การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน ตำบลบางตะบูน อำเภอบ้านแหลม จังหวัดเพชรบุรี

Panchanid Augson

Authors

Panchanid Augson -

Keywords:

Health promotion, Older adults, Community participation

Abstract

This action research aimed to study the development of a community-participatory health promotion model for older adults. The study applied the action research framework (PAOR). The samples consisted of 3 groups: 1) 14 samples from network participants selected by purposive sampling and 2) 60 village health volunteers selected by stratified random sampling and 3) 287 older adults selected by stratified random sampling. Quantitative data was collected by the questionnaire and focus group discussion guidelines. Data was collected between November 2025 to May 2026. Data analysis was performed by descriptive and comparative analysis was performed by paired t-test with a significance level of 0.05. Qualitative data using content analysis.

The research findings the developed model comprised 5 components: 1) Community Awareness & Engagement 2) Capacity Building 3) Participatory Health Planning 4) Community-based Health Promotion and 5) Monitoring, Evaluation and Reflection. Following the implementation of the model resulted the level of knowledge and health-promoting behaviors among older adults demonstrated compared showed a statistically significant improvement, as compared to before intervention (p-value<0.001). In addition, VHVs showed significantly increased participation in health promotion activities for older adults (p-value<0.001).

References

กรมกิจการผู้สูงอายุ.(2565). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์ จำกัด (มหาชน); 2566.

กรมอนามัย.(2568). สุขภาพกลุ่มวัยผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2568. เข้าถึงได้จาก: https://dohdatacenter.anamai.moph.go.th/

กระทรวงสาธารณสุข.(2565). แผนปฏิบัติราชการแผนการบูรณาการเพื่อการพัฒนาสุขภาพผู้สูงอายุ (พ.ศ. 2566-2570). นนทบุรี: กองบริหารสาธารณสุข; 2565.

กรมกิจการผู้สูงอายุ.(2568). สถิติผู้สูงอายุ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมกิจการผู้สูงอายุ; 2568. เข้าถึงได้จาก: https://www.dop.go.th/th/know/1

กรมอนามัย. (2563). คู่มือแนวทางการส่งเสริมสุขภาพดี ชะลอชรา ชีวายืนยาว (Individual Wellness Plan). สำนักอนามัยผู้สูงอายุ.

ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ.(2568). การคัดกรองผู้สูงอายุ 9 ด้าน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2568. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go. th/center/public/standard-reportdetail/aa86b13e8cb60cae6c3216b7e3e5f151

Kemmis S, McTaggart R.(1988). The action research planner. 3rd ed. Geelong (Victoria): Deakin University Press; 1988.

Daniel, W. W. (2010). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (9th ed.). Wiley.

Bloom BS.(1971). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. New York: David McKay; 1971

Best JW.(1977). Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall; 1977

สมบัติ ทั่งทอง.(2566). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. 2566;19(2):25-34.

สุเพียบ ศรวิมล.(2568). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ตำบลสวาย อำเภอปรางค์กู่ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ2568;4(1):242-256.

Cohen JM, Uphoff NT.(1980). Participation's place in rural development: seeking clarity through specificity. New York: Rural Development Committee, Center for International Studies, Cornell University; 1980.

หนูเวียง ตันสกุล.(2568). การพัฒนารูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย ตำบลกล้วยกว้าง อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ. 2568;4(1):353-363.