การพยาบาลผู้ป่วยเนื้องอกมดลูกที่เข้ารับการผ่าตัดทางหน้าท้องร่วมกับมีภาวะโลหิตจาง: กรณีศึกษา
คำสำคัญ:
เนื้องอกมดลูก, การผ่าตัดตัดมดลูกและรังไข่ทั้งสองข้าง, การพยาบาลผู้ป่วยหลังผ่าตัด, วัยทองจากการผ่าตัดบทคัดย่อ
การศึกษานี้เป็นกรณีศึกษามีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการให้การพยาบาลผู้ป่วยเนื้องอกมดลูกตั้งแต่ระยะก่อนผ่าตัด ระยะหลังผ่าตัด และการเตรียมความพร้อมก่อนจำหน่ายกลับบ้าน ศึกษาในผู้ป่วยหญิงไทย อายุ 50 ปี วินิจฉัย Myoma uteri with hypermenorrhea เข้ารับการรักษาเพื่อทำผ่าตัด TAH with BSO and Appendectomy จากการประเมินสภาพพบปัญหาสำคัญใน ระยะก่อนผ่าตัด ได้แก่ ผู้ป่วยมีความวิตกกังวลสูงเกี่ยวกับการผ่าตัด การเปลี่ยนแปลงของร่างกาย และการมีเพศสัมพันธ์หลังผ่าตัด รวมถึงมีแบบแผนการนอนหลับถูกรบกวนเนื่องจากปัสสาวะบ่อยกลางคืนจากก้อนเนื้องอกกดทับกระเพาะปัสสาวะ ระยะหลังผ่าตัด พบปัญหาปวดแผลผ่าตัดหน้าท้องขนาด 16 เซนติเมตร (Pain score = 8 คะแนน) เสี่ยงต่อภาวะซีดและพร่องออกซิเจนจากการเสียเลือดขณะผ่าตัด 600 มิลลิลิตร (HCT stat 27%) มีภาวะท้องอืดเนื่องจากการเคลื่อนไหวของลำไส้ลดลง และเสี่ยงต่อการติดเชื้อบริเวณแผลผ่าตัด ระยะเตรียมจำหน่าย พบว่าผู้ป่วยวิตกกังวลต่อแบบแผนเพศสัมพันธ์และการเข้าสู่วัยทองทันทีจากการตัดรังไข่ทั้งสองข้าง รวมถึงขาดความรู้ในการปฏิบัติตัวเมื่อกลับบ้าน
ผลการศึกษา หลังได้รับการพยาบาลอย่างครอบคลุม ผู้ป่วยและญาติมีความรู้ความเข้าใจ ลดความวิตกกังวลเกี่ยวกับการผ่าตัดและเพศสัมพันธ์ สัญญาณชีพอยู่ในเกณฑ์ปกติ อาการปวดแผลบรรเทาลง (Pain score ลดลงเหลือ 2–3 คะแนน) ได้รับการเติมเลือด (PRC 1 unit) ทำให้ค่า HCT เพิ่มขึ้นเป็น 30% และไม่มีอาการพร่องออกซิเจน ระบบทางเดินอาหารฟื้นตัวดี สามารถผายลมและรับประทานอาหารได้ แผลผ่าตัดแห้งดี ไม่พบการติดเชื้อ และสามารถอธิบายข้อปฏิบัติตัวหลังผ่าตัดตามหลัก D-METHOD ได้อย่างถูกต้องก่อนจำหน่ายกลับบ้านอย่างปลอดภัย
เอกสารอ้างอิง
National Center for Biotechnology Information. (2026). Uterine leiomyomata. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK546680/
Ozbey, G., & Yilmaz, E. (2025). Myoma uteri: Pathogenesis, clinical presentation, and current management strategies. European Archives of Medical Research, 41(2), 61–68. https://doi.org/10.14744/eamr.2025.37267
Marsh, E. E., Al-Hendy, A., Kappus, D., Galen, D. I., & Taylor, H. S. (2024). Burden, diagnosis, and management of uterine fibroids. JAMA, 331(18), 1561–1571. https://doi.org/10.1001/jama.2024.3120
American College of Obstetricians and Gynecologists. (2021). Management of symptomatic uterine leiomyomas (ACOG Practice Bulletin No. 228). Obstetrics & Gynecology, 137(6), e100–e115. https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000004401
Mays, R. M., & Le, C. Q. (2022). Psychological impacts, body image concerns, and sexual health after hysterectomy for benign conditions: A systematic review. Journal of Women's Health & Gynecological Care, 7(1), 15–24.
สิริพร สุวรรณฉัตร, พรนภา หอมกลิ่น, และ รัตนาภรณ์ อาษา. (2564). ผลของโปรแกรมการส่งเสริมการรับรู้และความรู้ต่อการปรับตัวหลังผ่าตัดในผู้ป่วยเนื้องอกมดลูกที่ได้รับการผ่าตัดตัดมดลูก. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ, 39(2), 45–54.
