การพัฒนารูปแบบการจ่ายยาด้วยโปรแกรม HosRx ต่อกระบวนการ Med Reconcile ในผู้ป่วยนอกกลุ่มโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม
คำสำคัญ:
การประสานรายการยา, ความคลาดเคลื่อนทางยา, โปรแกรม HosRx, ผู้ป่วยนอกโรคเรื้อรัง, การวิจัยเชิงปฏิบัติการบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจ่ายยาด้วยโปรแกรม HosRx และประเมินผลลัพธ์ต่อความครอบคลุมของกระบวนการประสานรายการยา (Medication Reconciliation: MedRec) ความคลาดเคลื่อนทางยาในขั้นจ่ายยา ระยะเวลาการให้บริการ มูลค่ายาที่ลดลง และความพึงพอใจของผู้ใช้งาน การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) 2 วงรอบ ตามวงจร PAOR ระหว่าง 1 มีนาคม 2566 - 30 เมษายน 2567 กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยนอกกลุ่มโรคเรื้อรัง 6,400 ราย (ก่อนพัฒนา 3,350 ราย หลังพัฒนา 3,050 ราย) และทีมสหวิชาชีพ ผู้ร่วมพัฒนาโปรแกรม และเภสัชกร/เจ้าพนักงานเภสัชกรรมผู้ใช้งานระบบ เครื่องมือประกอบด้วยโปรแกรม HosRx แบบสังเกตแบบมีส่วนร่วม แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม แบบบันทึกอุบัติการณ์ความคลาดเคลื่อนทางยาและการทำ MedRec และแบบสอบถามความพึงพอใจ ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัย: ความครอบคลุมของการทำ MedRec เพิ่มจากร้อยละ 89.9 เป็นร้อยละ 100 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .005) อุบัติการณ์จ่ายยาผิดชนิดลดจาก 2 ครั้งเหลือ 0 ครั้ง และจ่ายยาไม่ครบรายการลดจาก 3 ครั้งเหลือ 0 ครั้ง ระยะเวลารอคอยรับยาลดจาก 22 เป็น 19 นาที ระยะเวลาจ่ายยาลดจาก 90 เป็น 50 วินาทีต่อราย ลดมูลค่ายาซ้ำซ้อน/ไม่จำเป็นได้ 97,685 บาท และผู้ใช้งานพึงพอใจระดับดีมากร้อยละ 95
เอกสารอ้างอิง
จันทร์จารึก รัตนเดชสกุล, ภาสกร รัตนเดชสกุล. Medication reconciliation ผ่านแนวคิด 3P (Purpose-Process-Performance) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: ศูนย์การศึกษาต่อเนื่องทางเภสัชศาสตร์ สภาเภสัชกรรม; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 20 เมษายน 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://ccpe.pharmacycouncil.org/index.php?id=469&option=article_detail&subpage=article_detail .
The Joint Commission. National Patient Safety Goals effective January 2024 for the Hospital Program. Oakbrook Terrace (IL): The Joint Commission; 2023.
สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับที่ 5. นนทบุรี: สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน); 2565.
จันทนี ฉัตรวิริยาวงศ์, สุรพงษ์ ตุลาพันธุ์. ผลของกระบวนการประสานรายการยาในหอผู้ป่วยอายุรกรรม โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. สวรรค์ประชารักษ์เวชสาร. 2561;15(3):95-102.
จันทิมา ศิริคัณทวานนท์, นันทยา ประคองสาย. ผลของการพัฒนา Medication Reconciliation ต่อความคลาดเคลื่อนทางยาในผู้ป่วยโรคเบาหวาน โรงพยาบาลพระปกเกล้า. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2557;31(4):232-247.
สมาพร สันถวะสกุล, เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์, วรพจน์ พรหมสัตยพรต. กระบวนการพัฒนาการประสานรายการยา (Medication Reconciliation) งานบริการผู้ป่วยในโรงพยาบาลนาเยีย อำเภอนาเยีย จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2566;9(3):33-46.
ทัศนีย์ ตุมผะกา. ผลการติดตามการทำ medication reconciliation ก่อนและหลังการใช้ระบบ IPD Paperless KPHIS ในผู้ป่วยโรคเรื้อรังขณะนอนโรงพยาบาล ต่อความคลาดเคลื่อนทางยา โรงพยาบาลละหานทราย. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2568;6(1):73-82.
สุทธิลักษณ์ ริ้วธงชัย. ผลของการพัฒนาระบบบริการจ่ายยาผู้ป่วยนอกโดยใช้ใบสั่งยาอิเล็กทรอนิกส์ต่อความคลาดเคลื่อนทางยา โรงพยาบาลบางจาก. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2566;16(1):72-85.
Marien S, Krug B, Spinewine A. Electronic tools to support medication reconciliation: a systematic review. J Am Med Inform Assoc. 2017;24(1):227-240. doi:10.1093/jamia/ocw068.
Tamblyn R, Abrahamowicz M, Buckeridge DL, Bustillo M, Forster AJ, Girard N, Habib B, Hanley J, Huang A, Kurteva S, Lee TC, Meguerditchian AN, Moraga T, Motulsky A, Petrella L, Weir DL, Winslade N. Effect of an electronic medication reconciliation intervention on adverse drug events: a cluster randomized trial. JAMA Netw Open. 2019;2(9):e1910756. doi:10.1001/jamanetworkopen.2019.10756.
Reason J. Human error: models and management. BMJ. 2000;320(7237):768-770. doi:10.1136/bmj.320.7237.768.
งานเวชระเบียนและสถิติ โรงพยาบาลพยัคฆภูมิพิสัย. รายงานเวชสถิติประจำปีงบประมาณ 2567. มหาสารคาม: โรงพยาบาลพยัคฆภูมิพิสัย; 2567.
สายใจ ศาลาสุข, สงครามชัย ลีทองดี, รับขวัญ เชื้อลี. กระบวนการพัฒนาคุณภาพบริการเภสัชกรรมเพื่อลดความคลาดเคลื่อนในกระบวนการจัดยาก่อนจ่ายยาผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 2562;8(2):68-77.
ดวงกมล เอกสมทราเมษฐ์. การศึกษาผลของการพัฒนาระบบการรายงานความคลาดเคลื่อนจากการสั่งใช้ยาและกระบวนการในห้องยาผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. 2568;7(1):e271443.
Kemmis S, McTaggart R, editors. The action research planner. 3rd ed. Victoria: Deakin University; 1988. 154 p.
อภิฤดี เหมะจุฑา, ฉันทิกา ซื่อตรง. การประสานรายการยา (Medication Reconciliation): อีกหนึ่งมาตรการเพิ่มความปลอดภัยในระบบยา. เวชบันทึกศิริราช. 2557;7(2):53-60.
สรวิศ โพธิกิจ. การพัฒนาระบบยาของงานบริการและบริบาลเภสัชกรรมผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลบ้านหมี่ จังหวัดลพบุรี.โรงพยาบาลสิงห์บุรีเวชสาร. 2562;28(1):87-98.
