การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ตำบลสะเดา อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์
คำสำคัญ:
การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ, กระบวนการมีส่วนร่วม, ภาคีเครือข่ายบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุุด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ตำบลสะเดา อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ 1) ภาคีเครือข่าย 30 คน 2) ผู้สูงอายุ 311 คน และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน 130 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์ที่กำหนด เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม และแนวทางการสนทนากลุ่ม ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างพฤศจิกายน 2568 ถึงมีนาคม 2569 ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา วิเคราะห์เปรียบเทียบผลการพัฒนารูปแบบด้วยสถิติ paired t-test กำหนดค่านัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุุด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย มี 5 องค์ประกอบ คือ 1) การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย 2) การประเมินและวิเคราะห์ปัญหาสุขภาพผู้สูงอายุ 3) การออกแบบและจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ 4) การเสริมสร้างศักยภาพภาคีและผู้สูงอายุ และ 5) การติดตาม ประเมินผล และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จากการประเมินผลการพัฒนารูปแบบ พบว่า ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมการดูแลตนเองเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001) และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านมีการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุและการมีส่วนร่วมในการส่งเสริมสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value<0.001)
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ.(2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์จำกัด (มหาชน); 2566.
กระทรวงสาธารณสุข.(2565). แผนปฏิบัติราชการแผนการบูรณาการเพื่อการพัฒนาสุขภาพผู้สูงอายุ (พ.ศ. ๒๕๖๖ - ๒๕๗๐). นนทบุรี: กองบริหารสาธารณสุข; 2565.
กระทรวงสาธารณสุข.(2566). รายงานจำนวนผู้สูงอายุในเขตพื้นที่รับผิดชอบ จำแนกตามความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC) [อินเตอร์เน็ต]. 2566. เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th.
กรมอนามัย.(2566). รายงานผลการดำเนินงานพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ของผู้สูงอายุรอบ 5 เดือนแรก [อินเตอร์เน็ต]. 2566. เข้าถึงได้จาก: https://dopah.anamai.moph.go.th. 2566.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพจังหวัดบุรีรัมย์.(2568). การคัดกรองผู้สูงอายุ 9 ด้าน [อินเตอร์เน็ต]. 2568 เข้าถึงได้จากhttps://hdc.moph.go.th/brm/public/standard-report-detail/aa86b13e8cb60cae6c3216b7e3e5f151
Cochran, W. G..(1977). Sampling Techniques. (3rd ed), New York: John Wiley and Sons; 1977.
Best JW.(1977). Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1977.
อุไรวรรณ หลาทอง.(2567). รูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนแบบมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ด้วยกระบวนการ A-I-C ตำบลปะอาว อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(6):241–248.
เชียง เภาชิต และพรรณราย เทียมทัน.(2559). การพัฒนารูปแบบกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในจังหวัดนครสวรรค์. วารสารสุทธิปริทัศน์: 2559;30(94):112–127.
วศินี วีระไวทยะ.(2566). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุตามแนวทางสุขภาพดีวิถีใหม่โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน และภาคีเครือข่ายในอำเภอสามร้อยยอดจังหวัดประจวบคีรีขันธ์. วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต. 2566;3(1):1-12.

