ประสิทธิผลของการใช้ระบบ SAFE-4P ในกระบวนการก่อนการจ่ายยาผู้ป่วยใน เพื่อลดความคลาดเคลื่อนทางยา โรงพยาบาลแม่จัน จังหวัดเชียงราย
คำสำคัญ:
ระบบ SAFE-4P, ความคลาดเคลื่อนทางยา, การจ่ายยาผู้ป่วยใน, ความปลอดภัยผู้ป่วยบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อเปรียบเทียบอัตราการเกิดความคลาดเคลื่อนทางยาในขั้นตอน Pre-dispensing และ Dispensing ก่อนและหลังการใช้ระบบ SAFE-4P, 2) เพื่อเปรียบเทียบอัตราการเกิดความคลาดเคลื่อนระดับรุนแรง (NCC MERP Category E-I) และอัตราการรายงาน Near Miss Events ก่อนและหลังการใช้ระบบ SAFE-4P, และ 3) เพื่อศึกษาระดับความคิดเห็นของพยาบาลวิชาชีพและผู้ปฏิบัติงานในห้องจ่ายยาผู้ป่วยในต่อการใช้ระบบ SAFE-4P รูปแบบการวิจัยเชิงกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียวก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นใบสั่งจ่ายยาผู้ป่วยในที่โรงพยาบาลแม่จัน จังหวัดเชียงราย จำนวน 12,554 รายการ (Baseline 6,277 รายการ, Post-intervention 6,277 รายการ) และบุคลากร 55 คน (พยาบาล 40 คน, ผู้ปฏิบัติงานห้องยา 15 คน) ได้มาจากการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างและการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบฟอร์มบันทึกความคลาดเคลื่อนทางยา แบบฟอร์มบันทึกเวลาการจ่ายยา และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา Paired t-test Chi-square test
ผลการวิจัยพบว่า 1) อัตรา Pre-dispensing Error ลดลงจาก 4.72 เหลือ 2.15 รายการต่อ 1,000 วันนอน (p<0.001) และอัตรา Dispensing Error ลดลงจาก 0.91 เหลือ 0.35 รายการต่อ 1,000 วันนอน (p<0.001), 2) ความคลาดเคลื่อนระดับรุนแรง (Category E-I) ลดลงจาก 0.2 เหลือ 0 รายการต่อ 1,000 วันนอน (p<0.001) และอัตราการรายงาน Near Miss Events เพิ่มขึ้นจาก 1.25 เป็น 3.88 รายการต่อ 1,000 วันนอน (p<0.001), และ 3) บุคลากรมีความพึงพอใจต่อระบบในระดับดีมาก
เอกสารอ้างอิง
National Coordinating Council for Medication Error Reporting and Prevention. About medication errors [Internet]. Rockville (MD): NCC MERP; 2022 [cited 2024 Nov 15]. Available from: https://www.nccmerp.org/about-medication-errors
World Health Organization. Medication without harm: WHO's third global patient safety challenge [Internet]. Geneva: WHO; 2017 [cited 2024 Nov 15]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-HIS-SDS-2017.6
Institute for Healthcare Improvement. Reducing adverse drug events [Internet]. Boston (MA): IHI; 2023 [cited 2024 Nov 15]. Available from: http://www.ihi.org/topics/adesmedicationreconciliation/Pages/default.aspx
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. รายงานสถิติความคลาดเคลื่อนทางยาในสถานพยาบาล ประจำปี 2566. กรุงเทพฯ: กลุ่มพัฒนาระบบยา; 2566.
Berdot S, Roudot M, Schramm C, Katsahian S, Durieux P, Sabatier B. Interventions to reduce nurses' medication administration errors in inpatient settings: a systematic review and meta-analysis. Int J Nurs Stud. 2016;53:342-50. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2015.08.012
รัชพิณ ชินวณิชัย, ธริชญา รักษ์กิตติกุล, นันทวรรณ กิติกรรณากรณ์. ผลการพัฒนาระบบการจ่ายยา continue ผู้ป่วยในแบบ unit dose โดยใช้เครื่องจ่ายยาอัตโนมัติ. วารสารเภสัชกรรมโรงพยาบาล. 2568;35(1):1-14.
ดวงกมล เอกสมทราเมษฐ์. การศึกษาผลของการพัฒนาระบบการรายงานความคลาดเคลื่อนจากการสั่งใช้ยาและกระบวนการในห้องยา ผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2568;7(1):1-17.
กลุ่มงานเภสัชกรรมและคุ้มครองผู้บริโภค โรงพยาบาลแม่จัน. รายงานสถิติความคลาดเคลื่อนทางยา งานผู้ป่วยใน ปีงบประมาณ 2567. เชียงราย: โรงพยาบาลแม่จัน; 2567. เอกสารภายในที่ไม่ได้ตีพิมพ์.
กลุ่มงานเภสัชกรรมและคุ้มครองผู้บริโภค โรงพยาบาลแม่จัน. ฐานข้อมูลระบบยาและรายงานความคลาดเคลื่อนทางยา ปีงบประมาณ 2568. เชียงราย: โรงพยาบาลแม่จัน; 2568. เอกสารภายในที่ไม่ได้ตีพิมพ์.
วิชญะ เจริญรัตน์, สุรีรัตน์ มณีเวช, นฤมล กลิ่นประทุม, อรทัย สายสุด. ความชุกของความคลาดเคลื่อนทางยาในโรงพยาบาลชุมชนภาคเหนือ. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2566;32(1):25-34.
