ประสบการณ์และกระบวนการปรับตัวทางการรู้คิดและการเคลื่อนไหวของนักกีฬา ประเภทต่อสู้ระหว่างการฝึกโคเอสเอคิวจากมุมมองของนักกีฬาและผู้ฝึกสอน : การศึกษาเชิงปรากฏการณ์วิทยาตีความ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจประสบการณ์ตรงของนักกีฬาประเภทต่อสู้ที่มีต่อการฝึกโคเอสเอคิว (CoSAQ: Coordination, Speed, Agility, Quickness) กระบวนการปรับตัวทางการรู้คิดและการเคลื่อนไหวจากมุมมองเชิงอัตวิสัย และบทบาทของผู้ฝึกสอนในการสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่มีประสิทธิผล ใช้ระเบียบวิธีการวิเคราะห์เชิงปรากฏการณ์วิทยาตีความ (Interpretative Phenomenological Analysis: IPA) ผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วยนักกีฬาเทควันโด คาราเต้ และมวย จำนวน 15 คน และผู้ฝึกสอน 5 คน คัดเลือกแบบเจาะจง เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้าง การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และบันทึกภาคสนาม ตลอดระยะเวลา 8 สัปดาห์ ก่อนเข้าร่วมโปรแกรมการฝึก CoSAQ นักกีฬาส่วนใหญ่คุ้นเคยกับการฝึก SAQ แบบดั้งเดิมที่เน้นความเร็วและความคล่องตัวทางกายภาพเป็นหลัก โดยยังไม่มีประสบการณ์กับการฝึกที่ต้องใช้การประมวลผลทางการรู้คิดและการเคลื่อนไหวพร้อมกัน ส่งผลให้ในช่วงสัปดาห์แรกของการฝึก นักกีฬารายงานความรู้สึกสับสน มีภาระทางปัญญาสูง และตั้งคำถามกับความสามารถของตนเอง การวิเคราะห์พบประเด็นหลัก 4 ประเด็น ได้แก่ 1) ความสับสนที่มีทิศทางในช่วงเริ่มต้นการฝึก 2) กระบวนการบูรณาการร่างกายและจิตใจ 3) การเปลี่ยนแปลงในการรับรู้ตนเอง และ 4) บทบาทของผู้ฝึกสอนในฐานะผู้สร้างพื้นที่ปลอดภัย ทั้งนี้ ผลจากการสังเกตแบบมีส่วนร่วมในสัปดาห์ที่ 1 สัปดาห์ที่ 4 และสัปดาห์ที่ 8 สอดคล้องกับการรายงานตนเองของนักกีฬา โดยพบพัฒนาการที่ชัดเจนในด้านความลื่นไหลของการเคลื่อนไหว การตอบสนองต่อสัญญาณ และการปฏิสัมพันธ์กับผู้ฝึกสอนตามลำดับช่วงเวลา ผลการวิจัยเผยให้เห็นว่านักกีฬาส่วนใหญ่รายงาน "จุดเปลี่ยน" ที่รับรู้ได้ชัดเจนในช่วงสัปดาห์ที่ 4 ถึง 6 ซึ่งสะท้อนกระบวนการเปลี่ยนผ่านจากการควบคุมอย่างมีสติไปสู่การเคลื่อนไหวที่เป็นอัตโนมัติ หลังผ่านจุดเปลี่ยนดังกล่าว นักกีฬารายงานว่าสามารถตอบสนองต่อสัญญาณได้โดยไม่ต้องหยุดคิด รู้สึกมีความเชื่อมั่นในการฝึกเพิ่มขึ้น และมองตนเองในฐานะนักกีฬาที่มีความสามารถในการ "อ่านและตอบสนอง" สถานการณ์ได้ดีขึ้น นอกจากนี้ สิ่งที่ค้นพบใหม่ที่ไม่ได้คาดหวังไว้ล่วงหน้าคือ การเปลี่ยนแปลงในอัตลักษณ์นักกีฬาที่นอกเหนือจากมิติทางกายภาพ กล่าวคือ นักกีฬาเริ่มนิยามตนเองในฐานะนักกีฬาที่ "ฉลาดขึ้น" และปรับความหมายของ "การฝึกที่ดี" ให้ครอบคลุมทั้งมิติทางกายและสมองควบคู่กัน ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ตัวชี้วัดเชิงปริมาณไม่สามารถบันทึกได้ การวิจัยนี้เสนอมุมมองเชิงอัตวิสัยที่เติมเต็มองค์ความรู้เชิงปริมาณในด้านการฝึก CoSAQ และมีนัยสำคัญต่อการออกแบบโปรแกรมการฝึกและการพัฒนาผู้ฝึกสอนที่ยึดนักกีฬาเป็นศูนย์กลาง
Article Details
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและนวัตกรรมสุขภาพ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งประเทศไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและนวัตกรรมสุขภาพ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งประเทศไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและนวัตกรรมสุขภาพ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งประเทศไทย ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Campbell, S., Greenwood, M., Prior, S., Shearer, T., Walkem, K., Young, S., Bywaters, D., & Walker, K. (2020). Purposive sampling: Complex or simple? Research case examples. Journal of Research in Nursing, 25(8), 652–661. https://doi.org/10.1177/1744987120927206
Chokthaweepanich, P., Thanawat, T., Thuwakham, W., & Saeng-Uthai, S. (2024). The effect of Co-SAQ training on athlete physical fitness and cognitive function [Research report]. Faculty of Science and Technology, Uttaradit Rajabhat University. (in Thai)
Ciaccioni, S., Castro, O., Bahrami, F., Tomporowski, P. D., Capranica, L., Biddle, S. J. H., Vergeer, I., & Pesce, C. (2025). Combat sports and wellbeing: Advancing health and inclusion in athletes and practitioners. An opinion paper. Frontiers in Psychology, 16, 1587672. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1587672
Enworo, O. C. (2023). Application of Guba and Lincoln's parallel criteria to assess trustworthiness of qualitative research on indigenous social protection systems. Qualitative Research Journal, 23(4), 372–384. https://doi.org/10.1108/QRJ-08-2022-0116
Iso-Ahola, S. E. (2024). A theory of the skill-performance relationship. Frontiers in Psychology, 15, 1296014. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1296014
Jowett, S., Gosai, J., Zhao, C., & do Nascimento-Júnior, J. R. A. (2023). Creating the conditions for psychological safety and its impact on quality coach-athlete relationships. Psychology of Sport and Exercise, 65, 102363. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2022.102363
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
Llanos-Muñoz, R., Pulido, J. J., Nobari, H., Tapia-Serrano, M. A., Ponce-Bordón, J. C., & López-Gajardo, M. A. (2023). Effect of coaches' interpersonal style on young athletes' individual resilience and team adherence intention: A season-long investigation. BMC Psychology, 11, 412. https://doi.org/10.1186/s40359-023-01445-3
Pinder, R. A., Davids, K., Renshaw, I., & Araújo, D. (2023). The (cognitive) future of motor control and learning. Frontiers in Sports and Active Living, 5, 1181808. https://doi.org/10.3389/fspor.2023.1181808
Rajasinghe, D., & Garvey, B. (2024). Innovative interpretative phenomenological analysis (IPA) approach in a coaching research project: Implications for future qualitative coaching research and beyond. Coaching: An International Journal of Theory, Research and Practice, 17(3), 301–318. https://doi.org/10.1080/17521882.2024.2358771
Ren, S., Shi, P., Feng, X., Zhang, K., & Wang, W. (2025). Executive function strengths in athletes: A systematic review and meta-analysis. Brain and Behavior, 15(1), e70212. https://doi.org/10.1002/brb3.70212
Russo, G., & Ottoboni, G. (2019). The perceptual-cognitive skills of combat sports athletes: A systematic review. Psychology of Sport and Exercise, 44, 60–78. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2019.05.004
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Seifert, L., Araújo, D., & Davids, K. (2022). Avoiding organismic asymmetries in ecological cognition: Analysis of agent-environment couplings with eco-physical variables. Adaptive Behavior, 31(2), 163–168. https://doi.org/10.1177/10597123221119690
Smith, B., Roderick, M., Hockin-Boyers, H., Monforte, J., Williams, T. L., Jachyra, P., Dodd-Reynolds, C., & Phoenix, C. (2025). 25 years of qualitative research in sport and exercise psychology: How did it go? And what now? Psychology of Sport and Exercise, 79, 102826. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2025.102826
Smith, J. A., Flowers, P., & Larkin, M. (2009). Interpretative phenomenological analysis: Theory, method and research. Sage.
Sun, M., Soh, K. G., Cao, S., Bin Yaacob, A., Ma, S., & Ding, C. (2025). Effects of speed, agility, and quickness training on athletic performance: A systematic review and meta-analysis. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 17(1), 66. https://doi.org/10.1186/s13102-025-01101-w
Trecroci, A., Cavaggioni, L., Rossi, A., Moriondo, A., Merati, G., Nobari, H., Ardigò, L. P., & Formenti, D. (2022). Effects of speed, agility and quickness training programme on cognitive and physical performance in preadolescent soccer players. PLOS ONE, 17(12), e0277683. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0277683
Wen, W., Cai, H., Yuan, Y., & Jones, M. (2023). Identity work in athletes: A systematic review of the literature. Sports, 11(10), 203. https://doi.org/10.3390/sports11100203
Wu, J., Qiu, P., Lv, S., Chen, M., & Li, Y. (2024). The effects of cognitive-motor dual-task training on athletes' cognition and motor performance. Frontiers in Psychology, 15, 1284787. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1284787
