การเสริมสร้างศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร
คำสำคัญ:
การเสริมสร้างศักยภาพ, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน, การส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพ, ผู้ป่วยโรคเรื้อรังบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง และการเสริมสร้างศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร มีระยะเวลาในการดำเนินการวิจัย ระหว่างเดือนตุลาคม 2568 ถึง เดือน ธันวาคม 2568 รวม 3 เดือน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ตัวแทนอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร หมู่บ้านละ 5 คน จำนวน 11 หมู่บ้าน รวมจำนวน 55 คน โดยการเจาะจง (Purposive Selection) โดยใช้เกณฑ์ เก็บข้อมูลจากแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูล โดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Dependent t – test
ผลการศึกษา พบว่า ภายหลังการดำเนินงาน ศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร โดยรวมและรายด้าน อยู่ในระดับมากที่สุด และศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร ก่อนและหลังการดำเนินงาน มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยที่ ศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ในการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร หลังการดำเนินงานดีกว่าก่อนการดำเนินงาน
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค. (2566) แผนปฏิบัติการด้านการป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อของประเทศไทย (พ.ศ. 2566 – 2570). สำนักงานเลขานุการการขับเคลื่อนแผนโรคไม่ติดต่อชาติ กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.(2562). คู่มือการจัดการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมเรื่อง โรคไม่ติดต่อ (NCDs). นนทบุรี: บริษัท สหมิตรพริ้นติ้งแอนด์พับลิสชิ่ง จํากัด.
เพชรรัตน์ วงค์ไชยชาญ.(2568). รูปแบบการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 10(1). 141-50.
สาโรจน์ ตาลผาด.(2567). การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลห้วยเม็ก.
กัญญาณัฐ เกิดชื่น จงกลณี ตุ้ยเจริญ ธิดารัตน์ นิ่มกระโทก.(2567). การพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการบริหารจัดการ “ สถานีรักษ์สุขภาพ ” แบบเป็นหุ้นส่วน. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. 10(2). 55 – 68.
Best J. W.(1981), Research in Education, 4th Edition , New Delhi, Prentice Hall Of India Pvt. Ltd.
จิตติยา ใจคำ จักรกฤษณ์ วังราษฎร์ อักษรา ทองประชุม.(2564) ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพตามหลัก 3อ. 2ส. ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอบ้านโฮ่ง จังหวัดลำพูน. วารสารวิชาการสุขภาพภาคเหนือ. ปีที่ 8ฉบับที่ 2เดือน กรกฎาคม–ธันวาคม 2564.
พรทิพย์ ภูสง่า.(2568). รูปแบบการพัฒนาศักยภาพอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการคัดกรองภาวะสุขภาพผู้สูงอายุ 9 ด้าน อำเภอเมืองกาฬสินธุ์. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1), 725–736. สืบค้นจาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/283271
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.คู่มือกระบวนการจัดการคลินิกไร้พุง Diet & Physical Activity Clinic (DPAC) สำหรับสถานบริการสาธารณสุขระดับ รพ.สต.2557
กองสุขศึกษา กรมสนับสนุนลริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การจัดการความเครียด สำหรับวัยทำงาน.2558

