แนวทางการพัฒนาเครือข่ายชุมชนเพื่อการจัดการขยะท้องถิ่นอย่างมีส่วนร่วม : กรณีศึกษาตำบลยอด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน
คำสำคัญ:
การพัฒนาเครือข่ายชุมชน, การจัดการขยะ , การมีส่วนร่วมบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาข้อมูลส่วนบุคคล ความรู้ความเข้าใจ และความคิดเห็นต่อการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการขยะชุมชน ตำบลยอด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน 2) เพื่อหาแนวทางการพัฒนาเครือข่ายชุมชนเพื่อการจัดการขยะชุมชนพื้นที่ดังกล่าว ในการวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ ผู้วิจัยได้ ทำการคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Random Sampling) ตามความสำคัญของประเด็นที่ศึกษาและการทำงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดการขยะในชุมชน จำนวน 30 คน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ โดยสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistics) ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิงร้อยละ 56.67 และเพศชายร้อยละ 43.33 มีอายุระหว่าง 41 – 50 ปี ร้อยละ 53.33 มีระดับการศึกษามัธยมศึกษาตอนปลาย/ปวช.ร้อยละ 50 มีประสบการณ์การทำงานด้านการจัดการขยะในชุมชน 4- 6 ปี ร้อยละ 36.67 มีความรู้ความเข้าใจในการจัดการขยะของชุมชนที่ถูกต้องร้อยละ 93.33 มีระดับความคิดเห็นการมีส่วนร่วมการจัดการขยะชุมชนมีค่าเฉลี่ยระดับมาก (= 4.16, SD.= 0.580) เมื่อพิจารณารายข้อพบว่าข้อที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือท่านเข้าใจถึงความสำคัญของส่วนร่วมต่อการจัดการขยะในชุมชน มีเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (
= 4.43, SD.= 0.479) และข้อที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุดคือ ท่านมีส่วนร่วมในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในเครือข่ายชุมชนด้านการจัดการขยะ มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (
= 4.00, SD.= 0.788)
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. 2565. รายงานสถานการณ์ขยะมูลฝอยชุมชนของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2564.[ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://www.pcd.go.th/ebook/book11/index.html (10 กรกฎาคม 2566).
กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. 2566. รายงานสถานการณ์ขยะมูลฝอยชุมชนของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2565.[ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา https://www.pcd.go.th/publication/29343 (10 กรกฎาคม 2566).
กัญญ์ณณัฎฐ์ วชิรหัตถพงศ์. 2560. การมีส่วนร่วมจัดการขยะมูลฝอยของคนในชุมชนเขตชุมชนเทศบาลเมืองบ้านบึง จังหวัดชลบุรี. งานนิพนธ์ปริญญาโท. มหาวิทยาลัยบูรพา.
ถวิลวดี บุรีกุล. (2552). พลวัตการมีส่วนร่วมของประชาชน: จากอดีตจนถึงรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550. กรุงเทพฯ: เอ.พี.กราฟิกดีไซน์และการพิมพ์
นรินทร์ชัย พัฒนาพงศา. (2533). แนวทางในการให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการพัฒนาชนบท. กรุงเทพฯ : กองแปลและวิเทศสัมพันธ์สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ. แปลจาก Peter Oakley and David Marsden. (ไม่ระบุชื่อหนังสือ).
พีรยา วัชโรทัย จำลอง โพธิ์บุญ และ จุฑารัตน์ ชมพันธุ์. (2557). การจัดการขยะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น: กรณีศึกษา เทศบาลตำบลเมืองแกลง จังหวัดระยอง.วารสารการจัดการ สิ่งแวดล้อม. 10(2): 123-142.
พัชรี สินเจริญ. 2562. การจัดการขยะมูลฝอย กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลบางขวัญ อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา. การศึกษาอิสระปริญญาโท. มหาวิทยาลัยรามคำแหง
ระพีพัฒน์ วงษ์ภักดี, กฤษฎวงศ์ จันเติบ, อรณี ถะเกิงสุข, วรภรณ์ มนตรี, จุฑารัตน์ แสนบุญ และอุดม ชัยสุวรรณ. 2563. การบริหารจัดการขยะมูลฝอยของชุมชนบ้านสวัสดี ตำบลกลันทา อำเภอเมือง จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารปัญญา, 27(1), 59-68.
รุ้งกานต์ พลายแก้ว และประภัสสร อักษรพันธ์. (2562). ผลของการจัดการขยะมูลฝอยโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนเทศบาลตำบลบ้านนา อำเภอบ้านนาเดิม จังหวัดสุราษฎร์ธานี.วารสาร ราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 5(2).
สรุปผลงานด้านสาธารณสุข ปี 2565 .โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยอด อำเภอสองแคว จังหวัดน่าน
อภิญญา กังสนารักษ์. (2544). รูปแบบการบริหารแบบมีส่วนร่วมในองค์กรที่มีประสิทธิผลระดับคณะของสถาบันอุดมศึกษา. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อารีย์ สงวนชื่อ 2566.การพัฒนาศูนย์การเรียนรู้ด้านการจัดการขยะมูลฝอยโดยวิธีการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมของชุมชน.มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ฯ
Ezeudu, O. B., & Ezeudu, T. S. (2019) . Implementation of circular economy principles in industrial solid waste management: Case studies from a developing economy (Nigeria) . Recycling, 4(4) : 42.Geissdoerfer, M. , Savaget, P. , Bocken, N. M. , & Hultink, E. J. (2017) . The Circular
Economy–A new sustainability paradigm?. Journal of cleaner production,143: 757-768.Geng, Y., Zhu, Q., Doberstein, B., & Fujita, T. (2008) . Implementing China’s circular economy concept at theregional level: A review of progress in Dalian, China. Waste Management, 29(2) : 996-1002.
Ghisellini, P. , Cialani, C. , & Ulgiati, S. (2016) . A review on circular economy: the expected transitiontoa balanced interplayof environmental and economic systems. Journal of Cleaner production, 114: 11-32.
Environmental Quality Development Association. (2020). What is solid waste. https://adeq.or.th/ขยะมูลฝอยคืออะไร/#waste02. 15 March 2021. (in Thai)
Pollution Control Department. (2018). Operation manual 3 use (3R) to manage communitywaste.https://spm.thaigov.go.th/FILEROOM/ spmthaigov/DRAWER004/GENERAL/DATA0000/00000451.PDF. (in Thai)
