การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบพอเพียงของผู้สูงอายุ ตำบลฟ้าห่วน อำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร
คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วม, ผู้สูงอายุ, คุณภาพชีวิตแบบพอเพียงบทคัดย่อ
การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบพอเพียงของผู้สูงอายุตำบลฟ้าห่วน อำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร บนพื้นฐานแนวคิดคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และหลักการมีส่วนร่วมของชุมชน การวิจัยดำเนินการใน 3 ขั้นตอน ได้แก่ 1.วิเคราะสถานการณ์ปัญหาและบริบทการดำเนินงานในพื้นที่ 2. พัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิต 3.ประเมินผลรูปแบบที่พัฒนาขึ้นโดยการใช้แบบวัดระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ (WHOQOL-BREF-THAI) และแบบประเมินศักยภาพในการดูแลผู้สูงอายุที่สร้างขึ้นโดยผู้วิจัย กลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุและผู้ดูแลที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ตำบลฟ้าห่วน อำเภอค้อวัง จังหวัดยโสธร โดยคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 384 คน เครื่องมือกลุ่มผู้สูงอายุ ได้แก่ 1) แบบวัดระดับคุณภาพชีวิต ของผู้สูงอายุ (WHOQOL-BREF-THAI) และ 2) แบบประเมินศักยภาพในการดูแลของผู้สูงอายุ กลุ่มผู้ดูแล ใช้แบบประเมินศักยภาพ ในการดูแลผู้สูงอายุที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นประกอบด้วย 1) แบบวัดการรับรู้ภาวะสุขภาพ ของ ผู้สูงอายุ 2)แบบประเมินปัญหา สุขภาพของผู้สูงอายุ และ 3)แบบประเมินความสามารถตนเองในการดูแลผู้สูงอายุ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ประกอบด้วย ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มผู้สูงอายุมีระดับคุณภาพชีวิตอยู่ในระดับดี ร้อยละ 44 ด้านร่างกาย จิตใจ และสัมพันธภาพทางสังคม อยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 54, 56 และ 54 ตามลำดับ การประเมินความสามารถตนเอง ในการดูแลผู้สูงอายุของผู้ดูแล อยู่ในระดับปานกลาง (ค่าคะแนนเฉลี่ย 6.31/10) ผลการประเมินการใช้รูปแบบพบว่าในภาพรวมผู้สูงอายุ
และผู้ดูแลมีความคิดเห็นว่า รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตแบบพพอเพียง อยู่ในระดับมากที่สุด (=4.62, SD=0.70 /
=4.55, SD=0.64)
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ.(2567). สถิติผู้สูงอายุ [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2568]. แหล่งข้อมูลhttps://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2552
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังมแห่งชาติ.(2566). [อินเตอร์เน็ต]. 2566. [สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2568]. แหล่งข้อมูล https://www.nesdc.go.th/the-national-economic-and-social-development-plan/the-thirteenth-plan-2023-2027/
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา.(2567). [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2568] แหล่งข้อมูล สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา: https://nih.dmsc.moph.go.th/law/pdf/031.pdf
กรมกิจการผู้สูงอายุ.(2567). กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงงของมนุษย์.[อินเตอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2568]. แหล่งข้อมูล: https://www.dop.go.th/th
Kemmis S, Mc Taggart R.(1990). The action research planner. Victoria: Deakin University press.
สุวัฒน์ มหัตนิรันต์สกุล.(2540). เปรียบเทียบแบบวัดคุณภาพชีวิตขององค์กรอนามัยโลก ชุด 100 ตัวชี้วัด และ 26 ตัวชี้วัด[อินเตอร์เน็ต]. 2540 [สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม2568]แหล่งข้อมูล:https://www.car.chula.ac.th/display7.php?bib=b1524888
สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์สกุล.(2567). เครื่องวัดคุณภาพชีวิตองค์กรอนามัยโลก ชุดย่อฉบับภาษาไทย.[อินเตอร์เน็ต]. 2567 [สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2568]https://dmh.go.th/test/download/files/whoqol.pdf
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.(2567). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ.2567.กรุงเทพมหานคร.
อติญาณ์ ศรเกษตริน .(2564). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุตําบลธงชัย จังหวัดเพชรบุรี. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 2564; 8(1): 85-99
พิสิษฐ์ พิริยาพรรณ,เวธกา กลิ่นวิชิต.(2561). พัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่เป็นโรคเบาหวานโดยใช้กระบวนการ มีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา .13(1)
