An Evaluation of the District Health Board’s Performance in Non-Communicable Disease Prevention and Control in Selaphum District, Roi Et Province: A CIPP Model Application
Keywords:
evaluation, District Health Board, non-communicable diseases, CIPP ModelAbstract
This action research aimed to evaluate the performance of the District Health Board (DHB) in non-communicable disease (NCD) prevention and control in Selaphum District, Roi Et Province, using the CIPP Model, and to analyze success factors, problems, and development guidelines. The quantitative sample comprised 30 DHB committee members, district health team members, NCD officers, and network partner representatives selected purposively, together with 5 key informants for in-depth interviews and focus group discussions. Data were collected using a four-dimensional CIPP questionnaire (IOC 0.50–1.00, reliability ≥ 0.70) and secondary data from the Health Data Center (HDC), and analyzed using descriptive statistics and content analysis.
The results showed that the overall DHB performance in NCD prevention and control was at a high level (mean = 4.38, S.D. = 0.13). By dimension, the Product dimension had the highest mean at the highest level (4.53), followed by Context (4.41) and Process (4.40), while the Input dimension had the lowest mean (4.14), particularly budget adequacy (3.60) and screening equipment (3.80). Regarding indicators, diabetes and hypertension screening reached 82.49% and 85.64% respectively; hypertension passed all indicators, whereas glycemic control among diabetic patients reached only 21.32%.
References
World Health Organization.(2025). Noncommunicable diseases: key facts [Internet]. Geneva: WHO; 2025 [cited 2026 Sep 23]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases
กระทรวงสาธารณสุข.(2567). สถานการณ์การเสียชีวิตและภาระโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประเทศไทย. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2567.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค.(2567). รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs). นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2567.
พระราชบัญญัติระบบสุขภาพปฐมภูมิ พ.ศ. 2562. ราชกิจจานุเบกษา; 2562.
ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับพื้นที่ พ.ศ. 2561. ราชกิจจานุเบกษา; 2561.
Wagner EH, Austin BT, Davis C, Hindmarsh M, Schaefer J, Bonomi A.(2001). Improving chronic illness care: translating evidence into action. Health Aff. 2001;20(6):64-78.
Cohen JM, Uphoff NT.(1986). Rural development participation: concept and measures for project design, implementation and evaluation. Ithaca (NY): Cornell University; 1986.
Stufflebeam DL.(1971). Educational evaluation and decision making. Itasca (IL): Peacock; 1971.
นัจรินทร์ เนื่องเฉลิม, ภคิน ไชยช่วย, กันติยา ศรีนิล, กุลจิรา สิงห์ขิต.(2564). การประเมินการดำเนินงานของคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ กรณีศึกษาอำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขและสุขภาพศึกษา. 2564;1(3):21-35.
แววดี เหมวรานนท์.(2563). การประเมินผลการดำเนินงานคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ. 2563;6(1):140-58.
นันทพัทธ์ ธีระวัฒนานนท์.(2563). การประเมินผลการดำเนินงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ. 2563;6(1):90-104.
สมเจตน์ เณรรักษา, รัตนชัย เพ็ชรสมบัติ, จำเนียร สุวรรณชาติ.(2567). การประเมินผลการดำเนินงานเครือข่ายหน่วยบริการปฐมภูมิ (NPCU) อำเภอเมืองสระแก้ว จังหวัดสระแก้ว. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(5):281-89.
ก่อศักดิ์ จันทรวิจิตร.(2566). การประเมินผลการดำเนินโครงการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงด้วย “ปิงปองจราจรชีวิต 7 สี” จังหวัดสิงห์บุรี โดยใช้ CIPP Model. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2566;6(2):80-95.
เกษศิรินทร์ วิเชียรเจริญ, อารยา ประเสริฐชัย, ธีระวุธ ธรรมกุล.(2565). การประเมินผลการดำเนินงานตามนโยบายการใช้ยาอย่างสมเหตุผลของโรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดเพชรบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2565;8(1):110-24.
อุดม อัศวุตมางกุร, อารยา ประเสริฐชัย, ช่อทิพย์ บรมธนรัตน์.(2560). การประเมินผลการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดปทุมธานี. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลพระปกเกล้า. 2560;34(2):124-35.
วิภาพร ทิพย์อามาตย์, อารยา ประเสริฐชัย, ธีระวุธ ธรรมกุล.(2563). การประเมินผลการดำเนินงานโรงเรียนและชุมชนต้นแบบควบคุมป้องกันโรคหนอนพยาธิ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2563;6(4):95-110.
ธัญชนก ขุมทอง, กรวิกา คตอินทร์.(2569). การพัฒนาคู่มือ 6 เทคนิคเชิงพฤติกรรมศาสตร์เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง สำหรับอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.). วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. 2569;22(2):79-91.
สุภาพร บุญเชื้อ.(2569). การพัฒนารูปแบบการจัดบริการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในกลุ่มเสี่ยงโรคไม่ติดต่อเรื้อรังโดยศูนย์ป้องกันโรคไม่ติดต่อในชุมชน สำนักงานสาธารณสุขอำเภอดอนมดแดง จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2569;12(2):11-24.
Stufflebeam DL, Zhang G.(2017). The CIPP evaluation model: how to evaluate for improvement and accountability. New York: Guilford Publications; 2017.
Donabedian A.(1988). The quality of care: how can it be assessed? JAMA. 1988;260(12):1743-8.
