การพัฒนารูปแบบการคัดกรองและส่งต่อผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระเเสเลือดด้วยระบบทางด่วน แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลมหาสารคาม
คำสำคัญ:
ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด, การคัดกรอง, ระบบทางด่วน, การส่งต่อผู้ป่วยบทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) เพื่อพัฒนารูปแบบการคัดกรองและส่งต่อผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระเเสเลือดด้วยระบบทางด่วน แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลมหาสารคาม ดำเนินการใน 4 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัญหาและบริบทของรูปแบบการคัดกรองและส่งต่อผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระเเสเลือด ระยะที่ 2 การพัฒนารูปแบบการคัดกรองและส่งต่อผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระเเสเลือด ระยะที่ 3 การทดลองใช้รูปแบบการคัดกรองและส่งต่อผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระเเสเลือด และระยะที่ 4 การประเมินประสิทธิผลของรูปแบบการคัดกรองและส่งต่อผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระเเสเลือด เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลคือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบประเมินความเหมาะสมของรูปแบบ และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ความความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย Paired t-test
ผลการศึกษาผลการศึกษาระยะที่ 1 การคัดกรองผู้ป่วยยังไม่มีมาตรฐานที่ชัดเจน บุคลากรใช้ประสบการณ์เป็นหลัก ระบบส่งต่อมีความล่าช้าและขาดความต่อเนื่อง ระยะที่ 2 ได้พัฒนารูปแบบการคัดกรองและส่งต่อ ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การคัดกรอง 2) ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ 3) การส่งต่อแบบเร่งด่วน และ 4) การดูแลต่อเนื่อง โดยใช้เกณฑ์ SIRS, qSOFA และ S-NEWS มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.89 ระยะที่ 3 ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่า บุคลากรสามารถคัดกรองผู้ป่วยได้ครบถ้วน การบันทึกข้อมูลและการใช้เกณฑ์มีความถูกต้องในระดับสูง ระยะที่ 4 สามารถลดระยะเวลาคัดกรอง ระยะเวลาตัดสินใจส่งต่อ และระยะเวลาส่งต่อถึงห้องฉุกเฉินอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001) บุคลากรมีความพึงพอใจต่อรูปแบบในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.64)
เอกสารอ้างอิง
Fleischmann-Struzek, C., & Rudd, K. (2023). Challenges of assessing the burden of sepsis. Medizinische Klinik-Intensivmedizin Und Notfallmedizin, 118(Suppl 2), 68–74.
World Health Organization. (2024). Sepsis. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/sepsis
Rudd, K. E., Johnson, S. C., Agesa, K. M., Shackelford, K. A., Tsoi, D., Kievlan, D. R., Colombara, D. V., Ikuta, K. S., Kissoon, N., & Finfer, S. (2020). Global, regional, and national sepsis incidence and mortality, 1990–2017: Analysis for the Global Burden of Disease Study. The Lancet, 395(10219), 200–211.
Adams, R., Henry, K. E., Sridharan, A., Soleimani, H., Zhan, A., Rawat, N., Johnson, L., Hager, D. N., Cosgrove, S. E., & Markowski, A. (2022). Prospective, multi-site study of patient outcomes after implementation of the TREWS machine learning-based early warning system for sepsis. Nature Medicine, 28(7), 1455–1460.
Evans, L., Rhodes, A., Alhazzani, W., Antonelli, M., Coopersmith, C. M., French, C., Machado, F. R., Mcintyre, L., Ostermann, M., Prescott, H. C., Schorr, C., Simpson, S., Wiersinga, W. J., Alshamsi, F., Angus, D. C., Arabi, Y., Azevedo, L., Beale, R., Beilman, G., … Levy, M. (2021). Surviving sepsis campaign: International guidelines for management of sepsis and septic shock 2021. Intensive Care Medicine, 47(11), 1181–1247. https://doi.org/10.1007/s00134-021-06506-y
Wanlumkhao, W., Rattanamongkolgul, D., & Ekpanyaskul, C. (2025). Performance of Early Sepsis Screening Tools for Timely Diagnosis and Antibiotic Stewardship in a Resource-Limited Thai Community Hospital. Antibiotics, 14(7), 708.
Booraphun, S., Hantrakun, V., Siriboon, S., Boonsri, C., Poomthong, P., Singkaew, B.-O., Wasombat, O., Chamnan, P., Champunot, R., & Rudd, K. (2021). Effectiveness of a sepsis programme in a resource-limited setting: A retrospective analysis of data of a prospective observational study (Ubon-sepsis). BMJ Open, 11(2), e041022.
Gupta, E., Saxena, J., Kumar, S., Sharma, U., Rastogi, S., Srivastava, V. K., Kaushik, S., & Jyoti, A. (2023). Fast track diagnostic tools for clinical management of sepsis: Paradigm shift from conventional to advanced methods. Diagnostics, 13(2), 277.
Pullyblank, A., Tavaré, A., Little, H., Redfern, E., le Roux, H., Inada-Kim, M., Cheema, K., & Cook, A. (2020). Implementation of the National Early Warning Score in patients with suspicion of sepsis: Evaluation of a system-wide quality improvement project. British Journal of General Practice.
โรงพยาบาลมหาสารคาม. (2569). ภาวะเจ็บป่วยรุนแรงหรือมีความซับซ้อนในการดูแล ในปี พ.ศ.2566-2568 ในโรงพยาบาลมหาสารคาม. โรงพยาบาลมหาสารคาม.
ชลธิดา จินดากุล. (2568). การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือด แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉิน โรงพยาบาลพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการสำ นักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 8(15), 92–107.
Best, J. W. (1995). Research In Education 3rded; Englewood Cliff.
ศศิธร นนทภา. (2566). การพัฒนาแนวปฎิบัติการพยาบาลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดแผนกอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลยโสธร. ยโสธรเวชสาร, 25(2), 69–85.
ศรีวรรณ เรืองวัฒนา, อรทัย ธรรมป๊อก, พรธนา แก้วคำปา, & แสงอรุณ สุขสำราญ. (2568). การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยที่มีภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด โรงพยาบาลลำพูน. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา, 5(1), e271754–e271754.
ตาวิการ รุกซวนจิก. (2567). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดโดยใช้ระบบบริการเร่งด่วน โรงพยาบาลแกดำ อำเภอแกดำ จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 8(16), 198–212.
มณีรัตน์ แข็งแรง. (5267). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือด โรงพยาบาลปทุมรัตต์. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมด้านสุขภาพ, 5(1), 262–274.
Bone, R. C., Balk, R. A., Cerra, F. B., Dellinger, R. P., Fein, A. M., Knaus, W. A., Schein, R. M., & Sibbald, W. J. (1992). Definitions for sepsis and organ failure and guidelines for the use of innovative therapies in sepsis. Chest, 101(6), 1644–1655.
Gauer, R., Forbes, D., & Boyer, N. (2020). Sepsis: Diagnosis and management. American Family Physician, 101(7), 409–418.
