การพยาบาลผู้ป่วยเด็กโรคปอดอักเสบ : กรณีศึกษา 2 ราย
คำสำคัญ:
โรคปอดอักเสบ, การพยาบาลผู้ป่วยเด็กโรคปอดอักเสบบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบการใช้กระบวนการพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยเด็กโรคปอดอักเสบ จำนวน 2 ราย เข้ารับการรักษาระหว่างเดือนมกราคม - เดือนมีนาคม 2568 ที่หอผู้ป่วยเด็ก โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกระนวน อ.กระนวน จ.ขอนแก่น ประเมินและรวบรวมข้อมูลภาวะสุขภาพผู้ป่วยตามแบบแผนภาวะสุขภาพของกอร์ดอน 11 แบบแผน โดยการสัมภาษณ์ การตรวจร่างกาย การสังเกต และจากเวชระเบียนผู้ป่วย เพื่อให้ครอบคลุมปัญหาสุขภาพและความต้องการของผู้ป่วย วางแผน ปฏิบัติการพยาบาล ประเมินผลการพยาบาล วิเคราะห์เปรียบเทียบข้อมูลตามขั้นตอนกระบวนการพยาบาล
ผลการศึกษา ผู้ป่วยรายที่ 1 อายุ 2 ปี 4 เดือน ได้รับภูมิคุ้มกันครบถ้วนตามวัย พัฒนาการเหมาะสมกับวัย แต่การเจริญเติบโตไม่เหมาะสมกับวัย ค่อนข้างเตี้ย น้ำหนักเกินเกณฑ์ 1 วันก่อนมาโรงพยาบาล มีไข้ หายใจเร็ว เสียงหายใจดังครืดคราด เอ๊กซเรย์ปอด (Chest-PA Upright) พบเซลล์อักเสบเป็นหย่อมๆ ในเนื้อเยื่อปอดขวาด้านล่างเป็นฝ้าขาว (Patchy infiltration Rt Lower Lobe) แพทย์วินิจฉัยการพยาบาลเป็นโรคปอดอักเสบ (Pneumonia) ความรุนแรงของโรคอยู่ในระดับรุนแรงถึงรุนแรงมาก ระหว่างการรักษาพบ สัญญาณชีพผิดปกติ ระดับออกซิเจนที่ปลายนิ้วต่ำกว่าปกติ (SpO2 88 %) มีการอักเสบติดเชื้อในระบทางเดินหายใจ ได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ ยาลดไข้ ยาบรรเทาอาการไอ ออกซิเจนแคนนูลาแบบอัตราไหลสูงทางจมูก (High Flow nasal canular: HFNC) มีข้อวิจฉัยการพยาบาล 9 ข้อ ให้การพยาบาลเพื่อแก้ไขปัญหาและความต้องการ ผู้ป่วยรับการรักษา 6 วัน มีความปลอดภัย ไม่มีภาวะแทรกซ้อน แพทย์อนุญาตให้กลับบ้าน
ผู้ป่วยรายที่ 2 อายุ 1 ปี 5 เดือน ได้รับภูมิคุ้มกันครบถ้วนตามวัย พัฒนาการเหมาะสมกับวัย แต่การเจริญเติบโตไม่เหมาะสมกับวัย ค่อนข้างเตี้ย 1 ชั่วโมงก่อนมาโรงพยาบาล มีไข้ ไอมีเสมหะ หายใจหอบ มีประวัติเป็นหวัดบ่อยครั้ง ปี 2567 เคยเป็นโรคปอดอักเสบ และมีภาวะซีด เอ๊กซเรย์ปอด (Chest-PA Upright) พบภาวะอักเสบในเนื้อเยื่อระหว่างปอดสองข้าง (Infiltration Both lung) แพทย์วินิจฉัยการพยาบาลเป็นโรคปอดอักเสบ (Pneumonia) ความรุนแรงของโรคอยู่ในระดับรุนแรงถึงรุนแรงมาก ระหว่างการรักษาพบ สัญญาณชีพผิดปกติ มีการอักเสบติดเชื้อในระบทางเดินหายใจ ถ่ายอุจจาระบ่อยจากการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร ได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ ยาลดไข้ ยาบรรเทาอาการไอ ออกซิเจนแคนนูลาแบบอัตราไหลสูงทางจมูก (High Flow nasal canular: HFNC) มีข้อวิจฉัยการพยาบาล 11 ข้อ ให้การพยาบาลเพื่อแก้ไขปัญหาและความต้องการ ผู้ป่วยรับการรักษา 5 วัน มีความปลอดภัย ไม่มีภาวะแทรกซ้อน แพทย์อนุญาตให้กลับบ้าน
เอกสารอ้างอิง
สมาคมโรคระบบหายใจและเวชบำบัดวิกฤตในเด็ก ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย. แนวทางการดูแลรักษาโรคติดเชื้อเฉียบพลันระบบหายใจในเด็ก พ.ศ. 2562 พิมพ์ครั้งที่ 1; 2562.
กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการจัดทำผลงานวิชาการเพื่อแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งประเภทวิชาการ ในสาขาพยาบาลศาสตร์ สำหรับพยาบาลวิชาชีพ ระดับชำนาญการ/ชำนาญการพิเศษสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 1. นนทบุรี : 2568.
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกระนวน งานสารสนเทศ. สถิติข้อมูลผู้ป่วยเด็ก. ขอนแก่น: โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกระนวน; 2567.
วิจิตรา กุสุมภ์. บทนำเกี่ยวกับกระบวนการพยาบาล. ใน: วิจิตรา กุสุมภ์ และสุลี ทองวิเชียร, บรรณาธิการ. ข้อวินิจฉัยการพยาบาลและการวางแผนการพยาบาล: NURSING DIAGNOSIS AND NURSING CARE PLANS 2nd Edition. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: บริษัท พี.เค.เค พริ้นติ้ง จำกัด; 2564.
วิจิตรา กุสุมภ์. การประเมินภาวะสุขภาพ และการวินิจฉัยการพยาบาล. ใน: วิจิตรา กุสุมภ์ และสุลี ทองวิเชียร, บรรณาธิการ. ข้อวินิจฉัยการพยาบาลและการวางแผนการพยาบาล: NURSING DIAGNOSIS AND NURSING CARE PLANS 2nd Edition. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: บริษัท พี.เค.เค พริ้นติ้ง จำกัด; 2564.
วิจิตรา กุสุมภ์. การวางแผนการพยาบาล เพื่อนำไปปฏิบัติการพยาบาล. ใน: วิจิตรา กุสุมภ์ และสุลี ทองวิเชียร,บรรณาธิการ. ข้อวินิจฉัยการพยาบาลและการวางแผนการพยาบาล: NURSING DIAGNOSIS AND NURSING CARE PLANS 2nd Edition. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี: บริษัท พี.เค.เค พริ้นติ้ง จำกัด; 2564.
วิจิตรา กุสุมภ์ และสุลี ทองวิเชียร. ข้อวินิจฉัยการพยาบาล การกำหนดเกณฑ์ผลลัพธ์ และกิจกรรมการพยาบาล. ใน: วิจิตรา กุสุมภ์ และสุลี ทองวิเชียร, บรรณาธิการ. ข้อวินิจฉัยการพยาบาลและการวางแผนการพยาบาล: NURSING DIAGNOSIS AND NURSING CARE PLANS 2nd Edition. พิมพ์ครั้งที่ 2. นนทบุรี:บริษัท พี.เค.เค พริ้นติ้ง จำกัด; 2564.
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สมุดบันทึกสุขภาพแม่และเด็ก. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร: ศูนย์สื่อและสิ่งพิมพ์แก้วเจ้าจอม มหาวิทยาลัยราชภัฎสวนสุนันทา; 2568.
วิวัฒน์ เอกบูรณะวัฒน์. การแปลผลความสมบูรณืของเม็ดเลือด (Complete Blood Count; CBC). บทความเผยแพร่โดยมูลนิธิสัมมาอาชีวะ (อินเตอร์เน็ต). วันที่เผยแพร่ 20 เมษายน 2560. (สืบค้นเมื่อ 3 ก.ย. 68); เข้าถึงจาก: https://www.summacheeva.org/article/cbc
เมดไทย. การตรวจเกลือแร่ในเลือด (Electrolytes : Na+, K+, Cl-, CO2/HCO3-). (อินเตอร์เน็ต). วันที่เผยแพร่ 12 พฤศจิกายน 2020 (เวลา 14.27 น.) (สืบค้นเมื่อ 3 ก.ย. 68) เข้าถึงจาก ข้อมูลอ้างอิง (Source) https://medthai.com/%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%a7%e0%b8%88%e0%b9%80%e0%b8%81%e0%b8%a5%e0%b8%b7%e0%b8%ad%e0%b9%81%e0%b8%a3%e0%b9%88%e0%b9%83%e0%b8%99%e0%b9%80%e0%b8%a5%e0%b8%b7%e0%b8%ad%e0%b8%94/ | Medthai)
เมดไทย. การตรวจการทำงานของไต (BUN, Creatinine, Creatinine clearance, eGFR). (อินเตอร์เน็ต). วันที่เผยแพร่ 4 กุมภาพันธ์ 2020 (เวลา 15:36 น.) (สืบค้นเมื่อ 3 ก.ย. 68) เข้าถึงจาก ข้อมูลอ้างอิง (Source) : https://medthai.com/%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%95%e0%b8%a3%e0%b8%a7%e0%b8%88%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%97%e0%b8%b3%e0%b8%87%e0%b8%b2%e0%b8%99%e0%b8%82%e0%b8%ad%e0%b8%87%e0%b9%84%e0%b8%95/ | Medthai
ราวิน ชาร์มา. การทดสอบครีเอตินินในซีรั่มช่วงปกติตามอายุ: ค่าสมบูรณ์. (อินเตอร์เน็ต). วันที่เผยแพร่ 9 พฤษภาคม 2567. (สืบค้นเมื่อวันที่ 2 ต.ค. 2568); เข้าถึงจาก https://www.ganeshdiagnostic.com/blog/serum-creatinine-test-normal-range-by-age
กรมควบคุมโรค. ไข้หวัดใหญ่ (Influenza, Flu) 2562. สื่อเผยแพร่ด้านสุขภาพ. (สืบค้นเมื่อวันที่ 23 ต.ค. 68); เข้าถึงจาก https://www.ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=13)
Amarin Baby & Kids. ติดเชื้อในลำไส้ เพราะคายเสมหะไม่เป็น. (อินเตอร์เน็ต). วันที่เผยแพร่ 14 ธันวาคม 2559. (สืบค้นเมื่อ 7 พ.ค. 68); เข้าถึงจาก https://www.amarinbabyandkids.com/babies-infant/baby/enterocolitis/)
อาจรีย์ ยงทิพย์วรากุล. การพยาบาลผู้ป่วยเด็กโรคปอดอักเสบและมีภาวะการหายใจลำบาก: กรณีศึกษา. ชัยภูมิเวชสาร 2566;43(พิเศษ):100-111.
มณีรัตน์ ภาคธูป และขวัญใจ ตีอินทอง. ความวิตกกังวลจากการแยกจากของเด็กเล็กที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล Separation Anxiety in Young Children Admitted to the Hospital. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลย 2560; 2:40-48.
ณัชนันท์ ชีวานนท. บทบาทพยาบาลในการลดความวิตกกังวลจากการพรากจากของเด็กวัยก่อนเรียน The Role of Nurses in Reducing Separation Anxiety in Pre-school Children. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี 2559; 2:123-132.
กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการพัฒนาระบบบริการพยาบาล: Service Plan. พิมพ์ครั้งที่ 1. ปทุมธานี: บริษัท สำนักพิมพ์สื่อตะวัน จำกัด. 2561.
