ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทางของ DASH ร่วมกับทฤษฎี การรับรู้ความสามารถแห่งตนและแรงสนับสนุนทางสังคมของผู้ป่วย โรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลศรีนคร จังหวัดสุโขทัย
คำสำคัญ:
โปรแกรม DASH, การรับรู้ความสามารถแห่งตน, แรงสนับสนุนทางสังคม, โรคความดันโลหิตสูง, พฤติกรรมการบริโภคอาหารบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยแบบกึ่งทดลอง เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมปรับเปลี ่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหาร
ตามแนวทางของ DASH ร่วมกับทฤษฎีการรับรู ้ความสามารถแห่งตนและแรงสนับสนุนทางสังคมของผู้ป่วย
โรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลศรีนคร จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง
จำนวน 60 คน แบ่งเป็น กลุ่มควบคุม 30 คน และกลุ่มทดลอง 30 คน เครื่องมือในการทดลอง ได้แก่
โปรแกรม DASH ที่ประกอบด้วยกิจกรรมการให้ความรู ้โภชนาการ การสาธิตอาหาร การแลกเปลี่ยน
ประสบการณ์ และการกระตุ้นเตือน เครื่องมือเก็บข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถแห่งตน
การสนับสนุนทางสังคม พฤติกรรมการบริโภคอาหารตาม DASH และการวัดความดันโลหิต วิเคราะห์ข้อมูล
ด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Independent t-test
ผลการศึกษาพบว่า กลุ ่มทดลองมีค่าเฉลี ่ยคะแนนการรับรู ้ความสามารถแห่งตน การสนับสนุน
ทางสังคม และพฤติกรรมการบริโภคอาหารตาม DASH ดีกว่าก่อนได้รับโปรแกรมและกลุ ่มควบคุมอย่างมี
นัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ระดับความดันโลหิตทั ้งตัวบนและตัวล่างต่ำกว่าก่อนได้รับโปรแกรมและ
กลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001)
ทั ้งนี้พยาบาลและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขควรนำโปรแกรม DASH ร่วมกับทฤษฎีการรับรู้
ความสามารถแห่งตนและแรงสนับสนุนทางสังคมไปใช้ในการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง โดยเน้นการให้
ความรู้รายบุคคล การสร้างแรงสนับสนุนจากครอบครัว และการเสริมสร้างความเชื่อมั่นในการปรับเปลี่ยน
พฤติกรรมการบริโภคอาหาร
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. (2566). รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรังประเทศไทย ปี 2565.
กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.
ธีทัต ศรีมงคล, อารีวรรณ นพเกตุและ ทัศนีย์ วานิชกร. (2560). ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค
อาหารที่ประยุกต์ทฤษฎีแรงจูงใจในการป้องกันโรคต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของกลุ่มเสี่ยงโรคความ
ดันโลหิตสูง. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 11(2), 6.
ทินณรงค์ เรทนู. (2562). ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่ประยุกต์แนวคิดทฤษฎีการเปลี่ยน
พฤติกรรมต่อความดันโลหิตของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง. ชลบุรี: [วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหา
บัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
บุญใจ ศรีสถิตธ์นรากูร. (2553). ระเบียบวิธีการวิจัยทางพยาบาลศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: ยูแอนด์ไอ
อินเตอร์ มีเดีย.
ปิยพร ศรีพนมเขต. (2565). ผลของโปรแกรมการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทาง DASH
ร่วมกับทฤษฎีการรับรู้ความสามารถตนเอง ต่อพฤติกรรมการบริโภคอาหารของผู้ป่วยโรคความดันโลหิต
สูง. ขอนแก่น: [วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].
พิชามญช์ ภู ่เจริญ. (2550). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ความสามารถตนเองในการบริโภคอาหารกับพฤติกรรม
การบริโภคอาหารของผู ้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี. สระบุรี:
[วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหิดล].
นริศรา คงแก้ว, วิจิตรา ปานบุญและ สมพร กลัดเจริญ. (2565). ผลของแรงสนับสนุนทางสังคมร่วมกับโปรแกรม
DASH ต่อการมีส่วนร่วมของผู ้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในคลินิกโรคเรื ้อรัง. วารสารพยาบาลกระทรวง
สาธารณสุข, 32(3), 28–39.
สุนทรีย์ คำเพ็ง และอรธิรา บุญประดิษฐ์. (2551). ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคความดันโลหิตสูงในผู้ใหญ่ตอนต้น.
วารสารสาธารณสุขและการพัฒนา, 6(2), 1–12.
เสาวลักษณ์ มูลสารและ เกษร สำเภาทอง. (2559). วารสารการพยาบาลและสุขภาพ, 10(2). ผลของโปรแกรม
ปรับเปลี ่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารตามแนวทาง DASH ร่วมกับทฤษฎีการรับรู้ความสามารถตนเอง
ต่อความเชื่อมั่นในการบริโภคอาหารของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง, 20–31.
Albert & Bandura. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and
Company.
Bloom B. S. (1975). Taxonomy of education. . David McKay Company Inc.
Sacks F. M., Svetkey, L. P., Vollmer, W. M., Appel, L. J., Bray, G. A., Harsha, D., ... & Cutler, J. A.
(2001). Effects on blood pressure of reduced dietary sodium and the Dietary Approaches
to Stop Hypertension (DASH) diet. The New England Journal of Medicine, 344(1), 3–10.
Thoits P. A. (1995). Stress, coping, and social support processes: Where are we? What next? .
Journal of Health and Social Behavior, 35(Extra Issue), , 53–79.
Whelton P. K., Carey, R. M., Aronow, W. S., Casey Jr, D. E., Collins, K. J., Dennison Himmelfarb, C.,
... & Wright Jr, J. T. (2018). Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and
Management of High Blood Pressure in Adults: A Report of the American College of
Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practic Guidelines. Journal
of the American College of Cardiology, 71(19), e127–e248.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
