ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคึกคัก อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา
คำสำคัญ:
โรคเบาหวาน, ภาวะแทรกซ้อน, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, พฤติกรรมสุขภาพบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงพรรณนามีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมสุขภาพผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน กลุ่มประชากรคือ ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่
ไม่มีภาวะแทรกซ้อนในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคึกคัก อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา จำนวน 318 คน โดยใช้สูตรการคำนวณกลุ่มตัวอย่างที่ทราบจำนวนประชากรที่แน่นอนของ Daniel ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 183 ราย ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบมีระบบ เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลคือ แบบสอบถามประกอบด้วย 3 ส่วน ได้แก่ คุณลักษณะส่วนบุคคลของผู้ป่วย ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน การตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน และนำไปทดลองใช้เพื่อวิเคราะห์ค่าความเชื่อมั่นโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์แอลฟ่าครอนบาค เท่ากับ 0.901 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร ผลการวิจัยพบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่
ไม่มีภาวะแทรกซ้อนมีค่าคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง (78.10%) (=3.54, S.D.=0.440) พฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนมีค่าคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง (83.60%) (=2.87, S.D.=0.618) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางลบ
กับพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคึกคัก อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=-0.765, P-value<0.001)
เอกสารอ้างอิง
ข้อเสนอแนะ
หน่วยงานสาธารณสุขควรจัดการฝึกอบรมสัมมนานอกสถานที่ เพื่อสร้างความเข้าใจความรอบรู้
ด้านสุขภาพที่ของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน และส่งเสริม สนับสนุนการทำงานเป็นทีม
และบูรณาการกับหน่วยงานอื่น ที่เกี่ยวข้อง (อบต./เทศบาล/ผู้นำชุมชน) ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2568). Health Data Center. [อินเตอร์เน็ต]. สืบค้นเมื่อ 22 ธันวาคม
เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page.php.
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2547). คู่มือการดูแลตนองเบื้องต้น เรื่องเบาหวาน
สำหรับผู้เสี่ยงต่อโรค. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมชนสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กองสุขศึกษา. (2556). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุม
สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
เฉลิมพล ตันสกุล. (2543). พฤติกรรมศาสตรสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ:
สหประชาพาณิชย์.
ณภัทร บูรณะพลานามัย และคณะฯ (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเอง ของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ตำบลคลองหินปูน อำเภอวังน้ำเย็น จังหวัดสระแก้ว.
วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ; 18(1): 205-217
พรทิพย์ ถาอุปชิต (2565). พฤติกรรมการดูแลสุขภาพของตนเองในกลุ่มผู้ป่วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่าลุมภูอำเภอโนนสะอาด จังหวัดอุดรธานี.
วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์กรุงเทพฯ; 7(2) : 231-241
ศิริ ทวิชศรี. (2566). พฤติกรรมการดูแลตนเองและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ กับพฤติกรรมการดูแลตนเอง
ของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลปากน้ำหลังสวน จังหวัดชุมพร. สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดชุมพร.
สมใจ จางวาง และคณะ. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเอง เพื่อป้องกัน โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงของประชาชนกลุ่มเสี่ยง. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาล สาธารณสุขภาคใต้; 3 (1): 110-128
สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. (2560). [อินเตอร์เน็ต]. สืบค้นเมื่อ 22 ธันวาคม 2568. เข้าถึงได้จาก:
https://www.dmthai.org/new/index.php/sara-khwam-ru/sahrab-bukhkhl- thawpi/health-information-and-articles/health-information-and-articles-2560
สุวิพรรณ มาปู่. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วย โรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 ในหน่วยบริการปฐมภูมิโรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช องค์ที่ 17
อำเภอสองพี่น้อง จังหวัดสุพรรณบุรี. The Journal of Boromarjonani College of Nursing, Suphanburi: 8(1): 100-116
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา. (2568). ระบบคลังสุขภาพด้านการแพทย์และสาธารณสุข.
[อินเตอร์เน็ต]. สืบค้นเมื่อ 22 ธันวาคม 2568. เข้าถึงได้จาก https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page.php.
Best, John W. (1977). Research is Evaluation. (3rded). Englewood Cliffs: N.J. Prentice-Hall.
Cronbach, Lee J. (1951). Essentials of Psychological Testing. 3rd ed. New York: Harper.
Daniel W.W. (2010). Biostatistics: Basic Concepts and Methodology for the Health Sciences. (9th ed). New York: John Wiley & Sons.
Nutbeam, D. (2000). Health Literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into health 21st century. Health Promotion International. 15(8) printed in Great Britain.
World Health Organization. (2019). Classification of diabetes mellitus. Geneva:
World Health Organization
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
