การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอดแบบมีส่วนร่วมในภาคีเครือข่ายและชุมชน โรงพยาบาลดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์
คำสำคัญ:
การดูแลผู้ป่วยวัณโรค, การพัฒนารูปแบบ, การมีส่วนร่วมชุมชนบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและใช้รูปแบบการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยวัณโรคปอดอย่างมีส่วนร่วมในชุมชนและภาคีเครือข่าย ประชากรประกอบด้วย เชิงคุณภาพ ได้แก่ ทีมสหวิชาชีพและภาคีเครือข่ายชุมชน จำนวน 18 คน เชิงปริมาณ ได้แก่ ผู้ป่วยวัณโรคปอด จำนวน 36 คน ดำเนินการวิจัย 3 ระยะ 1) ศึกษาสถานการณ์ 2) พัฒนาและทดลองใช้รูปแบบ และ 3) ประเมินผลรูปแบบ เก็บรวบรวมข้อมูลแบบผสมผสาน ทั้งข้อมูลเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการวิจัย ได้แก่ แนวคำถามการสนทนากลุ่ม แนวทางการดูแลผู้ป่วยวัณโรค เชิงปริมาณได้แก่ แบบเก็บข้อมูลทั่วไป แบบเก็บข้อมูลทางคลินิก แบบประเมินความรอบรู้ทางสุขภาพในผู้ป่วยวัณโรค และแบบประเมินความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียบก่อนหลังพัฒนาด้วย T-test ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้วิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัย พบว่า ตัวชี้วัดการดำเนินงานดีขึ้น ระดับความรอบรู้ทางสุขภาพในผู้ป่วยวัณโรคดีขึ้น ระดับความพึงพอใจดีขึ้น อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t=6.28, 7.53)
เอกสารอ้างอิง
World Health organization.(2020). Global tuberculosis report 2020. Geneva: World Health Organization.
Thai Health Report.(2020). สถานการณ์เด่น วัณโรค น่ากลัวไม่แพ้โควิด-19. รายงานสุขภาพคนไทย.
DDC.(2023). วัณโรค รู้ทัน ป้องกันความเสี่ยง “รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจายเชื้อ ไม่ตีตรา”. กรมควบคุมโรค.
Princ Suvarnabhumi Hospital.(2023). วัณโรค รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจาย.
กรุงเทพธุรกิจ.(2022). 'วัณโรค' ป่วยรายใหม่สูง ทำไทยติดตัวแดง. กรุงเทพธุรกิจ.
World Health Organization.(2023) Global Tuberculosis Report 2023. Geneva: World Health Organization.
Local Fund.(2023). โครงการคัดกรองค้นหาผู้ป่วยวัณโรครายใหม่ระดับหมู่บ้าน ปี 2567. Local Fund.
TB Thailand.(2023). สถานการณ์และการดำเนินงานวัณโรคของประเทศไทย. TB Thailand.
กลุ่มการพยาบาลโรงพยาบาลดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์.(2567). รายงานผู้ป่วยวัณโรคจากฐานข้อมูลสุขภาพ HDC. โรงพยาบาลดอนจาน จังหวัดกาฬสินธุ์.
Hanucharornkul P.(2001). ทฤษฎีการพยาบาลของโอเร็ม. วารสารพยาบาลศาสตร์.
Orem DE, Taylor SG, Renpenning KM.(2001). Nursing: Concepts of Practice. Mosby.
Thailand Operational Plan to End Tuberculosis, Phase 2 (2023–2027) 2023.
Intouch Medicare.(2025). การปฏิบัติตัวและการดูแลผู้ป่วยวัณโรคที่บ้าน. Intouch Medicare.
Srimanta S, et al.(2024). The effect of peer support intervention on internalized stigma. PMC.
Bloss E, et al.(2023). Risk for Prison-to-Community Tuberculosis Transmission, Thailand. Emerging Infectious Diseases.
กิตติพัทธ์ เอี่ยมรอด, สุพร กาวินา.(2564). การพัฒนากลยุทธ์การดำเนินงานควบคุมวัณโรคในพื้นที่จังหวัดตาก.วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา. 10(1): 1-14.
สุรเดช ชวะเดช.(2565). การพัฒนารูปแบบการรักษาวัณโรคแบบ DOT อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ.วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย. 8(3): 340-51.

