การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอดแบบมีส่วนร่วมในภาคีเครือข่ายและชุมชน โรงพยาบาลดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์

ผู้แต่ง

  • เบญจวรรณ ภูโคกสี โรงพยาบาลดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์

คำสำคัญ:

การดูแลผู้ป่วยวัณโรค, การพัฒนารูปแบบ, การมีส่วนร่วมชุมชน

บทคัดย่อ

     การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและใช้รูปแบบการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอดอย่างมีส่วนร่วมในชุมชนและภาคีเครือข่าย ประชากรประกอบด้วย เชิงคุณภาพ ได้แก่ ทีมสหวิชาชีพและภาคีเครือข่ายชุมชน จำนวน 18 คน เชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้ป่วยวัณโรคปอด จำนวน 36 คน ดำเนินการวิจัย 3 ระยะ 1) ศึกษาสถานการณ์ 2) พัฒนาและทดลองใช้รูปแบบ และ 3) ประเมินผลรูปแบบ เก็บรวบรวมข้อมูลแบบผสมผสาน ทั้งข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการวิจัย ได้แก่ แนวคำถามการสนทนากลุ่ม แนวทางการดูแลผู้ป่วยวัณโรค เชิงปริมาณได้แก่ แบบเก็บข้อมูลทั่วไป แบบเก็บข้อมูลทางคลินิก แบบประเมินความรอบรู้ทางสุขภาพในผู้ป่วยวัณโรค และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียบก่อนหลังพัฒนาด้วย T-test ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้วิเคราะห์เนื้อหา

     ผลการวิจัย พบว่า ตัวชี้วัดการดำเนินงานดีขึ้น ระดับความรอบรู้ทางสุขภาพในผู้ป่วยวัณโรคดีขึ้น ระดับความพึงพอใจดีขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t=6.28, 7.53)

เอกสารอ้างอิง

World Health organization.(2020). Global tuberculosis report 2020. Geneva: World Health Organization.

Thai Health Report.(2020). สถานการณ์เด่น วัณโรค น่ากลัวไม่แพ้โควิด-19. รายงานสุขภาพคนไทย.

DDC.(2023). วัณโรค รู้ทัน ป้องกันความเสี่ยง “รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจายเชื้อ ไม่ตีตรา”. กรมควบคุมโรค.

Princ Suvarnabhumi Hospital.(2023). วัณโรค รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจาย.

กรุงเทพธุรกิจ.(2022). 'วัณโรค' ป่วยรายใหม่สูง ทำไทยติดตัวแดง. กรุงเทพธุรกิจ.

World Health Organization.(2023) Global Tuberculosis Report 2023. Geneva: World Health Organization.

Local Fund.(2023). โครงการคัดกรองค้นหาผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ระดับหมู่บ้าน ปี 2567. Local Fund.

TB Thailand.(2023). สถานการณ์และการดำเนินงานวัณโรคของประเทศไทย. TB Thailand.

กลุ่มการพยาบาลโรงพยาบาลดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์.(2567). รายงานผู้ป่วยวัณโรคจากฐานข้อมูลสุขภาพ HDC. โรงพยาบาลดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์.

Hanucharornkul P.(2001). ทฤษฎีการพยาบาลของโอเร็ม. วารสารพยาบาลศาสตร์.

Orem DE, Taylor SG, Renpenning KM.(2001). Nursing: Concepts of Practice. Mosby.

Thailand Operational Plan to End Tuberculosis, Phase 2 (2023–2027) 2023.

Intouch Medicare.(2025). การปฏิบัติตัวและการดูแลผู้ป่วยวัณโรคที่บ้าน. Intouch Medicare.

Srimanta S, et al.(2024). The effect of peer support intervention on internalized stigma. PMC.

Bloss E, et al.(2023). Risk for Prison-to-Community Tuberculosis Transmission, Thailand. Emerging Infectious Diseases.

กิตติพัทธ์ เอี่ยมรอด, สุพร กาวินา.(2564). การพัฒนากลยุทธ์การดำเนินงานควบคุมวัณโรคในพื้นที่จังหวัดตาก.วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา. 10(1): 1-14.

สุรเดช ชวะเดช.(2565). การพัฒนารูปแบบการรักษาวัณโรคแบบ DOT อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ.วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย. 8(3): 340-51.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-30

รูปแบบการอ้างอิง

ภูโคกสี เ. . (2025). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอดแบบมีส่วนร่วมในภาคีเครือข่ายและชุมชน โรงพยาบาลดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 10(2), 113–122. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/4186