การปรับตัวเชิงแรง-เวลาเฉพาะเจาะจงต่อการฝึกแบบพลัยโอเมตริก และการฝึกแบบตรงกันข้ามในนักกีฬาวอลเลย์บอล
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบและเปรียบเทียบผลของการฝึกแบบพลัยโอเมตริก (PLY) และการฝึกแบบตรงกันข้าม (CT) ร่วมกับการฝึกซ้อมวอลเลย์บอลตามปกติกับกลุ่มควบคุม (CON) ในนักกีฬาวอลเลย์บอลชายระดับมหาวิทยาลัย จำนวน 45 คน เพื่อลดความแปรปรวนจากค่าเริ่มต้น ผู้เข้าร่วมการวิจัย (N = 45) ถูกจัดลำดับตามเวลาการวิ่งสปริ้นท์ 0–5 เมตร จัดกลุ่มเป็นชุดสามคนที่มีความใกล้เคียงกัน และสุ่มแบ่งด้วยอัตราส่วน 1:1:1 เข้าสู่กลุ่มการฝึกแบบตรงกันข้าม (CT) กลุ่มการฝึกแบบพลัยโอเมตริก (PLY) หรือกลุ่มควบคุม (CON) (กลุ่มละ 15 คน) ตัวแปรทางชีวกลศาสตร์ของการกระโดดเคาน์เตอร์มูฟเมนต์ (CMJ) ได้แก่ พลังสูงสุด, พลังสูงสุดสัมพัทธ์, อัตราการสร้างแรง (RFD), แรงดล และความสูงในการกระโดด ได้รับการประเมินผ่านแผ่นรับแรง (force platform) และวิเคราะห์ด้วยสถิติ Multivariate และ Repeated-measures ANOVA ผลการศึกษา พบว่า ลักษณะเชิงแรง-เวลา (force–time characteristics) ของ CMJ ในกลุ่มทดลองทั้งสองกลุ่มมีการพัฒนาขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเมื่อเทียบกับกลุ่ม CON (p < .001) โดยไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างกลุ่มที่จุดเริ่มต้นก่อนการแทรกแซง (p > .05) การเปรียบเทียบรายคู่เพิ่มเติมแสดงให้เห็นรูปแบบการปรับตัวทางกลไกที่แตกต่างกันระหว่างรูปแบบการฝึก โดยกลุ่ม CT แสดงผลลัพธ์ที่ดีกว่ากลุ่ม CON อย่างมีนัยสำคัญ และเหนือกว่ากลุ่ม PLY ในตัวแปรช่วงปลายบางตัว เช่น Peak RFD90, Relative Peak RFD90 และ Gross Impulse300 (p < .05) รวมถึงมีพลังสูงสุดสัมพัทธ์และความสูงในการกระโดดที่สูงกว่า ในทางกลับกัน ในช่วงเริ่มต้นของการสร้างแรง (0–30 มิลลิวินาที) ทั้งกลุ่ม PLY และ CT สามารถปรับปรุงการสร้างแรงอย่างรวดเร็วในช่วงต้น ซึ่งสะท้อนผ่าน Peak RFD30 และ Relative Peak RFD30 ได้อย่างมีนัยสำคัญเมื่อเทียบกับกลุ่ม CON (p < .05) โดยไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างกลุ่มทดลองทั้งสองกลุ่ม (p > .05) สรุปได้ว่า ทั้งการฝึกแบบ PLY และ CT สามารถพัฒนาประสิทธิภาพการกระโดดได้อย่างมีประสิทธิภาพเมื่อเทียบกับการฝึกซ้อมวอลเลย์บอลตามปกติเพียงอย่างเดียว ผ่านรูปแบบการปรับตัวทางกลไกที่แตกต่างกันในแต่ละช่วงเวลา โดยการฝึกแบบ CT ส่งผลให้เกิดการพัฒนาในส่วนของอัตราการสร้างแรง (RFD) ช่วงปลายและความสูงในการกระโดดได้ดีกว่า ในขณะที่ทั้งสองวิธีช่วยพัฒนาการสร้างแรงอย่างรวดเร็วในช่วงต้นได้อย่างมีนัยสำคัญโดยไม่มีความแตกต่างกัน สิ่งนี้ตอกย้ำถึงการประยุกต์ใช้จริงของการวิเคราะห์ลักษณะเชิงแรง-เวลา (force–time profiling) เพื่อการกำหนดโปรแกรมการฝึกเฉพาะบุคคล
Article Details
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและนวัตกรรมสุขภาพ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งประเทศไทย ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและนวัตกรรมสุขภาพ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งประเทศไทย ถือเป็นลิขสิทธิ์ของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและนวัตกรรมสุขภาพ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งประเทศไทย ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Aagaard, P. (2003). Training – induced changes in neural function. Exercise and Sport Sciences Reviews, 31(2), 61–67. https://doi.org/10.1097/00003677-200304000-00002
Aagaard, P., Simonsen, E. B., Andersen, J. L., Magnusson, P., & Dyhre-Poulsen, P. (2002). Increased rate of force development and neural drive of human skeletal muscle following resistance training. Journal of Applied Physiology, 93(4), 1318–1326. https://doi.org/10.1152/japplphysiol.00283.2002
Aloui, G., Hermassi, S., Hammami, M., Cherni, Y., Gaamouri, N., Shephard, R. J., van den Tillaar, R.,& Chelly, M. S. (2020). Effects of elastic band based plyometric exercise on explosive muscular performance and change of direction abilities of male team handball players. Frontiers in Physiology, 11, Article 604983. https://doi.org/10.3389/fphys.2020.604983
Andersen, J. L., & Aagaard, P. (2010). Effects of strength training on muscle fiber types and size; consequences for athletes training for high-intensity sport. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 20(Suppl. 2), 32–38. https://doi.org/10.1111/j.1600-0838.2010.01196.x
Blazevich, A. J., & Babault, N. (2019). Post-activation potentiation versus post-activation performance enhancement in humans: Historical perspective, underlying mechanisms, and current issues. Frontiers in Physiology, 10, Article 1359. https://doi.org/10.3389/fphys.2019.01359
Bohm, S., Mersmann, F., & Arampatzis, A. (2015). Human tendon adaptation in response to mechanical loading: A systematic review and meta-analysis of exercise interventions. Sports Medicine - Open, 1(1), Article 7. https://doi.org/10.1186/s40798-015-0009-9
Brughelli, M., & Cronin, J. (2008). Influence of running velocity on vertical, leg and joint stiffness: Modelling and recommendations for future research. Sports Medicine, 38(8), 647–657. https://doi.org/10.2165/00007256-200838080-00003
Brzycki, M. (1993). Strength testing Predicting a one-rep max from reps-to-fatigue. Journal of Physical Education, Recreation & Dance, 64(1), 88–90. https://doi.org/10.1080/07303084.1993.10606684
Cormie, P., McGuigan, M. R., & Newton, R. U. (2010). Influence of strength on magnitude and characteristics of adaptation to power training. Medicine & Science in Sports & Exercise, 42(12), 2406–2420. https://doi.org/10.1249/MSS.0b013e3181e4e733
Cormie, P., McGuigan, M. R., & Newton, R. U. (2011). Developing maximal neuromuscular power: Part 1 Biological bases of maximal power production. Sports Medicine, 41(1), 17–38. https://doi.org/10.2165/11537690-000000000-00000
Cormier, P., Freitas, T. T., Rubio-Arias, J. Á., & Alcaraz, P. E. (2020). Complex and contrast training: Does strength and power training sequence affect performance-based adaptations in team sports? A systematic review and meta-analysis. Journal of Strength and Conditioning Research, 34(5), 1461–1479. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000003493
Del Vecchio, A., Negro, F., Holobar, A., Casolo, A., Folland, J. P., Felici, F., & Farina, D. (2019). You are as fast as your motor neurons: Speed of recruitment and maximal discharge of motor neurons determine the maximal rate of force development in humans. The Journal of Physiology, 597(9), 2445–2456. https://doi.org/10.1113/JP277396
Dobbs, W. C., Tolusso, D. V., Fedewa, M. V., & Esco, M. R. (2019). Effect of postactivation potentiation on explosive vertical jump: A systematic review and meta-analysis. Journal of Strength and Conditioning Research, 33(7), 2009–2018. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000002750
Folland, J. P., Buckthorpe, M. W., & Hannah, R. (2014). Human capacity for explosive force production: Neural and contractile determinants. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 24(6), 894–906. https://doi.org/10.1111/sms.12131
Gabbett, T. J., & Georgieff, B. (2007). Physiological and anthropometric characteristics of elite junior volleyball players. Journal of Strength and Conditioning Research, 21(3), 902–908. https://doi.org/10.1519/R-20616.1
Kirby, T. J., McBride, J. M., Haines, T. L., & Dayne, A. M. (2011). Relative net vertical impulse determines jump height in the countermovement jump. Journal of Applied Biomechanics, 27(3), 207–214. https://doi.org/10.1123/jab.27.3.207
Komi, P. V. (2000). Stretch-shortening cycle: A powerful model to study normal and fatigued muscle. Journal of Biomechanics, 33(10), 1197–1206. https://doi.org/10.1016/S0021-9290(00)00064-6
Koo, T. K., & Li, M. Y. (2016). A guideline of selecting and reporting intraclass correlation coefficients for reliability research. Journal of Chiropractic Medicine, 15(2), 155–163. https://doi.org/10.1016/j.jcm.2016.02.012
Kubo, K., Ishigaki, T., & Ikebukuro, T. (2017). Effects of plyometric and isometric training on muscle and tendon stiffness in vivo. Physiological Reports, 5(15), e13374. https://doi.org/10.14814/phy2.13374
Maffiuletti, N. A., Aagaard, P., Blazevich, A. J., Folland, J., Tillin, N., & Duchateau, J. (2016). Rate of force development: Physiological and methodological considerations. European Journal of Applied Physiology, 116(6), 1091–1116. https://doi.org/10.1007/s00421-016-3346-6
Markovic, G. (2007). Does plyometric training improve vertical jump height ? A meta - analytical review. British Journal of Sports Medicine, 41(6), 349–355. https://doi.org/10.1136/bjsm.2007.035113
Markovic, G., & Mikulic, P. (2010). Neuro-musculoskeletal and performance adaptations to lower-extremity plyometric training. Sports Medicine, 40(10), 859–895. https://doi.org/10.2165/11318370-000000000-00000
Milić, V., Nejić, D., & Kostić, R. (2008). The effect of plyometric training on the explosive strength of leg muscles of volleyball players on single foot and two-foot takeoff jumps. Facta Universitatis: Series Physical Education and Sport, 6(2), 169–179.
Rebelo, A., Pereira, J. R., Cunha, P., Coelho-e-Silva, M. J., & Valente-dos-Santos, J. (2024). Training stress, neuromuscular fatigue and well-being in volleyball: A systematic review. BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 16, Article 17. https://doi.org/10.1186/s13102-024-00807-7
Rodríguez-Rosell, D., Pareja-Blanco, F., Aagaard, P., & González-Badillo, J. J. (2018). Physiological and methodological aspects of rate of force development assessment in human skeletal muscle. Clinical Physiology and Functional Imaging, 38(5), 743–762. https://doi.org/10.1111/cpf.12495
Sale, D. G. (2002). Postactivation potentiation: Role in human performance. Exercise and Sport Sciences Reviews, 30(3), 138–143. https://doi.org/10.1097/00003677-200207000-00008
Sattler, T., Hadžić, V., Dervišević, E., & Marković, G. (2015). Vertical jump performance of professional male and female volleyball players: Effects of playing position and competition level. Journal of Strength and Conditioning Research, 29(6), 1486–1493. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000000781
Seitz, L. B., & Haff, G. G. (2016). Factors modulating post-activation potentiation of jump, sprint, throw, and upper-body ballistic performances: A systematic review with meta-analysis. Sports Medicine, 46(2), 231–240. https://doi.org/10.1007/s40279-015-0415-7
Sheppard, J. M., & Newton, R. U. (2012). Long – term training adaptations in elite male volleyball players. Journal of Strength and Conditioning Research, 26(8), 2180–2184. https://doi.org/10.1519/ JSC.0b013e31823c429a
Sheppard, J. M., Gabbett, T. J., & Stanganelli, L. C. R. (2009). An analysis of playing positions in elite men’s volleyball: Considerations for competition demands and physiologic characteristics. Journal of Strength and Conditioning Research, 23(6), 1858–1866.https://doi.org/10.1519/JSC. 0b013e3181b45c6a
Slimani, M., Guthrie, T., Bragazzi, N. L., & Chaouachi, A. (2016). Effects of plyometric training on physical fitness in team sport athletes: A systematic review. Journal of Human Kinetics, 53, 231–247. https://doi.org/10.1515/hukin-2016-0026
Stojanović, E., Ristić, V., McMaster, D. T., & Milanović, Z. (2017). Effect of plyometric training on vertical jump performance in female athletes: A systematic review and meta-analysis. Sports Medicine, 47(5), 975–986. https://doi.org/10.1007/s40279-016-0634-6
Suchomel, T. J., Nimphius, S., & Stone, M. H. (2016). The importance of muscular strength in athletic performance. Sports Medicine, 46(10), 1419–1449. https://doi.org/10.1007/s40279-016-0486-0
Suchomel, T. J., Nimphius, S., Bellon, C. R., & Stone, M. H. (2018). The importance of muscular strength: Training adaptations and application to performance. Sports Medicine, 48(3), 605–620. https://doi.org/10.1007/s40279-018-0862-z
Tillin, N. A., & Bishop, D. (2009). Factors modulating post-activation potentiation and its effect on performance of subsequent explosive activities. Sports Medicine, 39(2), 147–166. https://doi.org/10.2165/00007256-200939020-00004
Wagner, H., Tilp, M., von Duvillard, S. P., & Müller, E. (2009). Kinematic analysis of volleyball spike jump. International Journal of Sports Medicine, 30(10), 760–765. https://doi.org/10.1055/s-0029-1224177
Ziv, G., & Lidor, R. (2010). Vertical jump in female and male volleyball players: A review of observational and experimental studies. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 20(4), 556–567. https://doi.org/10.1111/j.1600-0838.2009.01083.x
