ประสิทธิผลของโปรแกรมการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายในความถี่ที่แตกต่างกันต่อดัชนีลูกน้ำ ยุงลาย ในพื้นที่จังหวัดตรัง: การวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มแยกกลุ่ม

Wichai Koonkoey

Authors

Wichai Koonkoey -

Keywords:

Dengue Fever, Dengue Larvae, Source Reduction, Larval Indices, Cluster Randomized Controlled Trial

Abstract

This study employed Quasi experimental Cluster Randomized Controlled Trial: CRCT and was conducted in Trang Province over a period of 16 weeks. The intervention group consisted of 159 Village Health Volunteers and 2,468 households, implementing larval source reduction activities every 4 days. The control group consisted of 104 Village Health Volunteers and 1,783 households, implementing the same activities every 7 days. Data were collected using questionnaires assessing knowledge, attitudes, and preventive practices, as well as dengue larval index survey forms. Data were analyzed using descriptive and inferential statistics.

The results revealed that the intervention group demonstrated significantly greater reductions in the House Index (HI), Container Index (CI), and Breteau Index (BI) compared with the control group (p < .05). Furthermore, the intervention group showed significantly higher post-intervention scores in knowledge, attitudes, and dengue preventive practices than both their baseline scores and those of the control group.

The findings indicate that dengue larval source reduction activities conducted every 4 days are more effective in reducing larval density and promoting dengue prevention behaviors than activities conducted every 7 days.

References

World Health Organization.(2024). Dengue and severe dengue [Internet]. Geneva: WHO; 2024 [cited 2025 Oct 26]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dengue-and-severe-dengue

กระทรวงสาธารณสุข, กรมควบคุมโรค.(2563). แนวทางการวินิจฉัยและการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกเดงกีในผู้ใหญ่ พ.ศ. 2563 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมการแพทย์; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2568 ต.ค. 26]. เข้าถึงได้จาก: https://www.dms.go.th/backend/Content/Content_FIle/Bandner_(Small)/Attach/ 25640302103903 AM_CPG%20Adult%20Dengue.pdf

Bhatt S, Gething PW, Brady OJ, Messina JP, Farlow AW, Moyes CL, et al.(2013). The global distribution and burden of dengue. Nature. 2013;496(7446):504-7.

Shepard DS, Undurraga EA, Halasa YA, Stanaway JD.(2016). The global economic burden of dengue: a systematic analysis. Lancet Infect Dis. 2016;16(8):935-41.

Brady OJ, Gething PW, Bhatt S, Messina PJ, Brownstein JS, Hoen AP, et al.(2012). Refining the global spatial limits of dengue virus transmission by Aedes aegypti and Aedes albopictus. PLoS Negl Trop Dis. 2012;6(8):e1760.

กระทรวงสาธารณสุข, กรมควบคุมโรค.(2568). สถานการณ์และแนวโน้มโรคไข้เลือดออกในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2568 (ข้อมูล ณ วันที่ 19 สิงหาคม 2568). รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์[อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 2568 ต.ค. 26];56(8). เข้าถึงได้จาก: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/6538

กรมควบคุมโรค.(2568). สถานการณ์โรคไข้เลือดออกประเทศไทย พ.ศ. 2567–2568. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2568.

Caprara A, de Oliveira Lima JW, Marinho AC, Calvasina PG, Landim LP, Sommerfeld J.(2015). Community-based participatory approach for dengue control: cluster randomized trial in Fortaleza, Brazil. Trans R Soc Trop Med Hyg. 2015;109(2):99-105.

Donner A, Klar N.(2000). Design and analysis of cluster randomization trials in health research. London: Arnold Publishers; 2000.

World Health Organization.(2009). Dengue: guidelines for diagnosis, treatment, prevention and control. 3rd ed. Geneva: WHO; 2009.

Boonklong O, Bhumiratana A. Seasonal and geographical variation of dengue vectors in Narathiwat, southern Thailand. Can J Infect Dis Med Microbiol. 2016;2016:8062360.

กรมควบคุมโรค. (2567). คู่มือการเฝ้าระวังและควบคุมโรคไข้เลือดออกสำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2567.

Suwanbamrung C, Thongprai K, Suwanbamrung C.(2018). The effectiveness of larval control frequency on dengue vector indices in Thailand. Trop Med Infect Dis. 2018;3(4):119.

Esu E, Otu C, Anoke B.(2010). The effect of reducing larval breeding habitats on dengue vector indices in an urban community in Calabar, Nigeria. J Vector Borne Dis. 2010;47(2):100-5.

Arunachalam N, Tana S, Espino F, Kittayapong P, Abeyewickreme W, Wai KT, et al.(2010). Community-based control of Aedes aegypti by adoption of eco-health methods in Andaman and Nicobar Islands. Pathog Glob Health. 2010;104(5):338-46.

Alvarado-Castro V, Andersson N, Ledogar RJ, Harris E.(2017). Community mobilization for dengue prevention and control: an integrated cluster randomized trial in Sri Lanka. Trans R Soc Trop Med Hyg. 2017;111(1):19-26.