ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของหัวหน้าครัวเรือน เทศบาลเมืองสุโขทัยธานี จังหวัดสุโขทัย

ผู้แต่ง

  • นิภาพันธ์ แป้นโพธิ์กลาง

คำสำคัญ:

โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรม, ป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก, หัวหน้าครัวเรือน

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง แบบกลุ่มเดียววัดก่อนหลัง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของหัวหน้าครัวเรือน เทศบาลเมืองสุโขทัยธานี จังหวัดสุโขทัย กลุ่มตัวอย่างเป็นหัวหน้าครัวเรือนในพื้นที่ชุมชนคูหาสุวรรณ ตำบลธานี อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย จำนวน 50 คน ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบระบบ ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องเก็บรวบรวมข้อมูล และเครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ โปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของหัวหน้าครัวเรือน ประกอบด้วย 5 กิจกรรม 1) เรียนรู้โรคไข้เลือดออก 2) เรียนรู้การป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก 3) เรียนรู้การกำจัดลูกน้ำยุงลาย 4) เรียนรู้การจัดสิ่งแวดล้อม 5) ทบทวนการปฏิบัติป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสูงสุด ต่ำสุด และ Paired sample t-test ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 58.00 เพศหญิง ร้อยละ 42.00 เพศชาย อายุเฉลี่ย 57.41 ปี (S.D.=12.41) รายได้ของครอบครัวเฉลี่ยต่อเดือนเท่ากับ 16,372.00 บาท (S.D.=14,123.81)  จำนวนสมาชิกในครัวเรือนเฉลี่ย 2.64 คน (S.D.=1.38)  และร้อยละ 12.00 บุคคลในครอบครัวเคยป่วยเป็นโรคไข้เลือดออก และพบว่า คะแนนเฉลี่ยความรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออก ความเชื่อด้านสุขภาพ ได้แก่ การรับรู้โอกาสเสี่ยงของการเกิดโรคไข้เลือดออก การรับรู้ความรุนแรงของโรคไข้เลือดออก การรับรู้ประโยชน์ในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก และพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก หลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p-value <0.05 ส่วนคะแนนเฉลี่ยการรับรู้อุปสรรคในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก หลังการทดลองต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ p-value <0.05 ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรนิเทศติดตาม สนับสนุนกิจกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของหัวหน้าครัวเรือนอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

เกตุศิริ จันทนูศร. (2565). โปรแกรมเสริมสร้างแรงจูงใจต่อพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชน ตำบลทุ่งใหญ่ อำเภอโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.

กรมควบคุมโรค. (2565). รายงานพยากรณ์โรคไข้เลือดออก ปี 2565. สืบค้นเมื่อ 7 มกราคม 2567 จาก https://ddc.moph.go.th/dvb/forecast_detail.php?publish=12129.

กรมควบคุมโรค. (2566). สรุปรายงานเหตุการณ์ที่สำคัญทางระบาดวิทยา ประจำสัปดาห์ที่ 46 ระหว่างวันที่ 22 – 28 ตุลาคม 2566. สืบค้นเมื่อ 7 มกราคม 2567 จากhttps://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1499920231120022443.pdf.

จินดาพร จันทร์เทศ. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมการประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรค ต่อพฤติกรรมการ ป้องกันโรคไข้เลือดออกของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย อำเภอเมือง จังหวัดพิจิตร. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.

นิพิฐพนธ์ สนิทเหลือ วัชรีพร สาตร์เพ็ชร์ และญาดา นภาอารักษ์. (2562). การคำนวณขนาดตัวอย่างด้วยโปรแกรมสำเร็จรูป G*POWER. วารสารวิชาการสถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ, 5(1) : 496-506.

นิรุจน์ แก้วกรี. (2568). ประสิทธิผลโปรแกรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำ หมู่บ้านในเขตโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลวังแดง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 6(1), 100-116.

ปรรณพัชร์ วงศ์ธีราพงษ์. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่สวนมะม่วง ตำบลวังทับไทร อำเภอสากเหล็ก จังหวัดพิจิตร. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ศิรินันท์ คำสี. (2559). พฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในเขตพื้นที่รับผิดชอบของ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านเทพนิมิต จังหวัดจันทบุรี. วารสารสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 63(8), 63-68.

ศิริวรรณ เกาะกัณหา อังคณา ทองโกมุทและนิธิพงศ์ ศรีเบญจมาศ. (2564). ผลของโปรแกรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนตำบลบ้านนา อำเภอวชิรบารมี จังหวัดพิจิตร.วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชียฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 15(1), 142-154.

สมาคมโรคติดเชื้อในเด็กแห่งประเทศไทย. (2566). สถานการณ์การระบาดและเสียชีวิตจากโรคไข้เลือดออก สืบค้นเมื่อ 7 มกราคม 2567 จาก https://www.pidst.or.th/A1271.html.

สุภาภรณ์ สุดหนองบัว ปราโมทย์ วงสวัสดิ์ ชูชาติ ดีมั่น อัจฉราพร เคราะห์ดี และพงษ์ศักดิ์ อ้นมอย. (2559). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตนในการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน ตำบลทับยายเชียง อำเภอพรหมพิราม จังหวัดพิษณุโลก. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ, 10(1), 153-162.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย. (2565). รายงานประจำปี 2564. สุโขทัย : สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุโขทัย.

Best, John W. (1977). Research in education. (3rd ed.). New Jersey : Prentice Hall.

Bloom BS. (1971). Handbook on formation and Summative Evaluation of Student Learning. New York: McGraw-Hill Book Company.

Rosenstock, I. M., Strecher, V. J., & Becker, M. H. (1988). Social learning theory and the health belief model. Health Education Quarterly, 15, 175-183. doi:10.1177/109019818801500203.

Siddiqui, T. R., Ghazal, S., Bibi, S., Ahmed, W., & Sajjad, S. F. (2016). Use of the health belief model for the assessment of public knowledge and household preventive practices in karachi, pakistan, a dengue-endemic city. PLoS neglected tropical diseases, 10(11), e0005129.

Wong, L. P., & AbuBakar, S. (2013). Health beliefs and practices related to dengue fever: A focus group study. PLoS neglected tropical diseases, 7(7), e2310.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

25-12-2025

รูปแบบการอ้างอิง

แป้นโพธิ์กลาง น. . (2025). ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของหัวหน้าครัวเรือน เทศบาลเมืองสุโขทัยธานี จังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น, 6(4), 91–105. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/scintc/article/view/5171