การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดแบบบูรณาการ โรงพยาบาลรัตนวาปี จังหวัดหนองคาย
คำสำคัญ:
โรคติดเชื้อในกระแสเลือด, ระบบการดูแลภาวะติดเชื้อ, การมีส่วนร่วมแบบบูรณาการ, การวิจัยเชิงปฏิบัติการ, การดูแลสุขภาพชุมชน, ความสามารถด้านการดูแลสุขภาพบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาสภาพปัญหาการดูแลรักษาผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดในพื้นที่ และพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยติดเชื้อในกระแสเลือดแบบบูรณาการอำเภอรัตนวาปีจังหวัดหนองคาย เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ(Action Research) มี 4 ขั้นตอนดังนี้ ขั้นตอนที่1วางแผน(Plan) ศึกษาสภาพปัญหาและการดูแลผู้ป่วยโรคติดเชื้อในกระแสเลือดในพื้นที่อำเภอรัตนวาปี ขั้นตอนที่2 ปฏิบัติ(Act) ขั้นตอนที่3 สังเกต(Observe) และขั้นตอนที่4 การสะท้อนการปฏิบัติและประเมินผล (Reflection) และประเมินผลถอดบทเรียน โดยการศึกษาวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้ป่วยโรคติดเชื้อในกระแสเลือด จำนวน 65 คน ทีมสุขภาพผู้ให้การดูแลผู้ป่วย จำนวน 44 คน และศึกษาเชิงคุณภาพผู้ให้ข้อมูลจำนวน 30 คน เครื่องมือการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือน มกราคม พ.ศ. 2569 ถึง มิถุนายน พ.ศ. 2569
ผลการวิจัยพบว่า 1) ด้านการเข้าถึงและการคัดกรองพบว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ และเข้าถึงบริการล่าช้า จะมาโรงพยาบาลเมื่อมีอาการรุนแรงทำให้มีปัญหาซับซ้อนและมีภาวะแทรกซ้อนในการรักษา 2) ด้านการได้รับข้อมูลในการตรวจวินิจฉัยโรคค้นพบว่าเจ้าหน้าที่ยังขาดสมรรถนะในการดูแล บางครั้งอาการของผู้ป่วยซับซ้อน ทำให้วินิจฉัยผิดพลาด การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยโรคติดเชื้อในกระแสเลือด จึงออกแบบบริการทั้งเชิงรุกในชุมชน โดยสร้างแกนนำอสม. และเจ้าหน้าที่ รพ.สต. ทุกตำบลทุกหมู่บ้าน ออกให้ความรู้ในกลุ่มเป้าหมาย และการคัดกรองโรคเบื้องต้น โดยใช้แบบคัดกรองผ่านแอปพลิเคชันและส่งต่อผู้ป่วยผ่านระบบไลน์ศูนย์ประสานการส่งต่อผู้ป่วยSEPSIS อำเภอรัตนวาปี ในเวลาอาการไม่รุนแรงส่งต่อที่ รพ.สต. นอกเวลาส่งต่อโรงพยาบาลรัตนวาปี ในเชิงตั้งรับในโรงพยาบาล โดยการประชุมเชิงปฏิบัติการพัฒนาสมรรถนะเจ้าหน้าที่ในการดูแลผู้ป่วยโรคติดเชื้อในกระแสเลือด การให้ความรู้ การประเมินสมรรถนะ และการนิเทศงาน ปรับปรุงแนวทางปฏิบัติเพื่อให้เข้าใจตรงกัน มีการประชาสัมพันธ์ให้ความรู้แก่ประชาชนกลุ่มเสี่ยงในคลินิกโรคเรื้อรัง โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรัง กลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มแม่และเด็กหญิงหลังคลอด และกลุ่มติดเตียง การสร้างแกนนำ อสม.ให้มีความรู้ ความเข้าใจในการสื่อสารเรื่องโรคติดเชื้อในกระแสเลือด และสามารถคัดกรองส่งผู้ป่วยเข้ารับการรักษาให้เร็ว จึงเป็นหัวใจสำคัญในการป้องกันโรคและลดการเสียชีวิต หลังการพัฒนาพบว่า คะแนนเฉลี่ยก่อนการทดลอง 84.53 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 80.50 ค่าคะแนนเฉลี่ย หลังการทดลอง 99.63 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 91.68 แตกต่างกัน 15.10 คะแนน
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Sepsis. Geneva: World Health Organization; Available from: WHO Sepsis Fact Sheet. 2023.
Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. Thai population statistics. Bangkok: Ministry of Public Health; 2024.
National Health Security Office. Guidelines for development of sepsis care systems in network hospitals. Bangkok: National Health Security Office; 2017.
Sepsis Service Plan Committee, Health Region 8. Clinical Practice Guideline: Management of sepsis and severe sepsis patients. Health Region 8 Reference Document; 2017.
Kemmis, S., & McTaggart, R. The Action Research Planner. Victoria: Deakin University Press.1988.
Silpcharu T. Research and statistical data analysis. Bangkok: V Inter Print; 2007.
Vanichbuncha K. Using SPSS for Windows in data analysis. Bangkok: Department of Statistics, Chulalongkorn University; 2004.
Phothisita C. The science and art of qualitative research. 8th ed. Nakhon Pathom: Institute for Population and Social Research, Mahidol University; 2019.
Rhodes A, Evans LE, Alhazzani W, Levy MM, Antonelli M, Ferrer R, et al. Surviving Sepsis Campaign: International guidelines for management of sepsis and septic shock: 2016. Intensive Care Med. 2017.
Evans, L., Rhodes, A., Alhazzani, W., Antonelli, M., Coopersmith, C. M., French, C., et al. (2021). Surviving Sepsis Campaign: International Guidelines for Management of Sepsis and Septic Shock 2021.
Singer, M., Deutschman, C. S., Seymour, C. W., et al. The Third International Consensus Definitions for Sepsis and Septic Shock (Sepsis-3). Journal of the American Medical Association, 2016.
World Health Organization. Health Literacy Development for the Prevention and Control of Noncommunicable Diseases. Geneva: WHO. 2020.
World Health Organization. Framework on Integrated People-Centred Health Services. Geneva: WHO. 2016.
Levy,M., Evans, L. E.,& Rhodes, A. The Surviving Sepsis Campaign Bundle: 2018.
