ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 8

Nuetip  Moomak

Authors

Nuetip Moomak Office of Disease Prevention and Control, Region 8 Udon thani

Keywords:

Health behavior modification program, Hypertensive risk groups, Health region 8

Abstract

This quasi-experimental study employed a one-group pre-test-post-test design. The objective was to investigate the effectiveness of a health behavior modification program for individuals at risk of hypertension by comparing the sodium content (milligrams per serving) in consumed food and the health status of the hypertensive risk group before and after participating in the program. The health behavior modification program consisted of three components: 1) Screening for health behaviors related to salt and sodium consumption; 2) Referral for health behavior modification and health literacy development; and 3) Measurement of dietary saltiness. The sample consisted of 9,475 individuals aged 35 years and older who met one or both of the following criteria: had blood pressure levels greater than or equal to 130/85 - 139/89 mmHg, and/or exhibited risk factors in health behavior, including high salt and sodium intake, elevated Body Mass Index (BMI) and excessive waist circumference, alcohol consumption, and smoking. A purposive sampling technique was used to select 30% of the total target population who voluntarily participated in the health behavior modification activities within Health Region 8. Research instruments included a structured questionnaire, saltiness-level measurements of food consumed, and assessments of salt and sodium consumption awareness. Data collection was conducted between 25 November 2023 and 31 July 2024. Descriptive statistics (percentage, mean, and standard deviation) and inferential statistics (paired-samples t-test) were used for data analysis. The findings revealed that after participating in the program, participants demonstrated a significant reduction in average sodium intake, BMI, waist circumference, and systolic and diastolic blood pressure (P < 0.05). This program is recommended as an effective strategy for health behavior modification among high-risk groups to reduce the risk of hypertension. Expansion and implementation across Health Region 8 is strongly encouraged to achieve broader population-level impact.

References

อรรถเกียรติ กาญจนพิบูลวงศ์ และคณะ. รายงานสถานการณ์โรค NCDs เบาหวาน ความดันโลหิตสูงและปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง พ.ศ. 2562. กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2562.

ณัฐธิวรรณ พันธ์มุง, อลิสรา อยู่เลิศลบ, สราญรัตน์ ลัทธิ. ประเด็นสารรณรงค์วันความดันโลหิตสูงโลก ปี 2562 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค; 2562 [เข้าถึงเมื่อ 30 มีนาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://110.164.147.155/kmhealth_new/Documment/blood/knowlage/14.pdf

กมลทิพย์ วิจิตรสุนทรกุล. รายงานผลการสำรวจพฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อและการบาดเจ็บ พ.ศ. 2561 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 30 มีนาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://thaincd.com/document/file/download/knowledge/การสำรวจพฤติกรรมเสี่ยงโรคไม่ติดต่อและกา.pdf

Health Data Center กระทรวงสาธารณสุข. อัตราป่วยรายใหม่ของโรคความดันโลหิตสูงต่อแสนประชากร ข้อมูลเพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาโรคไม่ติดต่อ (NCD DM,HT,CVD) [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 30 มีนาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/29eec762c9591d1f8092da14c7462361

เนื้อทิพย์ หมู่มาก และคณะ. รายงานการสำรวจพฤติกรรมสุขภาพส่วนบุคคลของประชาชนที่ส่งผลต่อการเป็นกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (เบาหวานและความดันโลหิตสูง) ปีงบประมาณ 2563. สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 8. ร้านถ่ายเอกสารผู้พันต้อย อุดรธานี; 2563.

Thai Salt Survey กรมควบคุมโรค. ผลสำรวจปริมาณโซเดียมและสำรวจความตระหนักรู้ความเสี่ยงการบริโภคเกลือและโซเดียม เขตสุขภาพที่ 8 [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 30 มีนาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://thaisaltsurvey.ddc.moph.go.th/

กัลยา ถาวงค์ และคณะ. ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านนายาง ตำบลนายาง อำเภอสบปราบ จังหวัดลำปาง. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ. 2564;8(2):103-19.

ปัทมาภรณ์ หินเพ็ชร. ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพสำหรับกลุ่มชาติพันธุ์ปกาเกอะญอที่เป็นกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง อำเภอกัลยาณิวัฒนา จังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยสาธารณสุข มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2566;16(1):25-38.

ไชยยา จักรสิงโต. ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในกลุ่มผู้ที่มีภาวะเสี่ยงสูงต่อการป่วยด้วยโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง และโรคอ้วน [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการสุขภาพ]. ฉะเชิงเทรา: มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์; 2560.

ยุภาพร นาคกลิ้ง และคณะ. ผลของโปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้ความสามารถตนเองต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้. วารสารวิชาการสมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. 2560;6(1):27-35.