ประสิทธิผลของโปรแกรมการพยาบาลด้วยแนวคิดระบบการสนับสนุนการจัดการตนเองและการเสริมสร้างพลังอำนาจในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงภาวะฉุกเฉิน แผนกผู้ป่วยใน โรงพยาบาลดอยหล่อ จังหวัดเชียงใหม่
คำสำคัญ:
ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงฉุกเฉิน, ระบบการสนับสนุนการจัดการตนเอง, การเสริมสร้างพลังอำนาจบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการพยาบาลด้วยแนวคิดระบบการสนับสนุนการจัดการตนเอง และการเสริมสร้างพลังอำนาจในผู้ป่วยที่มีประวัติภาวะฉุกเฉินทางความดันโลหิตสูง และ2) เพื่อเปรียบเทียบสมรรถนะในการจัดการ และดูแลตนเองเพื่อป้องกันภาวะฉุกเฉินทางความดันโลหิตสูง ของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มารับบริการหอผู้ป่วยใน โรงพยาบาลดอยหล่อ จังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่มารับการรักษา ด้วยภาวะฉุกเฉินทางความดันโลหิตสูง หอผู้ป่วยในโรงพยาบาลดอยหล่อ จำนวน 30 คน ช่วงเดือนเมษายน 2569 – มิถุนายน 2569 เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (Descriptive Statistic) สถิติเปรียบเทียบ Paired T-test และสถิติเชิงเนื้อหา (Content analysis) กำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05
ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีอายุ 51-70 ปี นับถือศาสนาพุทธสถานภาพ สมรส ระดับการศึกษาประถมศึกษา ประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือน 5,001–10,000 บาท สิทธิ์ในการรักษาบัตรประกันสุขภาพ ผู้ที่คอยช่วยเหลือดูแลขณะอยู่บ้านส่วนใหญ่ คือ คู่สมรสและบุตร/หลาน ผู้ที่ช่วยเหลือ และนำท่านมาโรงพยาบาลตามนัดหรือเมื่อมีอาการฉุกเฉินส่วนใหญ่ คือ บุตร/หลาน ญาติพี่น้อง และอาการหรืออาการแสดงของท่านก่อนเข้ารับการรักษาในครั้งนี้ส่วนใหญ่มาด้วยอาการหายใจเหนื่อย/ขัด พฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง ได้แก่ ด้านอาหารและการใช้ยา ด้านกิจกรรมและการจัดการความเครียด และด้านการติดตามผลและแก้ปัญหา หลังการได้รับโปรแกรม พบว่า ผู้ป่วยมีพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงเพิ่มขึ้นหลังได้โปรแกรม ในระดับมาก การรับรู้พลังอำนาจในการดูแลตนเองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง หลังได้รับโปรแกรมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อเปรียบเทียบสมรรถนะในการจัดการ และดูแลตนเองเพื่อป้องกันภาวะฉุกเฉินทางความดันโลหิตสูง ของผู้ป่วยความดันโลหิตสูง พบว่าหลังการได้รับโปรแกรม มีคะแนนเฉลี่ยเพิ่มขึ้นเป็น (=4.24,SD.0.34) และแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = -8.4904, p <.001)
เอกสารอ้างอิง
American College of Cardiology/American Heart Association. (2020). ACC/AHA. Guideline for the Management of Patients With Valvular Heart Disease: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. 143;5, From; https://doi.org/10.1161/CIR.000000000000092.
Chantababpasee, C., Moolsart, S., & Piaseu, N. (2024). The development of a clinical nursing practice guideline for care of hypertension patients with atrial fibrillation in the community, Loei Province. Nursing Journal 9. นิภา สุทธิพันธ์ และนันทิกา ตั้งเพียร. (2568). การประยุกต์ใช้โปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อ การรับรู้พลังอำนาจและพฤติกรรมการดูแลผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(2), 970-978.
Yolanda M. Hardy and Antoine T. Jenkins, (2011). Hypertensive Crises: Urgencies and Emergencies. The presence or absence of target organ damage is the guiding factor in classification and treatment of this condition. From; https://www.uspharmacist.com/article/hypertensive-crises-urgencies-and-emergencies.
Health Data Center กระทรวงสาธารณสุข. HDC Doilor 2026. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page.php?cat_id=6a1fdf282fd28180eed7d1cfe0155e11; [25 Apirl 2026]
Gibson, C. H. (1995). The process of empowerment in mothers of chronically ill children. Journal of Advanced Nursing, 21(6), 1201-1210. https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.1995.21061201.
Dodd, M., Janson, S., Facione, N., Faucett, J., Froelicher, E. S., Humphreys, J., Lee, K., Miaskowski, C., Puntillo, K., Rankin, S., & Taylor, D. (2001). Advancing the science of symptom management. Journal of Advanced Nursing, 33(5), 668–676. doi.org.
กองการพยาบาล. (2560). แนวคิดการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยตามรูปแบบ D-METHOD. สำนักการพยาบาล กระทรวงสาธารณสุข
อรัญญา วงศ์สวัสดิ์. (2567). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจ ความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพ ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลคำตากล้า จังหวัดสกลนคร. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(3), 480–488. สืบค้น จาก https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/2756 of the Ministry of Public Health, 34(2), 207-218. (in Thai)
