นโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์

วารสารยอมรับการใช้ปัญญาประดิษฐ์อย่างโปร่งใส มีความรับผิดชอบ และอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของมนุษย์ โดยคำนึงถึงความถูกต้อง ความเป็นต้นฉบับ การรักษาความลับ การคุ้มครองข้อมูล และจริยธรรมทางวิชาการ นโยบายนี้ครอบคลุมปัญญาประดิษฐ์เชิงกำเนิด แบบจำลองภาษาขนาดใหญ่ โปรแกรมสนทนา โปรแกรมสร้างหรือดัดแปลงข้อความ ภาพ เสียง วิดีโอ หรือข้อมูล ตลอดจนเทคโนโลยีอื่นที่มีลักษณะเดียวกัน และใช้บังคับกับผู้นิพนธ์ ผู้ทรงคุณวุฒิ และบรรณาธิการ

1. การใช้ปัญญาประดิษฐ์โดยผู้นิพนธ์

1) สถานะการเป็นผู้นิพนธ์: ปัญญาประดิษฐ์และเครื่องมือที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ไม่สามารถได้รับการระบุเป็นผู้นิพนธ์ ผู้นิพนธ์ร่วม หรือผู้มีส่วนร่วมในฐานะบุคคล เนื่องจากไม่สามารถให้ความยินยอม อนุมัติต้นฉบับ เปิดเผยผลประโยชน์ทับซ้อน หรือรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความครบถ้วน ความเป็นต้นฉบับ และจริยธรรมของผลงานได้

2) การเปิดเผยการใช้งาน: หากใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการเขียน เรียบเรียง สรุป แปลภาษา วิเคราะห์หรือประมวลผลข้อมูล สร้างรหัสคอมพิวเตอร์ พัฒนาแบบจำลอง สร้างหรือดัดแปลงภาพ เสียง หรือสื่ออื่น หรือดำเนินการในส่วนใดของการวิจัยหรือการจัดทำต้นฉบับ ผู้นิพนธ์ต้องเปิดเผยชื่อเครื่องมือหรือแบบจำลอง ผู้ให้บริการ รุ่นหรือเวอร์ชันหากทราบ วัตถุประสงค์ และขอบเขตการใช้งานอย่างชัดเจน รวมทั้งให้รายละเอียดเพิ่มเติมเท่าที่จำเป็นต่อการทำความเข้าใจ การประเมิน หรือการตรวจสอบกระบวนการ

3) ตำแหน่งที่เปิดเผย: การใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อช่วยเขียน เรียบเรียง สรุป แปลภาษา หรือปรับภาษา ต้องเปิดเผยในกิตติกรรมประกาศหรือหัวข้อประกาศการใช้ปัญญาประดิษฐ์ท้ายบทความ ส่วนการใช้ในการกำหนดคำถามหรือออกแบบการศึกษา เก็บ สร้าง ประมวลผล หรือวิเคราะห์ข้อมูล พัฒนาแบบจำลอง เขียนรหัสคอมพิวเตอร์ หรือสร้างหรือดัดแปลงสื่อที่เป็นส่วนหนึ่งของการวิจัย ต้องรายงานในระเบียบวิธีวิจัยอย่างเพียงพอให้สามารถประเมินและตรวจสอบกระบวนการได้ และสามารถทำซ้ำได้ตามความเหมาะสม

4) เครื่องมือที่ไม่ต้องเปิดเผย: เครื่องมือตรวจการสะกดและไวยากรณ์ การจัดรูปแบบ การจัดการเอกสารอ้างอิง การแปลงรูปแบบไฟล์ การคำนวณพื้นฐาน และเครื่องมือทางเทคนิคทั่วไปที่ไม่ได้สร้าง ตีความ หรือเปลี่ยนแปลงสาระสำคัญของเนื้อหา ไม่จำเป็นต้องเปิดเผย อย่างไรก็ตาม หากเครื่องมือดังกล่าวใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อสร้างหรือแก้ไขเนื้อหาอย่างมีสาระสำคัญ ต้องเปิดเผยตามนโยบายนี้

5) ความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์: ผู้นิพนธ์ต้องตรวจสอบและแก้ไขผลลัพธ์ที่ได้จากปัญญาประดิษฐ์ รวมถึงตรวจสอบความถูกต้อง ความครบถ้วน ความเป็นต้นฉบับ การอ้างอิง แหล่งที่มา อคติ การละเมิดลิขสิทธิ์หรือสิทธิของบุคคลอื่น ตลอดจนความเหมาะสมทางวิชาการและจริยธรรม ผู้นิพนธ์ยังคงรับผิดชอบต่อเนื้อหา ข้อมูล การวิเคราะห์ ข้อสรุป เอกสารอ้างอิง และองค์ประกอบทั้งหมดของบทความ และไม่สามารถอ้างการทำงานหรือข้อผิดพลาดของปัญญาประดิษฐ์เพื่อยกเว้นความรับผิดได้

6) ข้อมูล ภาพ และเอกสารอ้างอิง: ห้ามใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อสร้าง ปลอมแปลง บิดเบือน เลือกรายงาน ปกปิด หรือทำให้เกิดความเข้าใจผิดเกี่ยวกับข้อมูล ผลการวิจัย ภาพ เสียง วิดีโอ หรือเอกสารอ้างอิง ห้ามอ้างอิงแหล่งข้อมูลที่ไม่มีอยู่จริงหรือไม่ได้ตรวจสอบกับแหล่งต้นฉบับ การใช้ปัญญาประดิษฐ์เพื่อสร้างหรือดัดแปลงภาพ ข้อมูล หรือสื่อที่เป็นส่วนหนึ่งของการวิจัยทำได้เฉพาะเมื่อมีเหตุผลทางวิชาการ เป็นส่วนหนึ่งของระเบียบวิธีวิจัยที่เหมาะสม ไม่บิดเบือนหลักฐาน และเปิดเผยกระบวนการอย่างเพียงพอให้สามารถประเมินและตรวจสอบได้

7) การคุ้มครองข้อมูลและการรักษาความลับ: ผู้นิพนธ์ต้องไม่ป้อนหรืออัปโหลดข้อมูลส่วนบุคคล ข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความอ่อนไหว ข้อมูลที่สามารถระบุตัวบุคคล ข้อมูลที่อยู่ภายใต้ข้อตกลงรักษาความลับ ข้อมูลที่มีข้อจำกัดด้านสิทธิ หรือข้อมูลที่ยังไม่ได้รับอนุญาตให้เปิดเผยเข้าสู่ระบบปัญญาประดิษฐ์ภายนอก เว้นแต่มีฐานกฎหมาย การอนุญาต และมาตรการคุ้มครองข้อมูลที่เหมาะสม ผู้นิพนธ์มีหน้าที่ตรวจสอบเงื่อนไขการใช้งาน นโยบายความเป็นส่วนตัว ตลอดจนแนวปฏิบัติเกี่ยวกับการเก็บรักษาข้อมูลและการนำข้อมูลที่ป้อนเข้าสู่ระบบไปใช้ก่อนการใช้งาน

2. การใช้ปัญญาประดิษฐ์โดยผู้ทรงคุณวุฒิ

ผู้ทรงคุณวุฒิต้องรักษาความลับของต้นฉบับและกระบวนการประเมิน และต้องไม่นำต้นฉบับทั้งหมดหรือบางส่วน รวมถึงชื่อหรือข้อมูลของผู้นิพนธ์ บทคัดย่อ ข้อความ ภาพ ตาราง ชุดข้อมูล เอกสารประกอบ หรือรายงานการประเมิน ไปป้อนหรืออัปโหลดเข้าสู่ระบบปัญญาประดิษฐ์ภายนอกที่วารสารไม่ได้อนุมัติ ผู้ทรงคุณวุฒิต้องไม่ใช้ปัญญาประดิษฐ์แทนการอ่านต้นฉบับ การวิเคราะห์หลักฐาน การใช้ดุลยพินิจ หรือการตัดสินทางวิชาการ หากวารสารอนุญาตให้ใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ในกรณีเฉพาะ ผู้ทรงคุณวุฒิต้องเปิดเผยการใช้งาน ปฏิบัติตามเงื่อนไขของวารสาร และตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของผลลัพธ์ โดยยังคงรับผิดชอบต่อความถูกต้อง ความเป็นธรรม ความเป็นอิสระ และเนื้อหาทั้งหมดของรายงานการประเมิน

3. การใช้ปัญญาประดิษฐ์โดยบรรณาธิการ

บรรณาธิการต้องรักษาความลับของต้นฉบับ ข้อมูลของผู้นิพนธ์ ตัวตนและรายงานของผู้ทรงคุณวุฒิ ตลอดจนข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการพิจารณา และต้องไม่นำข้อมูลดังกล่าวทั้งหมดหรือบางส่วนเข้าสู่ระบบปัญญาประดิษฐ์ภายนอกที่วารสารไม่ได้อนุมัติ หรือระบบที่ไม่สามารถรับรองการรักษาความลับและการคุ้มครองข้อมูลได้ บรรณาธิการอาจใช้ปัญญาประดิษฐ์หรือเครื่องมืออัตโนมัติที่วารสารอนุมัติเพื่อสนับสนุนการตรวจสอบความครบถ้วนของต้นฉบับ การประเมินความสอดคล้องกับวัตถุประสงค์และขอบเขตของวารสาร การตรวจสอบความคล้ายคลึงหรือความผิดปกติ การสรุปหรือจัดระบบข้อมูล การตรวจสอบภาษา เอกสารอ้างอิง หรือประเด็นด้านจริยธรรม ตลอดจนการเตรียมข้อมูลประกอบการพิจารณาได้ โดยบรรณาธิการต้องตรวจสอบความถูกต้อง ความครบถ้วน อคติ ข้อจำกัด และความเหมาะสมของผลลัพธ์ก่อนนำไปใช้

ปัญญาประดิษฐ์ต้องไม่ถูกใช้เป็นผู้ตัดสินแทนบรรณาธิการในเรื่องคุณภาพและความถูกต้องทางวิชาการ จริยธรรมการวิจัยและการตีพิมพ์ ผลประโยชน์ทับซ้อน การคัดเลือกผู้ทรงคุณวุฒิ หรือการรับ ปฏิเสธ แก้ไข หรือเพิกถอนบทความ ผลการคัดกรอง การวิเคราะห์ ข้อสังเกต หรือข้อเสนอแนะจากปัญญาประดิษฐ์อาจใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาได้ แต่คำตัดสินทั้งหมดต้องผ่านการพิจารณาโดยมนุษย์ และอยู่ภายใต้ดุลยพินิจและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ

ข้อกำหนดดังกล่าวไม่ห้ามการใช้ระบบบริหารจัดการวารสาร โปรแกรมตรวจความคล้ายคลึง เครื่องมือตรวจสอบความครบถ้วนของต้นฉบับ ระบบช่วยตรวจภาษา เครื่องมือตรวจสอบเอกสารอ้างอิง หรือระบบปัญญาประดิษฐ์และระบบอัตโนมัติที่วารสารจัดให้ใช้หรืออนุมัติอย่างเป็นทางการ ภายใต้เงื่อนไขการใช้งาน การรักษาความลับ และมาตรการคุ้มครองข้อมูลที่เหมาะสม การใช้เครื่องมือเหล่านี้ต้องจำกัดเท่าที่จำเป็น มีมนุษย์กำกับดูแล และไม่ลดทอนความเป็นอิสระหรือความรับผิดชอบของบรรณาธิการ

4. การดำเนินการเมื่อมีการฝ่าฝืน

หากพบหรือมีเหตุอันควรสงสัยว่ามีการใช้ปัญญาประดิษฐ์โดยไม่เปิดเผย การสร้าง ปลอมแปลง หรือบิดเบือนข้อมูลหรือสื่อ การอ้างอิงแหล่งที่ไม่มีอยู่จริง การละเมิดความลับหรือข้อมูลส่วนบุคคล การละเมิดสิทธิของบุคคลอื่น หรือการใช้ปัญญาประดิษฐ์ที่ขัดต่อนโยบายนี้หรือจริยธรรมทางวิชาการ วารสารจะตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างเป็นธรรม เป็นความลับ และเหมาะสมกับพยานหลักฐาน พร้อมเปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องชี้แจงก่อนดำเนินการตามข้อเท็จจริงและความร้ายแรงของกรณี

ในกรณีที่เกี่ยวข้องกับผู้นิพนธ์ การดำเนินการอาจรวมถึงการขอให้เปิดเผยข้อมูลหรือแก้ไขต้นฉบับ การยุติกระบวนการพิจารณา การปฏิเสธต้นฉบับ การเผยแพร่คำแก้ไข การแสดงข้อกังวล หรือการเพิกถอนบทความ ในกรณีที่ผู้ทรงคุณวุฒิหรือบรรณาธิการฝ่าฝืนนโยบายนี้ วารสารอาจยุติการมอบหมายงาน ถอนบุคคลดังกล่าวออกจากการปฏิบัติหน้าที่ จำกัดหรือระงับสิทธิการเข้าถึงระบบ และแจ้งสถาบันต้นสังกัดหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามความเหมาะสม ทั้งนี้ การดำเนินการทั้งหมดให้เป็นไปตามข้อกำหนดในจริยธรรมการตีพิมพ์และการจัดการการประพฤติผิดของวารสาร

นโยบายนี้จัดทำขึ้นโดยพิจารณาหลักจริยธรรมและแนวทางเกี่ยวกับการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการวิจัย การประเมิน และการเผยแพร่ผลงานวิชาการของ Committee on Publication Ethics (COPE), International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) และ World Association of Medical Editors (WAME) ทั้งนี้ นโยบายมีผลใช้กับต้นฉบับที่ส่งเข้ารับการพิจารณาตั้งแต่ปีที่ 6 ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2570 เป็นต้นไป