)70965-X

Ahmed H, Abushouk AI, Attia A, Gadelkarim M, Gabr M, Negida A, et al. Safety and efficacy of sofosbuvir plus velpatasvir with or without ribavirin for chronic hepatitis C virus infection: A systematic review and meta-analysis. Journal of Infection and Public Health. 2018;11:156–64. doi:10.1016/j.jiph.2017.09.004

Everson GT, Towner WJ, Davis MN, Wyles DL, Nahass RG, Thuluvath PJ, et al. Sofosbuvir with velpatasvir in treatment-naive noncirrhotic patients with genotype 1 to 6 hepatitis c virus infection. Ann Intern Med. 2015;163(11):818–26. doi:10.7326/M15-1000

Pianko S, Flamm SL, Shiffman ML, Kumar S, Strasser SI, Dore GJ, et al. Sofosbuvir plus velpatasvir combination therapy for treatment- Experienced patients with genotype 1 or 3 hepatitis c virus infection. Ann Intern Med. 2015;163(11):809–17. doi:10.7326/M15-1014

Feld JJ, Jacobson IM, Hézode C, Asselah T, Ruane PJ, Gruener N, et al. Sofosbuvir and Velpatasvir for HCV Genotype 1, 2, 4, 5, and 6 Infection. New England Journal of Medicine. 2015;373(27):2599-607. doi:10.1056/nejmoa1512610

Curry MP, O’Leary JG, Bzowej N, Muir AJ, Korenblat KM, Fenkel JM, et al. Sofosbuvir and Velpatasvir for HCV in Patients with Decompensated Cirrhosis. New England Journal of Medicine. 2015;373(27):2618–28. doi:10.1056/nejmoa1512614

von Felden J, Vermehren J, Ingiliz P, Mauss S, Lutz T, Simon KG, et al. High efficacy of sofosbuvir/velpatasvir and impact of baseline resistance-associated substitutions in hepatitis C genotype 3 infection. Aliment Pharmacol Ther. 2018;47(9):1288–95. doi:10.1111/apt.14592

Foster GR, Afdhal N, Roberts SK, Bräu N, Gane EJ, Pianko S, et al. Sofosbuvir and Velpatasvir for HCV Genotype 2 and 3 Infection. New England Journal of Medicine. 2015;373(27):2608–17. doi:10.1056/nejmoa1512612

Wei L, Lim SG, Xie Q, Văn KN, Piratvisuth T, Huang Y, et al. Sofosbuvir–velpatasvir for treatment of chronic hepatitis C virus infection in Asia: a single-arm, open-label, phase 3 trial. Lancet Gastroenterol Hepatol 2019;4(2): 127-34. doi:10.1016/S2468 1253(18)30343-1

Greig SL. Sofosbuvir/Velpatasvir: A Review in Chronic Hepatitis C. Drugs 2016;76(16):1567-78. doi:10.1007/s40265-016-0648-2

Weisberg IS, Jacobson IM. A pangenotypic, single tablet regimen of sofosbuvir/velpatasvir for the treatment of chronic hepatitis C infection. Expert Opin Pharmacother. 2017;18(5):535-43. doi:10.1080/14656566.2017.1282459

Charatcharoenwitthaya P, Wongpaitoon V, Komolmit P, Sukeepaisarnjaroen W, Tangkijvanich P, Piratvisuth T, et al. Real-world effectiveness and safety of sofosbuvir and nonstructural protein 5A inhibitors for chronic hepatitis C genotype 1, 2, 3, 4, or 6: A multicentre cohort study. BMC Gastroenterol. 2020;20(1):1-15. doi:10.1186/s12876-020-01196-0

พรพยอม นุ่มประพฤติ. ประสิทธิผลของยา Sofosbuvir-Velpatasvir ในการรักษาผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบซีของโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต. มหาราชนครศรีธรรมราชเวชสาร. 2567;8(1):149-61.

Ngamjarus C, Pattanittum P. n4Studies: application for sample size calculation in health science research. Version 2.3. App store; 2024.

โชติพงษ์ ศิริพิพัฒนมงคล. ประสิทธิผลและคามปลอดภัยของการรักษาผู้ป่วยโรคไรัตับอักเสบซีเรื้อรังด้วยยาเพ็คกิเลตเต็ดอินเตอร์ฟิรอนและไรบาไวรินและยารักษาไรัตับอักเสบซีชนิดใหม่ (direct acting antiviral: DAA) ในโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์. เชียงรายเวชสาร. 2562;11(1):41-54.