ศึกษาอัตราและรูปแบบการกลายพันธุ์ของยีนที่เกี่ยวข้องกับการดื้อยา Rifampicin และ Isoniazid  ด้วยวิธี Line probe assay ในตัวอย่างส่งตรวจที่สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น  เดือนสิงหาคม – ธันวาคม 2565

Paweena Kamonrak; Thiraphot Singtohin; Noochara Klangprapan; Warunyu Phordee; Thirada Sosawang

Authors

Paweena Kamonrak Office of Disease Prevention and Control, Region 7 Khon Kaen
Thiraphot Singtohin Office of Disease Prevention and Control Region 7 Khon Kaen
Noochara Klangprapan Office of Disease Prevention and Control Region 7 Khon Kaen
Warunyu Phordee Office of Disease Prevention and Control Region 7 Khon Kaen
Thirada Sosawang Office of Disease Prevention and Control Region 7 Khon Kaen

Abstract

In this study, a cross-sectional descriptive was uesd. The aim was to determine the mutation rates and patterns of M. tuberculosis genes associated with Rifampicin or Isoniazid resistance or both Rifampicin and Isoniazid resistance. The results of laboratory at the disease control medical laboratory in specimens from hospitals in the responsible area of the Office of Disease Prevention and Control 7, Khon Kaen from August - December 2022 was 312 samples. The results showed 83 samples were drug resistant. The Isoniazid Monoresistant was 56 samples. The katG gene mutation 67.9% (n=38). The most common wild type/mutant was katG WT/katG MUT1 25.3% (n=21). The inhA gene mutation 32.1% (n=18). The most common pattern was inhA WT1/inhA MUT1 13.3% (n=11). The Rifampicin Monoresistant was 8 samples (2.6%). The most common pattern was -/ rpoB MUT3 2.4% (n=2). The Isoniazid and Rifampicin resistance (MDR-TB) was 19 samples (6.1%) The most common pattern were rpoB WT8/ rpoB MUT3, katG WT/ katG MUT1 7.2% (n=6). This Study can be used to assess the drug resistance of tuberculosis in the area of responsibility of the Disease Prevention and Control Office 7, Khon Kaen.

Keywords: Tuberculosis, Gene pattern

References

World Health Organization. Global tuberculosis report 2021. Geneva, Switzerland: WHO; 2021.

สำนักวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการบริหารจัดการผู้ป่วยวัณโรคดื้อยา. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2558.

กองวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการควบคุมวัณโรคประเทศไทย พ.ศ. 2564. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2564.

กลุ่มระบาดวิทยาและตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน กองวัณโรค. รายงานสถานการณ์และการเฝ้าระวังวัณโรคประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 19 ก.พ. 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://www.tbthailand.org/statustb.html

กองวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการสอบสวนและควบคุมวัณโรค (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2566). พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2566.

อรุณรัศมี อร่ามทิพย์, อนุกูล บุญคง, ปฐมพงศ์ แย้มปั้น, วุฒิชัย ปัญญาสิทธิ์, วีรลักษณ์ สายต่างใจ. การกระจายตัวของยีนดื้อยา Rifampicin และ Isoniazid ในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงวัณโรคดื้อยาโดยวิธี Line probe assay. วารสารโรคและภัยสุขภาพ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 3 จังหวัดนครสวรรค์ 2561;12(3):11-6.

Charan AS. et al. Pattern of InhA and KatG mutations in isoniazid monoresistant Mycobacterium tuberculosis isolates. Lung India. 2020;37(3):227-31.

Tavakkoli Z, Nazemi A. Genotyping of related mutations to drug resistance in isoniazid and rifampin by screening of katG inhA and rpoB genes in Mycobacterium tuberculosis by high resolution melting method. J Mycobact Dis. 2018;8:265-70.

Huyen MN. et al. Epidemiology of isoniazid resistance mutations and their effect on tuberculosis treatment outcomes. Antimicrob Agents Chemother. 2013;57:3620-7.

Tadesse M. et al. Drug resistanc-conferring mutations in Mycobacterium tuberculosis from pulmonary tuberculosis patients in Southwest Ethiopia. Int J Mycobacteriology. 2016;5:185-91.

Sinha P, Srivastava GN, Tripathi R, Mishra M, Anupurba S. Detection of mutations in the rpoB gene of rifampicin-resistant Mycobacterium tuberculosis strains inhibiting wild type probe hybridization in the MTBDR plus assay by DNA sequencing directly from clinical specimens. BMC Microbiology. 2020;20:284.

วรวัฒน์ จำปาเงิน, วิภา รีชัยพิชิตกุล. วัณโรคดื้อยาไอโซไนอาซิด แนวทางปฏิบัติจากองค์การอนามัยโลก ปี 2018. วารสารอายุรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2561;4(2):4-9.