ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลบางนายสี อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา

ผู้แต่ง

  • อภิรดี ขุมทอง

คำสำคัญ:

อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, คุณภาพชีวิต

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ประชากร คือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลบางนายสีอำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ที่มีรายชื่ออยู่ในฐานข้อมูลทะเบียนอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านปีงบประมาณ 2568 และได้รับค่าป่วยการ จำนวน 213 คน โดยใช้สูตรการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างของDaniel เท่ากับ 145 คน ใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบมีระบบ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ประกอบด้วย 3 ส่วนได้แก่ คุณลักษณะส่วนบุคคล ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และคุณภาพชีวิต แบบสอบถามผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน และนำไปทดลองใช้เพื่อวิเคราะห์ค่าความเชื่อมั่นโดยใช้สูตรสัมประสิทธิ์แอลฟ่าครอนบาค เท่ากับ 0.938 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันที่ระดับความเชื่อมั่น0.05 ผลการวิเคราะห์ข้อมูล พบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับสูง (60.69%) ( =2.61, S.D.=0.490) คุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ในระดับสูง (72.41%)    ( =2.72, S.D.=0.467) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลบางนายสี อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ ความรอบรู้ด้านสุขภาพ (r=0.482, P-value < 0.001) โดยเมื่อพิจารณารายด้านพบว่า ความรอบรู้ด้านสุขภาพด้านที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตสูงสุด คือ ทักษะการตัดสินใจ (r=0.452, P-value < 0.001) รองลงมาคือ ทักษะการจัดการตนเอง (r=0.412, P-value < 0.001) การรู้เท่าทันสื่อ (r=0.360, P-value < 0.001) ทักษะการสื่อสาร (r=0.325, P-value < 0.001) ความรู้ความเข้าใจ (r=0.320, P-value < 0.001) และการเข้าถึงข้อมูลสุขภาพและบริการสุขภาพ (r=0.222, P-value= 0.007) ตามลำดับ

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง. สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร [อินเตอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 7 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMONTH/statmonth/#/displayData

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. (2559). แนวทางการดำเนินงานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน. กระทรวงสาธารณสุข.

กฤศภณ เทพอินทร์ และเสน่ห์ ขุนแก้ว. (2565). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอฟากท่า จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิจัยการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ; 14(1): 206-218.

ทรรศนีย์ บุญมั่น. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จังหวัดสุโขทัย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล;.

นพดล ทองอร่าม, กนกพร สมพร, คอรีเย๊าะ จาดาเร๊ะ, วาสิณี สุวรรณมณี, มาวัรดะห์ มาหะมะ, ลลิตภัทร โสมณฑา (2568) ความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน; 11(3); 38-51.

ปรัชญา มาวงค์วัน, นภชา สิงห์วีรธรรม, พัลลภ เซียวชัยสกุล (2568) ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพตามหลัก 3อ. 2ส. ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง. บทความวิชาการ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2(2).

ฝนทิวา โคตรนาลา, กฤชกันทร สุวรรณพันธุ์, ปรัชญ์ อินทรศักดิ์สิทธิ์, วิชุตา แสงเพชร์. (2566). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน จากการระบาดของโรคโควิด - 19 ในจังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน; 6(1): 94-107

ระบบสารสนเทศงานสุขภาพภาคประชาชน. (2568). รายงานแสดงช่วงอายุของ อสม. [อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 7 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จากhttps://www.thaiphc.net/phc/phcadmin/administrator/Report/OSMRP00012.php

วงศธร อ่อนศรีบุตร และ นิยม จันทร์นวล. (2566). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 อำเภอเมืองอุบลราชธานี จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการแพทย์และสาธารณสุขเขต 4; 13(2): 109-121.

สมาคมฌาปนกิจสงเคราะห์อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านแห่งประเทศไทย.[อินเตอร์เน็ต]. นนทบุรี: รายชื่อสมาชิกที่เสียชีวิต; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 7 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://xn----twf6a0fxbbu.com/file/upload/2b32eb9020ff0301957de5e5096c5c39.pdf

สุขฤดี ธัชศฤงคารสกุล. (2567). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำ หมู่บ้านในอำเภอปากพลี จังหวัดนครนายก. วารสารพยาบาลตํารวจและวิทยาศาสตร์สุขภาพ; 16(2): 446-458.

สุวรรณา หล่อโลหการ และ ประพรศรี นรินทร์รักษ์. (2564). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมสุขภาพ และคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขจังหวัดภูเก็ต. วารสารวิชาการสาธารณสุข; 30(3): 414-422.

โสภณ นุชเจริญ. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอชะอำ จังหวัดเพชรบุรี. สำนักงานสาธารณสุขอำเภอชะอำ, สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเพชรบุรี, กระทรวงสาธารณสุข.

Best, John W. (1977). Research is Evaluation. (3rd ed). Englewod cliffs: N.J. Prentice Hall.

Cronbach. (1997). Essentials of Psychological Testing. New york: Harper and Row.

Daniel W.W. (2010). Biostatistics: Basic Concepts and Methodology for the Health Sciences. (9thed). New York: John Wiley & Sons.

Nutbeam, D. (2000). Health Literacy as a public health goal: a challenge for contemporary health education and communication strategies into health 21st century. Health Promotion International. 15(8) printed in Great Britain.

Nutbeam, D. (2008). Health Literacy and adolescents: a framework and agenda for future research. Health Education Research. 23(5). Published by Oxford University Press.

World Health Organization. (2009). HEALTH LITERACY AND HEALTH BEHAVIOR [Working document]. 7th Global Conference on Health Promotion: Promoting Health and Development: Closing the Implementation Gap, Nairobi, Kenya. https://www.who.int/teams/health-promotion/enhanced-wellbeing/seventh-global-conference/health-literacy

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

30-09-2026

รูปแบบการอ้างอิง

ขุมทอง อ. . (2026). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตำบลบางนายสี อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนอร์ทเทิร์น , 7(3), 184–198. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/scintc/article/view/6368