Development of a Care Model for Elderly Patients with Uncontrolled Diabetes Using Family and Community Network Participation at Ban Wai Subdistrict Health Promoting Hospital in Yasothon Province
Keywords:
Diabetes care, Older adults, Family participation, Community health networkAbstract
This study aimed to develop and evaluate a care model for older adults with uncontrolled diabetes through family and community participation using Participatory Action-Oriented Research (PAOR). The study participants comprised two groups: (1) 49 stakeholders involved in the development of the care model and (2) 18 older adults with uncontrolled diabetes who participated in the implementation and evaluation of the model. Data were collected using a self-care behavior questionnaire, a satisfaction questionnaire, glycated hemoglobin (HbA1c) measurements, and capillary blood glucose testing (Dextrostix; DTX). Descriptive and inferential statistics were employed for data analysis.
The developed Ban Wai DM Care model consisted of three key components: (1) health assessment and diabetes education, (2) follow-up and motivational support, and (3) evaluation and reflective feedback. The model emphasized active participation by family members and community health networks throughout the care process. Following implementation, participants demonstrated a statistically significant improvement in self-care behavior scores (p < 0.001) and a significant reduction in HbA1c levels (p = 0.019). Capillary blood glucose (DTX) levels showed a decreasing trend, and participant satisfaction with the care model was rated at a high level.
References
ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย, สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยฯ, สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย, กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข, สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566. กรุงเทพฯ: สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยฯ; 2566.
Ma L, Zhao WS, Wang R, Huo SS, Chu SY, Shi LH, et al. Effect of diabetes self-management education in type 2 diabetes management - a systematic umbrella review of meta-analysis. BMC Endocr Disord 2026; 26(1):1-12.
เริงฤดี ปธานวนิช. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 7 พ.ศ. 2567-2568. กรุงเทพฯ: คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล; 2568.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (Health Data Center: HDC). ประชากรจำแนกเพศ กลุ่มอายุรายปี. [อินเตอร์เน็ต]. 2569 [สืบค้นเมื่อ 1 มี.ค. 2569]. เข้าถึงจาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/710884bc8d16f755073cf194970b064a?subcatalogId=ac4eed1bddb23d6130746d62d2538fd0
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (Health Data Center: HDC). ร้อยละผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ดี. [อินเตอร์เน็ต]. 2569 [สืบค้นเมื่อ 1 มี.ค. 2569]. เข้าถึงจาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/137a726340e4dfde7bbbc5d8aeee3ac3?subcatalogId=b2b59e64c4e6c92d4b1ec16a599d882b
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (Health Data Center: HDC). อัตราการป่วยด้วยโรคเบาหวาน. [อินเตอร์เน็ต]. 2569 [สืบค้นเมื่อ 1 มี.ค. 2569]. เข้าถึงจาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/cefa
b9223ec4d1969c5ce18d762bdd?subcatalogId=6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11
ทรงกรฎ ศฤงคาร, มยุรี นิรัตธราดร, และปรีย์กมล รัชนกุล. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองและครอบครัวต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลและระดับน้ำตาลสะสมในเลือด ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล (วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ) 2565; 38(1):86-96.
จันทร์เพ็ญ สืบบุก. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองต่อพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช 2567; 4(1):E001131.
Jerawatana R, Anothaisintawee T, Pattanaprateep O, Reutrakul S. The effects of diabetes self-management education and support program in Thailand: A systematic review and meta-analysis. Journal of the Medical Association of Thailand 2021; 104(6):1050-8.
Polsook R, Aungsuroch Y, Thontham A. The effect of self-management intervention among type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis. Worldviews Evid Based Nurs 2024; 21(1):59-67.
Lutfian L, Wardika IJ, Mukminin MA, Hidayat IS, Wartakusumah R, Melati HIT, et al. Efficacy of community-based interventions in reducing hba1c levels among patients with type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis of recent studies conducted in developing countries. J Prim Care Community Health 2025; 16:21501319251391593.
Azmiardi A, Murti B, Febrinasari RP, Tamtomo DG. The effect of family involvement in diabetes self-management education on glycemic control in patients with type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Journal of Public Health and Development 2021; 19(3):164-90.
Werfalli M, Raubenheimer PJ, Engel M, Musekiwa A, Bobrow K, Peer N, et al. The effectiveness of peer and community health worker-led self-management support programs for improving diabetes health-related outcomes in adults in low- and-middle-income countries: a systematic review. Systematic Reviews 2020; 9(1):133.
Kemmis S, McTaggart R. Participatory action research: communicative action and the public sphere. In: Denzin NK, Lincoln YS, editors. The Sage handbook of qualitative research. 3rd ed. London: Sage Publications Ltd 2005.
Campbell JA, Yan A, Egede LE. Community-based participatory research interventions to improve diabetes outcomes: a systematic review. Diabetes Educ 2020; 46(6):527-39.
วรรณฤดี อิสรานุวัฒน์ชัย, พัชรี ชูแก้ว, ยศ ตีระวัฒนานนท์, กุมารี พัชนี, ณิชา มูลคำ, Huang-Ku E, และคณะ. การทบทวนวรรณกรรมแบบเร่งกระบวนการ เพื่อสนับสนุนการพัฒนาชุดสิทธิประโยชน์สำหรับการตรวจคัดกรองและวินิจฉัยผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบซี, การใช้แถบตรวจน้ำตาลสำหรับการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดด้วยตนเองในผู้เป็นเบาหวานชนิดที่ 2, และการใช้เครื่องตรวจวัดออกซิเจนในเลือดที่บ้านสำหรับผู้ป่วยโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด. [อินเตอร์เน็ต]. 2568 [สืบค้นเมื่อ 10 ก.ค. 2569]. เข้าถึงจาก: https://www.hitap.net/th/research-detail/?research_id=9
Young LA, Buse JB, Weaver MA, Vu MB, Mitchell CM, Blakeney T, et al. Glucose self-monitoring in non–insulin-treated patients with type 2 diabetes in primary care settings: a randomized trial. JAMA Internal Medicine 2017; 177(7):920-9.
Khamsao P, Kulwong W, Khanthahat B. Development of care model for the elderly with diabetes mellitus, Banmuang District, Sakhon Nakhon Province. Medical Journal of Sakon Nakhon Hospital 2024; 26(2):14-27.
Kwame A, Petrucka PM. A literature-based study of patient-centered care and communication in nurse-patient interactions: barriers, facilitators, and the way forward. BMC Nurs. 2021;20(1):158.
Rathert C, Wyrwich MD, Boren SA. Patient-centered care and outcomes: a systematic review of the literature. Med Care Res Rev 2013; 70(4):351-79.
