ผลการพัฒนาโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางใน โรงพยาบาลโคกโพธิ์ไชย อำเภอโคกโพธิ์ไชย จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

      การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง ร่วมกับศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับค่าฮีมาโตคริตหลังเข้าร่วมโปรแกรม กับน้ำหนักแรกเกิดของทารก การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental Research) แบบกลุ่มเดียววัดผลก่อนและหลังการทดลอง (One-group pretest-posttest design) ร่วมกับการวิจัยเชิงความสัมพันธ์ (Correlational Research) กลุ่มตัวอย่างเป็นหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ ณ โรงพยาบาลโคกโพธิ์ไชย จังหวัดขอนแก่น และตรวจพบภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็ก (Hct < 33 Vol%) ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2565 ถึง 31 มีนาคม 2567 กลุ่มตัวอย่างจำนวน 34 คน เครื่องมือดำเนินการทดลอง คือ โปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจาง ระยะเวลาดำเนินการ 8 สัปดาห์ถึงหลังคลอด 1 สัปดาห์ เครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพ แบบสอบถามพฤติกรรมการดูแลตนเอง แบบบันทึกค่าฮีมาโตคริต และแบบบันทึกน้ำหนักแรกเกิดของทารก โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (ร้อยละ, ค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ Paired Sample t-test, Cohen's d และ Fisher's Exact Test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

      ผลการศึกษา: พบว่าระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ ระดับพฤติกรรมการดูแลตนเอง และระดับค่าฮีมาโตคริต (Hct) หลังเข้าร่วมโปรแกรมของหญิงตั้งครรภ์ที่มีภาวะโลหิตจางมีคะแนนเฉลี่ยสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 หาความสัมพันธ์กับน้ำหนักแรกเกิดของทารก จำแนกตามน้ำหนักแรกเกิดของทารก (< 2,500 กรัม และ ≥ 2,500 กรัม) พบว่า ระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและระดับพฤติกรรมการดูแลตนเองหลังการทดลองมีความสัมพันธ์กับน้ำหนักทารกแรกคลอดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .018 และ p = .002 ตามลำดับ)