ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันภาวะซึมเศร้าของสตรีมุสลิมวัยทำงาน เขตตำบลตะลุโบะ อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี
คำสำคัญ:
ภาวะซึมเศร้า, พฤติกรรมการป้องกันโรค, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, สตรีมุสลิมวัยทำงาน, ปัตตานีบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจในรูปแบบการศึกษาเชิงพรรณนา (Descriptive Research Study) มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษา 1) คุณลักษณะส่วนบุคคลของสตรีมุสลิมวัยทำงาน 2) ความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันภาวะซึมเศร้าของสตรีมุสลิมวัยทำงาน และ 3) ระดับพฤติกรรมการป้องกันภาวะซึมเศร้าของสตรีมุสลิมวัยทำงานในเขตตำบลตะลุโบะ อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี กลุ่มตัวอย่างคือสตรีมุสลิมวัยทำงานอายุระหว่าง 20 ถึง 60 ปี ที่อาศัยอยู่ในเขตพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลตะลุโบะ ดำเนินการโดยใช้สูตรการคำนวณกลุ่มตัวอย่างที่ทราบจำนวนประชากรแน่นอนของ Daniel ได้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 368 คน สุ่มตัวอย่างแบบมีระบบ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์ (Google form) ที่มีความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่น โดยรวม 0.937 และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติอนุมาน ได้แก่ สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์
ผลการวิจัยพบว่า 1) ส่วนใหญ่มีอายุอยู่ระหว่าง 30-44 ปี ร้อยละ 71.70 โดยกลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 42.80 ปี อายุสูงสุด 60 ปี และอายุต่ำสุด 20 ปี มีสถานภาพสมรสคู่ แต่งงาน/อยู่ด้วยกัน จำนวน ร้อยละ 70.70 การศึกษาระดับมัธยมศึกษา/ปวช. ร้อยละ 45.90 ไม่มีบุตรหลานที่ต้องดูแล ร้อยละ 29.30 ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพรับจ้างทั่วไป ร้อยละ 49.50 มีรายได้ ต่ำกว่า 30,000 บาท ร้อยละ 50.80 รายได้เฉลี่ยอยู่ที่ 11,228.3 บาท ไม่มีโรคประจำตัวที่ต้องรักษาอย่างต่อเนื่อง ร้อยละ 88.60 ไม่มีภาระในการดูแลผู้สูงอายุ/ผู้ป่วยติดเตียง ร้อยละ 92.40 มี และไม่มีประวัติป่วยเป็นภาวะซึมเศร้า/ปัญหาทางสุขภาพจิตที่ได้รับการรักษาในอดีต ร้อยละ 100.00 2) ความรอบรู้ด้านสุขภาพของสตรีมุสลิมวัยทำงาน ประกอบด้วย ด้านความรู้ความเข้าใจ ด้านการเข้าถึงข้อมูลและบริการ ด้านการสื่อสารเพิ่มความเชี่ยวชาญ ด้านการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศ ด้านการตัดสินใจเลือกปฏิบัติ และด้านการจัดการตนเองปลอดภัยของสตรีมุสลิมวัยทำงาน ภาพรวมอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 87.20 ความรอบรู้ด้านสุขภาพ มีความสัมพันธ์สูงกับระดับคุณภาพชีวิตและพฤติกรรมการป้องกันภาวะซึมเศร้าของสตรีมุสลิมวัยทำงาน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r=0.691, P-value=0.001) 3) ดังนั้น ผู้วิจัยจะนำตัวแปรจากผลการวิจัยนี้ มาใช้ในการออกแบบโปรแกรมการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมคุณภาพการป้องกันภาวะซึมเศร้าของสตรีมุสลิมวัยทำงาน เขตตำบลตะลุโบะ อำเภอเมือง จังหวัดปัตตานี
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2561). คู่มือคลายเครียด (ฉบับปรับปรุงใหม่) ดูแลสุขภาพใจกันหน่อยนะ ตอน... “เครียดได้
คลายเป็น”. กองส่งเสริมและพัฒนาสุขภาพจิต.
กรมสุขภาพจิต. (2567). Mental Health ปัญหาสำคัญที่ต้องเฝ้าระวัง. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและ
สังคมแห่งชาติ. https://www.nesdc.go.th
กรมอนามัย. (2561). รายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการสำรวจ ความรอบรู้ด้านสุขภาพ ของประชาชนไทย อายุ 15 ปี
ขึ้นไป (ระยะที่ 1). กระทรวงสาธารณสุข.
กองส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพ. (ม.ป.ป.). คู่มือความรอบรู้ด้านสุขภาพ. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
(หมายเหตุ: ปรับแก้จากรายการ "การเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ" ที่ข้อมูลไม่สมบูรณ์)
นโยบายสาธารณะไทยพีบีเอส [Policy Watch]. (2567). คนไทยมีปัญหาสุขภาพจิตสูงกว่าค่าเฉลี่ยโลก. Thai PBS.
https://policywatch.thaipbs.or.th/article/life-35
ศูนย์สุขภาพจิตที่ 12. (2567). รายงานผลการดำเนินงาน ศูนย์สุขภาพจิตที่ 12 ปีงบประมาณ 2567. กรม
สุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข.
เอชโฟกัส [Hfocus]. (2568). ผลสำรวจสุขภาพจิตพนักงานไทย ปี 66 วัยทำงาน 40% เครียดสูง. สำนักข่าวซิสเต็ม
มีเดีย. https://www.hfocus.org/content/2025/01/32884
อังคณา วังทอง. (2562). รูปแบบการบูรณาการดูแลและเสริมสร้างสุขภาพจิตโดยเครือข่ายชุมชน อำเภอหนองจิก
จังหวัดปัตตานี. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 4(3), 131-142.
เดอะแวนโอวัน [The101.world]. (2567). “ถึงเวลาสั่งการรักษาทางสังคม” บทสังเคราะห์ชุดนโยบายสุขภาพจิต
ของประชากรชาวไทยภายใต้บริบทหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า.
https://www.the101.world/mental-health-policy-under-uhc-program/
Abu-Ras, R., & Quick, M. (2022). Islam: Basic Beliefs. United Religions Initiative.
https://www.uri.org/kids/world-religions/muslim-beliefs
Alyafei, A., & Easton-Carr, R. (2024). The health belief model of behavior change. StatPearls
Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK606120/
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders
(5th ed.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological
Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033295X.84.2.191
Cohen, S., & Wills, T. A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis. Psychological
Bulletin, 98(2), 310–357. https://doi.org/10.1037/0033-2909.98.2.310
Daniel, W. W. (2010). Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (9th ed.). John
Wiley & Sons.
Drageset, J. (2021). Social support. In G. Haugan & M. Eriksson (Eds.), Health promotion in health
care – vital theories and research (pp. 139–151). Springer.
https://doi.org/10.1007/978-3-030-63135-2_11
Hossain, M. N., Lee, J., Choi, H., Kwak, Y. S., & Kim, J. (2024). The impact of exercise on
depression: How moving makes your brain and body feel better. Physical Activity and
Nutrition, 28(2), 43-51. https://doi.org/10.20463/pan.2024.0015
Mental Health Commission of Canada. (2015). Promoting positive mental health.
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12),
-2078. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050
Rudd, R. E. (2015). The evolving concept of health literacy: New directions for health literacy
studies. Journal of Communication in Healthcare, 8(1), 7–9.
https://doi.org/10.1179/1753806815Z.000000000105
Syeda, S. W. (2024). Muslim women's mental health and religious identity: Challenges and
coping strategies in diaspora contexts. Contemporary Journal of Social Science
Review, 2(4), 22-30.
World Health Organization. (2023). Depressive disorder (depression).
https://www.who.int/news- room/fact-sheets/detail/depression
Zhang, B., Zhang, W., Sun, X., Ge, J., & Liu, D. (2020). Physical comorbidity and health literacy
mediate the relationship between social support and depression among patients with
hypertension. Frontiers in Public Health, 8, Article 304.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
