The Effectiveness of a Motivational Program Combined with Social Support in Preventing Kidney Function Decline Among Uncontrolled Type 2 Diabetes Patients at the Urban Community Health Center, Sisaket Hospital
Keywords:
Protection Motivation, Social Support, Renal Deterioration, Type 2 Diabetes MellitusAbstract
This quasi-experimental study with a two-group pretest–posttest design aimed to examine the effects of a protection motivation program combined with social support on behaviors to delay renal deterioration among patients with uncontrolled type 2 diabetes mellitus. The sample consisted of 60 patients with type 2 diabetes, divided into an experimental group and a comparison group of 30 patients each. The experimental group received a six-week program based on Protection Motivation Theory combined with family social support, comprising four activities. Data were collected using perception and preventive-behavior questionnaires and analyzed with descriptive statistics, paired t-test, and independent t-test.
The results showed that after the intervention, the experimental group had significantly higher mean scores of perceived severity, perceived susceptibility, perceived self-efficacy, perceived response efficacy, and preventive behaviors than before the intervention and higher than the comparison group (p < 0.001).
References
Satirapoj B, editor. Thailand Renal Replacement Therapy (TRT) Registry 2024 Annual Data Report [Internet]. 1st ed. Bangkok: The Nephrology Society of Thailand; 2026.
Centers for Disease Control and Prevention. National diabetes statistics report [Internet]. Atlanta, GA: CDC; 2020 [cited 2026 Aug 4]. Available from: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/85309 ([CDC Stacks](https://stacks.cdc.gov/view/cdc/85309))
วิชัย เอกพลากร, หทัยชนก พรรคเจริญ, วราภรณ์ เสถียรนพเก้า, บรรณาธิการ. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562-2563. นนทบุรี: สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2564.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ. รายงานประจำปี 2565 [อินเทอร์เน็ต]. ศรีสะเกษ: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดศรีสะเกษ; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 4 ส.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://anyflip.com/vfrgo/algw/basic
ศูนย์สุขภาพชุมชนเขตเมือง โรงพยาบาลศรีสะเกษ. รายงานข้อมูลผู้ป่วยโรคเบาหวานและภาวะแทรกซ้อนทางไต. ศรีสะเกษ: โรงพยาบาลศรีสะเกษ; 2565.
ปิ่นแก้ว กล้ายประยงค์. ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาในการสร้างเสริมพฤติกรรมการปฏิบัติตัวเพื่อชะลอความเสื่อมของไตสู่ภาวะไตเรื้อรังระยะสุดท้ายของผู้ป่วยโรคไต. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2550.
วีณา เที่ยงธรรม, จันทิมา เนียมโภคะ, อาภาพร เผ่าวัฒนา, สุธรรม นันทมงคลชัย. โปรแกรมการสร้างเสริมสุขภาพสำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด. วารสารสาธารณสุขศาสตร์. 2554;41(2):149-61.
สุภาพร องค์สุริยานนท์. การพัฒนาพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารสาธารณสุขและการพัฒนา 2551;6(1).
ศุภรา โถตันคําา. (2551). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนและการสนับสนุนทางสังคมต่อพฤติกรรมการควบคุมโรคและค่าครีเอตินินในเลือดในผู้สูงอายุโรคไตวายเรื้อรัง. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพยาบาลผู้สูงอายุ, บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
มยุรี ปัญญาสิม. ผลของการให้ความรู้ร่วมกับการสนับสนุนของครอบครัวต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการพยาบาลผู้ใหญ่. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2551.
Boer H, Seydel ER. Protection motivation theory. In: Conner M, Norman P, editors. Predicting health behaviour: research and practice with social cognition models. Buckingham: Open University Press; 1996.
กาญจนา ปัญญาเพ็ชร์, นิภา มหารัชพงศ์, ยุวดี รอดจากภัย. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่สอง. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2564;31(3):151-63.
จินตนา หามาลี, นัยนา พิพัฒน์วณิชชา, รวีวรรณ เผ่ากัณหา. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้ตามแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการชะลอความก้าวหน้าของโรคไตเรื้อรังในผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคไตเรื้อรัง. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์ 2557;34(2):67–86.
ศิริลักษณ์ ถุงทอง, ทิพมาส ชิณวงศ์, เพลินพิศ ฐานิวัฒนานนท์. ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อมจากเบาหวานต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้. วารสารสงขลานครินทร์เวชสาร 2558;35:67–84.
วีณา เที่ยงธรรม, สุนีย์ ละกำปั่น, อาภาพร เผ่าวัฒนา. การพัฒนาศักยภาพชุมชน: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ภาควิชาการพยาบาลสาธารณสุข คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล; 2554.
อ้อ พรมดี, [คณะผู้วิจัย]. โปรแกรมการป้องกันภาวะไตวายเรื้อรังในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้. วารสารพยาบาลสาธารณสุข (Journal of Public Health Nursing) 2559.
วรรวิษา สำราญเนตร, นิตยา กออิสรานุภาพ, รัตนา เสนาหนอก. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมสมรรถนะแห่งตนต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 2569;20(2):664-77.
ณภัทร อภัยจิตร, กัญญาณัฐ ใจกลาง, ชวนพิศ จุลศรี. ผลของโปรแกรมการสร้างเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการจัดการตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อมของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย. วชิรสารการพยาบาล 2568;27(2):122-38.
พนิดา รัตนศรี. ผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อมต่อพฤติกรรมการจัดการตนเองและผลลัพธ์ทางคลินิกในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลสำราญ. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น 2565;4(2):209-24.
ปณิตา บุญมี. ผลของโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมดูแลตนเองเพื่อชะลอไตเสื่อมในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในคลินิกหมอครอบครัวสว่างอารมณ์ จังหวัดอุทัยธานี. วารสารวิชาการพยาบาลและสาธารณสุข 2568;1(3):53-66.
อุษนีย์ รามฤทธิ์. ผลการเสริมสร้างแรงจูงใจในการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 เพื่อชะลอภาวะไตเสื่อมในโรงเรียนเบาหวาน ของโรงพยาบาลเรณูนคร. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ 2568;10(1):130-7.
