การป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกโดยการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วม, อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน, โรคไข้เลือดออกบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกโดยการมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านจำนวน 340 คน สำหรับการสำรวจ และ 20 คน สำหรับการพัฒนาการมีส่วนร่วม เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสอบถามลักษณะส่วนบุคคล แรงจูงใจในการปฏิบัติงาน และการประเมินก่อนและหลังการพัฒนา วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและ Paired Sample t-test
ผลการศึกษาพบว่าอาสาสมัครสาธารณสุขส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 84.12) ประกอบอาชีพเกษตรกรรม (ร้อยละ 53.23) จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (ร้อยละ 49.12) มีแรงจูงใจในการปฏิบัติงานอยู่ในระดับปานกลาง (Mean = 3.03) การพัฒนาการมีส่วนร่วมผ่านการประชุมกลุ่มและการปฏิบัติตามแผนที่กำหนดส่งผลให้เกิดการปรับปรุงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกตัวแปร ได้แก่ ความรู้เรื่องไข้เลือดออก (p < 0.001) การมีส่วนร่วมในการปฏิบัติงาน (p < 0.001) การปฏิบัติงานการป้องกันและควบคุมโรค (p < 0.001) ความพึงพอใจ (เพิ่มขึ้น 1.01 คะแนน, p < 0.001) และทัศนคติ (p < 0.001)
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือวิชาการโรคติดเชื้อเดงกี่และโรคไข้เลือดออกเดงกี่ด้านการแพทย์และสาธารณสุข. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2558.
กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออก พ.ศ. 2565. 2566. Available from: https://www.pidst.or.th/A1271.mobile
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม กลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ งานระบาดวิทยา. สถานการณ์โรคไข้เลือดออกจังหวัดมหาสารคาม ประจำปี 2559. มหาสารคาม: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม; 2560.
นิตยา นิลจันทร์ และคณะ. การมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในจังหวัดมหาสารคาม. วารสาร AL-NUR บัณฑิตวิทยาลัย. 2556;8(14):99-110.
กิตติ วงศ์ปทุมทิพย์. การมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสซิกา อำเภอดอนตูม จังหวัดนครปฐม. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น. 2561;24(2):59-67.
สำนักงานสาธารณสุขอำเภอบ้านกรวด. รายงานผลการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านอำเภอบ้านกรวด จังหวัดบุรีรัมย์. บุรีรัมย์: สำนักงานสาธารณสุขอำเภอบ้านกรวด; 2554.
สมตระ กูลราศิริ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมในการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก [วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2556.
Cohen JM, Uphoff NT. Participation’s Place in Rural Development: Seeking Hall University. 2001.
ดรัสพงศ์ สุวรรณพันธ์. แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านจังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารพยาบาลชุมชน. 2560;5:60-67. Available from: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/tnaph/article/download/187178/132481/
ศราวุฒิ หวายสันเทียะ. การพัฒนาการมีส่วนร่วมของแกนนำสาธารณสุขประจำครอบครัวในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกเทศบาลตำบลโนนไทย จังหวัดนครราชสีมา [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยราชภัฎนครราชสีมา; 2559.
วัชรพล วิวรรศน์เถาว์พันธ์ และคณะ. ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกของบ้านป่าเป้าตำบลโสกนกเต็นอำเภอพลจังหวัดขอนแก่น [รายงานวิจัย]. ขอนแก่น; 2553.
เชิดศักดิ์ ปรุงคามา. การมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก: บ้านลิ้นฟ้า ตำบลแคนเหนือ อำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2555.
กฤตติกา อุปรีย์. การมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการดำเนินงานป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. เลย: มหาวิทยาลัยราชภัฎเลย; 2556.
สุดใจ มอนไข่. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมต่อการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของชุมชนบ้านวังไทรตำบลวังน้ำเขียวอำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์; 2557.
สุรศักดิ์ เกษงาม. การมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในเขตเทศบาลตำบลพรเจริญ อำเภอพรเจริญ จังหวัดบึงกาฬ [วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต]. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร; 2557.
จิราภรณ์ สีดาพล. แรงจูงใจที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลนาทอง อำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2557.
Sokrin Khuna, Lenore Manderson. Community Participation and Social Engagement in the Prevention and Control of Dengue Fever in Rural Cambodia. Dengue Bulletin. 2008;32(1):145-155.
Andrade R. The Role of Community Participation in the Prevention of Dengue: A Case Study from Cuba [วิทยานิพนธ์]. British Columbia: Simon Fraser University; 2007. Available from: https://books.google.co.th/books?id=mOpy0AEACAAJ
