การพัฒนาระบบสนับสนุนสุขภาพจิตสำหรับผู้ดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชน โดยการสร้างเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัว อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร

Pimphisa Promsiri

Authors

Pimphisa Promsiri -

Keywords:

mental health support system, schizophrenia caregiver, family participation, caregiver burden, self-efficacy

Abstract

This study was survey Research aimed to 1) investigate the caregiver burden situation and support needs of community-based schizophrenia caregivers, and 2) develop a mental health support system for community-based schizophrenia caregivers through enhancing family participation. By using Mixed Methods qualitative data collection through semi-structured in-depth interviews with 40 key informants (10 primary caregivers, 5 family members, 5 stable schizophrenia patients, 10 village health volunteers, and 10 healthcare personnel). Phase 2 involved developing the support system model through synthesis of Phase 1 findings with relevant theoretical frameworks, two participatory workshops, and validation by 5 experts. Data was analyzed using content analysis, frequency, percentage, mean, and standard deviation.

Results: revealed that caregivers experienced heavy burden in four dimensions: physical, psychological, social, and financial. Caregivers expressed needs across all four social support dimensions per House's framework. Phase 2 yielded the Family Participation-Based Mental Health Support System (FP-MHSS) comprising four key components: principles and concepts, goals, driving mechanisms, and implementation process, along with four-dimensional support activities. Expert evaluation rated overall appropriateness at the highest level (Mean = 4.70, SD = 0.41) and feasibility at a high level (Mean = 4.38, SD = 0.53).

References

กรมสุขภาพจิต.(2567). รายงานประจำปีกรมสุขภาพจิต ปีงบประมาณ 2567. กรุงเทพฯ: กรมสุขภาพจิต; 2567.

World Health Organization.(2021). Guidance on community mental health services: Promoting person-centred and rights-based approaches. Geneva: WHO; 2021.

Zarit SH, Reever KE, Bach-Peterson J.(1980). Relatives of the impaired elderly: Correlates of feelings of burden. Gerontologist. 1980;20(6):649-55.

Schulz R, Sherwood PR.(2008). Physical and mental health effects of family caregiving. Am J Nurs. 2008;108(9 Suppl):23-7.

พิณณรัฐ ศรีหารักษา.(2566). การดูแลผู้ป่วยจิตเภทที่เสี่ยงต่อการก่อความรุนแรงโดยการใช้การจัดการรายกรณีแบบมีส่วนร่วมในชุมชน อำเภอเมือง จังหวัดสกลนคร. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา การแพทย์ และสุขภาพ. 2566;8(1):436-47.

Bowen M.(1978). Family therapy in clinical practice. New York: Jason Aronson; 1978.

Goldenberg H, Goldenberg I.(2020). Family therapy: An overview. 10th ed. Boston: Cengage Learning; 2020.

Kuhlthau KA, Bloom S, Van Cleave J, Knapp AA, Romm D, Klatka K, et al.(2011). Evidence for family-centered care for children with special health care needs: A systematic review. Acad Pediatr. 2011;11(2):136-43.

House JS.(1981). Work stress and social support. Reading: Addison-Wesley; 1981.

ศิวาการ นามปัญญา.(2566). การพัฒนาระบบดูแลผู้ป่วยจิตเภทในชุมชนแบบครอบครัวและภาคีเครือข่ายมีส่วนร่วม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านโคกสว่าง อำเภอหนองกี่ จังหวัดบุรีรัมย์ ปี 2566. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษา การแพทย์ และสุขภาพ. 2566;9(4):191-7.

โกศล เจริญศรี.(2566). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชที่มีความเสี่ยงสูงต่อการก่อความรุนแรงโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2566;8(2):286-96.

สวิตตา ธงยศ.(2567). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวชจากยาเสพติดที่มีพฤติกรรมรุนแรงโดยใช้รูปแบบการจัดการโรคเรื้อรัง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(2):388-95.

พรนิภา ไมตรีแพน, รัฐบัณฑิต ไมตรีแพน.(2567). การพัฒนารูปแบบประสบการณ์การดูแลตนเองของผู้ป่วยจิตเวชไม่ป่วยซ้ำโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน รพ.สต.บ้านหนองบัวสันตุ. Academic Journal of Mahasarakham Provincial Public Health Office. 2567;8(17):152-64.

สุจิตรา ยะวร, ชยพล ยะวร.(2566). การพัฒนารูปแบบการบำบัดผู้ติดสุราที่มีภาวะซึมเศร้าด้วยกระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนโดยครอบครัวบำบัดและการเสริมสร้างแรงจูงใจ อำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2566;20(1):12-27.

Bandura A.(1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev. 1977;84(2):191-215.

กนกศรี จาดเงิน, ศิพัฒน์กร เชื่อภักดี.(2563). การพัฒนากระบวนการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในชุมชนโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายสุขภาพชุมชนตำบลบางปะกง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2563;5(2):78-85.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร.(2568). รายงานสถิติผู้ป่วยโรคทางจิตเวช อำเภอเมืองสกลนคร ปีงบประมาณ 2568. สกลนคร: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร; 2568.

Polit DF, Beck CT.(2006). The content validity index: Are you sure you know what's being reported? Critique and recommendations. Res Nurs Health. 2006;29(5):489-97.

Lincoln YS, Guba EG.(1985). Naturalistic inquiry. Newbury Park: SAGE Publications; 1985.

Likert R.(1932). A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol. 1932;22(140):1-55.

Adelman RD, Tmanova LL, Delgado D, Dion S, Lachs MS. Caregiver burden: A clinical review. JAMA. 2014;311(10):1052-60.

Magliano L, Fiorillo A, De Rosa C, Malangone C, Maj M.(2005). Family burden in long-term diseases: A comparative study in schizophrenia vs. physical disorders. Soc Sci Med. 2005;61(2):313-22.

Zauszniewski JA, Bekhet AK, Suresky MJ.(2010). Resilience in family members of persons with serious mental illness. Nurs Clin North Am. 2010;45(4):613-26.

Pharoah F, Mari J, Rathbone J, Wong W.(2010). Family intervention for schizophrenia. Cochrane Database Syst Rev. 2010;(12):CD000088.