รูปแบบการป้องกันการพลัดตกหกล้มในที่พักอาศัยของผู้สูงอายุ ตำบลหัวเรือ อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี
คำสำคัญ:
ผู้สูงอายุ, รูปแบบการดูแลในชุมชน , การหกล้ม , สภาพแวดล้อม, ที่พักอาศัยบทคัดย่อ
การพลัดตกหกล้มเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญในผู้สูงอายุ และพบอุบัติการณ์สูงในบริบทชุมชนกึ่งเมือง การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการป้องกันการพลัดตกหกล้มในที่พักอาศัยของผู้สูงอายุ ตำบลหัวเรือ อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ การสำรวจสถานการณ์และประเมินสมรรถภาพร่างกาย การระดมความคิดเห็นแกนนำ 50 คนเพื่อพัฒนารูปแบบ และการทดลองโปรแกรมออกกำลังกายด้วยยางยืด 4 เดือน กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุจำนวน 244 คน โดยการสุ่มแบบง่าย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์เนื้อหา และ Paired-Samples t-test
ผลการศึกษาพบว่า อุบัติการณ์การหกล้มในช่วง 6 เดือนร้อยละ 4.5 สาเหตุหลักคือการสะดุดและก้าวพลาด เกิดในห้องนอนและช่วงเวลากลางคืน ผู้สูงอายุมีปัญหาการมองเห็นร้อยละ 57.8 และบกพร่องด้านการเคลื่อนไหวร้อยละ 52.0 รูปแบบที่พัฒนาขึ้นภายใต้แนวคิด “ปรับคน–ปรับบ้าน–ปรับพฤติกรรม” และการเสริมสร้างสมรรถภาพด้วยการออกกำลังกาย ส่งผลให้สมรรถภาพทางกายดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< 0.001)
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. (2021). Falls are the second leading cause of unintentional injury deaths worldwide. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/falls
กรมควบคุมโรค. (2561). รายงานการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากการพลัดตกหกล้มต่อประชากรหนึ่งแสนคน. สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค, กระทรวงสาธารณสุข, ประเทศไทย.
กรมควบคุมโรค. (2564). สถิติการประสบอุบัติเหตุพลัดตกหกล้มจนถึงแก่ชีวิตในบ้านผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป จังหวัดอุบลราชธานี พ.ศ. 2560–2562. สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุ. (2564). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทยที่คาดการณ์แนวโน้มประชากรผู้สูงอายุและโครงสร้างประชากร.
Keall, M.D., Pierse, N., Howden-Chapman, P., Cunningham, C., Cunningham, M., Guria, J., et al. (2015). Home modifications to reduce injuries from falls in the home injury prevention intervention (HIPI) study: a cluster-randomised controlled trial. Lancet (London, England). 385(9964): 231–238. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(14)61006-0
นงนุช วงศ์สว่าง กีรติ กิจธีระวุฒิวงษ์ ธนะวัฒน์ รวมสุก. (2564). การจัดการสิ่งแวดล้อมในบ้านของผู้สูงอายุ: บทบาทของพยาบาลอนามัยชุมชน.วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต. 1(1): 80-89.
Cruz-Jentoft, A.J., Bahat, G., Bauer, J., Boirie, Y., Bruyère, O., Cederholm, T., et al. (2019). Sarcopenia: revised European consensus on definition and diagnosis, Age and Ageing. 48(1):16–31. https://doi.org/10.1093/ageing/afy169
Kemmis S, McTaggart R. The action research planner: Doing critical participatory action research. 3rd ed. Springer; 1988.
กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ เข้าถึงได้จาก: https://apps.hpc.go.th/dl/web/upFile/2021
สุภาพ อารีเอื้อ พิชญ์ประอร ยังเจริญ. (2562). แบบประเมินสมรรถภาพการรู้คิดฉบับภาษาไทยการทดสอบคุณสมบัติทางจิตวิทยา. คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล.
นพมาศ อุตะมะ. (2558). ความบกพร่องทางการมองเห็น วิธีการเผชิญความเครียด และคุณภาพชีวิต ที่เกี่ยวข้องกับการมองเห็นของผู้สูงอายุที่เป็นต้อกระจก. วารสารพยาบาล. เชียงใหม่:มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 42: (61-71).
เพ็ญรุ่ง วรรณดี. (2563). การศึกษาสถานการณ์การหกล้มในผู้สูงอายุในชุมชน จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุพรรณบุรี.14(34): (126-141).
Medley A, Thompson M. (2005). Usefulness of variations of the Timed Up and Go in geriatrics. Phys. Physical & Occupational Therapy in Geriatrics. 23: 1-23.
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุ. (2564). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2564. มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุ.
กรมควบคุมโรค. (2561). รายงานการบาดเจ็บและเสียชีวิตจากการพลัดตกหกล้มต่อประชากรหนึ่งแสนคน. สำนักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข, ประเทศไทย.
Boonkhao, L., Puangjan, K., Ouengprasert, I., Laosupap, K., Bootsorn, A., Junsiri, S., et al. (2024). Home Environmental Factors Associated with Falls Among Elderly in Ubon Ratchathani, Thailand. Journal of multidisciplinary healthcare. 17: 1363–1373. https://doi.org/10.2147/JMDH.S456128
Sherrington, C., Fairhall, N.J., Wallbank, G.K., Tiedemann, A., Michaleff, Z.A., Howard, K., et al. (2019). Exercise for preventing falls in older people living in the community. British Journal of Sports Medicine. 54(15): 885–891. https://doi.org/10.1136/bjsports-2019-101512
